{"id":103050,"date":"2023-06-22T10:21:04","date_gmt":"2023-06-22T10:21:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=103050"},"modified":"2023-06-22T10:21:04","modified_gmt":"2023-06-22T10:21:04","slug":"okyanuslari-kesfetmek-ayi-kesfetmekten-daha-zor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=103050","title":{"rendered":"Okyanuslar\u0131 ke\u015ffetmek ay\u0131 ke\u015ffetmekten daha zor"},"content":{"rendered":"<p>ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer \u0130daresi\u2019nin (NOAA) 2022 verilerine g\u00f6re, insanlar, on binlerce y\u0131ld\u0131r okyanusun y\u00fczeyini ke\u015ffediyor olsa da, deniz taban\u0131n\u0131n sadece y\u00fczde 20\u2019sinin haritas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karabildi.<\/p>\n<p>WHOI\u2019ye g\u00f6re, insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 derin deniz ke\u015fiflerinin s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131n\u0131n alt\u0131nda, okyanusun, derinliklerine gidildik\u00e7e muazzam bas\u0131n\u00e7 seviyeleriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, neredeyse g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 kadar karanl\u0131k ve ciddi \u00f6l\u00e7\u00fcde so\u011fuk olmas\u0131 yat\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130ngiltere\u2019deki Keele \u00dcniversitesi\u2019nden jeolog Jamie Pringle, \u201cOkyanus taban\u0131 karaya g\u00f6re \u00e7ok daha engebeli oldu\u011fundan suda arama yapmak \u00e7ok zor\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p><strong>OKYANUSLARIN DER\u0130NLER\u0130NDE NE VAR?<\/strong><\/p>\n<p>WHOI\u2019ye g\u00f6re, derin okyanus olarak kabul edilen y\u00fczeyin alt\u0131 1000 ila 6 bin metreye kadar uzan\u0131rken, derin okyanus \u00e7ukurlar\u0131 11 bin metre derinli\u011fe ula\u015fabiliyor.<\/p>\n<p>\u2018Hadal\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lan s\u00f6z konusu deniz \u00e7ukurlar\u0131, ad\u0131n\u0131 Antik Yunan mitolojisindeki yer alt\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tanr\u0131s\u0131 Hades\u2019ten al\u0131yor. G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 Hadal b\u00f6lgelerinde, s\u0131cakl\u0131klar donma noktas\u0131na yakla\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Enstit\u00fcye g\u00f6re bilim insanlar\u0131, ilk kez 1948\u2019de okyanusun 6 bin metre derinli\u011finde ya\u015fam belirtisi oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n<p>NOAA\u2019n\u0131n kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re ise 18 metre uzunlu\u011fa ula\u015fabilen bir canl\u0131n\u0131n ilk videosu 2012 y\u0131l\u0131nda Japonya yak\u0131nlar\u0131ndaki derin denizde \u00e7ekildi.<\/p>\n<p>O\u015finograf Feldman, Robert Ballard\u2019\u0131n \u2018dev solucanlar ve istiridyeleri\u2019 i\u00e7eren tamamen yabanc\u0131 bir ekosistemi ke\u015ffetmesiyle 1970\u2019lerde yeni bir d\u00fcnyaya kap\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekti. Ke\u015ffedilen bu canl\u0131lar\u0131n, ileti\u015fim kurmak ve av\u0131n\u0131 kendine \u00e7ekmek i\u00e7in parlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Feldman, s\u00f6z konusu canl\u0131lar\u0131n hayatlar\u0131na devam etmek i\u00e7in g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun yerine okyanus taban\u0131nda y\u00fckselen magman\u0131n olu\u015fturdu\u011fu hidrotermal s\u0131z\u0131nt\u0131lardan ve deliklerden \u00e7\u0131kan kimyasal enerjiyi kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n<p>Feldman, insanlarda en y\u00fckse\u011fe \u00e7\u0131kmak, en a\u015fa\u011f\u0131ya inmek gibi d\u00fcrt\u00fclerin bulundu\u011funu dile getirerek, derin ve orta okyanusun sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n insanlar taraf\u0131ndan ke\u015ffedildi\u011fini ve okyanus taban\u0131n\u0131n \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n haritaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Bu kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgiye eri\u015filmesinin nedeninin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde maliyetten kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Feldman, sonar donan\u0131ml\u0131 gemilerin \u00e7ok y\u00fcksek masraflara neden olabilece\u011fini ve sadece yak\u0131t maliyetinin g\u00fcnl\u00fck 40 bin dolara denk gelebilece\u011fine i\u015faret etti.<\/p>\n<p>Deniz ya\u015fam\u0131n\u0131 kaydetme ve ke\u015ffetme giri\u015fimi olan Ocean Census\u2019a g\u00f6re, okyanuslarda var oldu\u011funa inan\u0131lan 2,2 milyon t\u00fcrden sadece 240 bini bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan tan\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p>Feldman ise okyanuslarda ka\u00e7 tane deniz canl\u0131s\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kesin olarak bilmenin imkans\u0131z oldu\u011funu savundu.<\/p>\n<p><strong>T\u0130TAN\u0130K ENKAZINA G\u0130DEN DEN\u0130ZALTI KAYBOLMU\u015eTU<\/strong><\/p>\n<p>Buz da\u011f\u0131na \u00e7arparak batan ve 1514 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan Titanik\u2019in enkaz\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in turistik ama\u00e7la kullan\u0131lan denizalt\u0131 ara\u00e7lar\u0131ndan biri, 19 Haziran\u2019da Atlas Okyanusu\u2019nda kaybolmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Denizalt\u0131dakilerin, havac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde hizmet veren Action Aviation\u2019\u0131n sahibi \u0130ngiliz milyarder Hamish Harding, Pakistanl\u0131 i\u015f insan\u0131 \u015eahzada Davud ve o\u011flu S\u00fcleyman Davud, denizalt\u0131n\u0131n sahibi OceanGate \u015firketinin kurucusu ve \u00dcst Y\u00f6neticisi (CEO) Stockton Rush ve Frans\u0131z denizalt\u0131 pilotu Paul Henry Nargeolet oldu\u011fu biliniyor. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ABD merkezli Woods Hole O\u015finografi Enstit\u00fcs\u00fc&#8217;\u00fcnden (WHOI) uzmanlar, okyanusun derinliklerine dalman\u0131n, uzayda yap\u0131lan ke\u015fiflere oranlara &#8216;daha zor ve maliyetli&#8217; oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":103051,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[527,3308,3011,4007],"class_list":["post-103050","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-deniz","tag-derin","tag-insanlar","tag-okyanus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103050","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103050"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103050\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":103052,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103050\/revisions\/103052"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/103051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103050"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103050"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103050"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}