{"id":105552,"date":"2023-06-27T02:51:05","date_gmt":"2023-06-27T02:51:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=105552"},"modified":"2023-06-27T02:51:05","modified_gmt":"2023-06-27T02:51:05","slug":"saclari-genc-yasta-beyazlatan-nedenler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=105552","title":{"rendered":"Sa\u00e7lar\u0131 gen\u00e7 ya\u015fta beyazlatan nedenler"},"content":{"rendered":"<p><strong>Uzmanlara <\/strong>g\u00f6re sa\u00e7 beyazlamas\u0131 bir\u00e7ok farkl\u0131 fakt\u00f6r nedeniyle her ya\u015fta kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabiliyor. Bu sorun ergenlerde hatta \u00e7ocuklarda bile g\u00f6r\u00fclebiliyor.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/26\/basliksiz-4.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Prof. Dr. Burhan Engin<\/p>\n<\/div>\n<p>Peki sebebi nedir? \u0130\u015fte Dermatoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Burhan Engin&#8217;in bu soruma verdi\u011fi yan\u0131t:<\/p>\n<p><b>Genellikle ileri ya\u015flarda ba\u015flar<\/b><\/p>\n<p>Sa\u00e7a rengini veren iki t\u00fcr melanin pigmenti vard\u0131r: Sa\u00e7\u0131n koyulu\u011funu belirleyen \u2018eumelanin&#8217; ile sa\u00e7\u0131n k\u0131z\u0131ll\u0131k ve sar\u0131\u015f\u0131nl\u0131k derecesini belirleyen \u2018feomelanin&#8217;. Ya\u015f\u0131m\u0131z ilerledik\u00e7e sa\u00e7 folik\u00fcllerindeki h\u00fccreler bu pigmentleri \u00fcretmemeye ba\u015flar. Bunun sonucu olarak sa\u00e7larda renk kayb\u0131 g\u00f6zlenir. Sa\u00e7\u0131m\u0131z\u0131n bir k\u0131sm\u0131 eski renginde bir k\u0131sm\u0131 ise renksiz olunca, \u00f6zellikle koyu renk sa\u00e7l\u0131larda ortaya gri bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00e7\u0131kar. Bu s\u00fcre\u00e7 hakk\u0131nda kesin bir sonu\u00e7 mevcut de\u011fildir. Bir ara\u015ft\u0131rmada, sa\u00e7\u0131 suni yollardan beyazlatmakta kullan\u0131lan kimyasallar\u0131n do\u011fal beyazlamada da devreye girdi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Fareler \u00fczerinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda \u015fu sonuca var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: Melanin \u00fcreten h\u00fccreler hidrojen peroksit de \u00fcretiyor ve normalde bu katalaz ad\u0131 verilen bir enzim taraf\u0131ndan par\u00e7alan\u0131r. Fakat ya\u015f ilerledik\u00e7e bu enzim miktar\u0131 azal\u0131r ve hidrojen peroksit birikmesi melanin \u00fcretimini engeller.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/26\/basliksiz-3.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b>0\u0130\u015fte di\u011fer sebepleri<\/b><\/p>\n<p>Ya\u015flanman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kal\u0131t\u0131msal fakt\u00f6rler, yetersiz beslenme, uykusuzluk, hormonlar (\u00f6rne\u011fin tiroit hastal\u0131klar\u0131) ve UV \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 sa\u00e7 beyazlamas\u0131n\u0131n \u00f6nemli nedenleri aras\u0131ndad\u0131r. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda sigara ve alkol al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, ani travma, baz\u0131 ila\u00e7lar, hava kirlili\u011fi gibi nedenleri de vard\u0131r. \u00d6zellikle genetik fakt\u00f6rlerle birle\u015fen stres 20&#8217;li ya\u015flarda sa\u00e7 beyazlamas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli fakt\u00f6r\u00fc olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Stres, kayg\u0131 bozukluklar\u0131 ve ya\u015fanan ani travmalar bir\u00e7ok hastal\u0131kta oldu\u011fu gibi sa\u00e7 beyazlamas\u0131n\u0131n da \u00f6nemli nedenlerinden biridir. Yetersiz ve dengesiz beslenme sonucu geli\u015fen vitamin ve mineral eksiklikleri (\u00f6zellikle kalsiyum ve B12 vitamini eksiklikleri)\u00a0belirti olarak sa\u00e7 beyazlamas\u0131 \u015feklinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir. Kozmetik bir sorun olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz sa\u00e7\u0131n beyazlamas\u0131 asl\u0131nda ciddi bir sa\u011fl\u0131k sorununun da habercisi olabilir. Bu durumun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmek, vitamin, mineral, hormon de\u011ferlerini kontrol ettirmek ve buna uygun beslenmek do\u011frusu olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><b>Bir gecede beyazlar m\u0131?<\/b><\/p>\n<p>Stres y\u00fcz\u00fcnden sa\u00e7\u0131n bir gecede beyazlayabildi\u011fi durumlar da vard\u0131r. Her ne kadar bilimsel olarak ispatlanmasa da t\u0131pta \u2018canities subita&#8217; olarak adland\u0131r\u0131lan bu durumun vaka \u00f6rnekleri mevcuttur. Kaptan Pilot Eric Moody, 1982&#8217;de Kuala Lumpur&#8217;dan Perth&#8217;e u\u00e7u\u015f s\u0131ras\u0131nda u\u00e7a\u011f\u0131n d\u00f6rt motorunun birden durdu\u011funu, Cakarta havaliman\u0131na acil ini\u015f yapmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmektedir. B\u00fct\u00fcn bu s\u00fcre\u00e7 boyunca korku belirtisi g\u00f6stermeyen Moody&#8217;nin alt\u0131 ay sonra sa\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6nce bir tutam\u0131; bir y\u0131l sonra ise b\u00fct\u00fcn sa\u00e7\u0131\u00a0 beyazla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Benzer \u015feyler ba\u015fka tarihsel karakterlerin de ba\u015f\u0131na gelmi\u015ftir. Fransa krali\u00e7esi Marie Antoinette&#8217;nin 37 ya\u015f\u0131nda giyotine gitmeden bir gece \u00f6nce sa\u00e7lar\u0131n\u0131n beyazlad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. Hatta bu durum Marie Antoinette Sendromu olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngiliz avukat Thomas More&#8217;un da 1535&#8217;te idam\u0131ndan hemen \u00f6nce sa\u00e7lar\u0131n\u0131n beyazlad\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p><b>Nas\u0131l olu\u015fur?<\/b><\/p>\n<p>Nedeni tam olarak bilinmese de ani sa\u00e7 beyazlamas\u0131nda en \u00f6nemli nedenin stres oldu\u011fu belirtiliyor. Yani ani \u015fok ya\u015fayan insanlarda sa\u00e7 beyazlamas\u0131 bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilir. Kimi zaman beyaz sa\u00e7lar bu s\u00fcre\u00e7ten etkilenmez. Yani \u015fok durumunda sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi meydana gelebilir. D\u00f6k\u00fclen sa\u00e7 da renkli sa\u00e7lar olaca\u011f\u0131ndan beyaz sa\u00e7lar kal\u0131r, t\u00fcm sa\u00e7 beyazlam\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Belki de bu durumda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ti\u011fi \u015fey pigment \u00fcretme sistemidir. Bu y\u00fczden sa\u00e7 k\u00f6klerindeki melanositlerin siyah pigment \u00fcretemedi\u011fi ve sa\u00e7\u0131n k\u00f6kten beyazlad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Farelerde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada, kronik stresin DNA&#8217;da hasara neden olan bir mekanizma yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun da sa\u00e7 a\u011farmas\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fi tespit edilmi\u015ftir. \u00d6zetle nadiren de olsa ani sa\u00e7 beyzlamas\u0131na kar\u015f\u0131 yap\u0131labilecek en iyi \u015fey, ya\u015fanan olumsuz durumlar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 stres ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc ya\u015famadan atlatabilmek ve stresten uzak bir hayat\u0131 benimseyebilmektir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sa\u00e7lar\u0131n beyazlamas\u0131 ya\u015flanman\u0131n do\u011fal bir s\u00fcreci olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Oysa bu durum gen\u00e7 ya\u015flarda ortaya \u00e7\u0131kabiliyor hatta sa\u00e7lar bir gecede de beyazlayabiliyor. Prof. Dr. Engin, i\u015fte bunlar\u0131n nedenlerini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":105553,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[5538,1143,4078,2584,556],"class_list":["post-105552","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-beyaz","tag-durum","tag-sac","tag-stres","tag-yas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=105552"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":105554,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105552\/revisions\/105554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/105553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=105552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=105552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=105552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}