{"id":105735,"date":"2023-06-27T09:51:04","date_gmt":"2023-06-27T09:51:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=105735"},"modified":"2023-06-27T09:51:04","modified_gmt":"2023-06-27T09:51:04","slug":"fethiye-korfezi-icin-bir-an-once-onlem-alinsin-uyarisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=105735","title":{"rendered":"Fethiye K\u00f6rfezi i\u00e7in \u2018bir an \u00f6nce \u00f6nlem al\u0131ns\u0131n\u2019 uyar\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Akdeniz Koruma Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Zafer K\u0131z\u0131lkaya, Fethiye K\u00f6rfezi\u2019nde iki t\u00fcr kirlilik bulundu\u011funu, bunlardan ilkinin il\u00e7edeki derelerin k\u00f6rfeze getirdi\u011fi evsel at\u0131k sular ve tarla ile seralardan gelen sulama sular\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00fcbre, fosfat, azot ve tar\u0131m ilac\u0131 kirlili\u011fi oldu\u011funu kaydetti. K\u0131z\u0131lkaya s\u00f6z konusu fakt\u00f6rlerin \u00f6zellikle yaz aylar\u0131nda, k\u0131y\u0131dan Katranc\u0131 Adas\u0131\u2019na kadar bulan\u0131k bir suya neden oldu\u011funu ve ekosistemin tamamen de\u011fi\u015fti\u011fini belirtti.<\/p>\n<p><strong>\u201cG\u00d6CEK TARAFI BASKI ALTINDA\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u0130kinci kirlilik fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn, b\u00f6lgeye yaz aylar\u0131nda gelen teknelerden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen K\u0131z\u0131lkaya, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cG\u00f6cek taraf\u0131, adalar\u0131n i\u00e7erisi, yaz aylar\u0131nda g\u00fcnde 1500\u2019\u00fcn \u00fczerinde teknenin demirlemesi nedeniyle bask\u0131 alt\u0131nda. Maksimum 700-800 teknenin demirleyebilece\u011fi, daha \u00f6nce \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 kapasite \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla belirlenmi\u015fti. Bir\u00e7ok tekne oray\u0131 yazl\u0131k gibi kullan\u0131yor, en g\u00fczel noktay\u0131 bularak demirliyor ve hi\u00e7 k\u0131m\u0131ldam\u0131yor. Bu tekneler k\u0131m\u0131ldamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in at\u0131k sular\u0131n\u0131 vermek i\u00e7in k\u0131y\u0131ya gelmiyorlar.\u201d<\/p>\n<p>B\u00f6lgede denizin dibinin \u00e7amur tabakas\u0131yla kapl\u0131 oldu\u011funu bildiren K\u0131z\u0131lkaya, \u201cDeniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131 tamamen \u00f6lmek \u00fczere, \u00f6lmediyse bile kaybolmu\u015f durumda. Teknelerin demir al\u0131p atmas\u0131 di\u011fer canl\u0131lara, s\u00fcngerlere zarar veriyor. Tekne zincirleri kalkarken \u00e7amur kald\u0131r\u0131yor ve beraberinde \u00e7\u00f6ken kirlili\u011fi de kald\u0131r\u0131yor. K\u00f6rfezin suyunda, G\u00f6cek\u2019in i\u00e7 b\u00f6lgesinde, Hamam Koyu\u2019na kadar s\u00fcrekli ve \u00e7ok ciddi bir kirlilik y\u00fck\u00fc var\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130NSANLAR \u2018BURASI \u00c7OK G\u00dcZEL\u2019 D\u0130YE D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcYOR AMA\u2026\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Teknelerin at\u0131k sular\u0131n\u0131 b\u0131rakmalar\u0131 i\u00e7in G\u00f6cek\u2019te tek bir tesis bulundu\u011funu ve kapasitesinin t\u00fcm tekneler i\u00e7in yetersiz oldu\u011funu aktaran K\u0131z\u0131lkaya, \u00f6zellikle temmuz ve a\u011fustosta tamamen teknelerden kaynaklanan sintine suyunun denize b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>K\u0131z\u0131lkaya, \u201cK\u00f6rfezin suyu, b\u00fct\u00fcn tekneler \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra ancak ocak ay\u0131na do\u011fru kendini sirk\u00fcle edebiliyor. Bu b\u00f6lgenin 1000\u2019in \u00fczerinde tekneyi ayn\u0131 anda kald\u0131rabilecek kapasitede bir do\u011fal ekosistemi yok, yukar\u0131dan insanlar suyu mavi g\u00f6r\u00fcp \u2018Buras\u0131 \u00e7ok g\u00fczel\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor ama a\u015fa\u011f\u0131da canl\u0131l\u0131k kalmam\u0131\u015f\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Fethiye ve G\u00f6cek\u2019in tamam\u0131n\u0131n \u00d6zel \u00c7evre Koruma B\u00f6lgesi ilan edildi\u011fini hat\u0131rlatan K\u0131z\u0131lkaya; \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 Tabiat Varl\u0131klar\u0131 Koruma Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn tonozlama projesinden bahsederek \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cBu projenin fizibiliteleri yap\u0131ld\u0131. Burada 800 tonozdan bahsediyoruz, tekneler sadece bunlara ba\u011flanabilecek, d\u0131\u015f\u0131na demir at\u0131lamayacak. Bununla ilgili \u00e7al\u0131\u015fma var. Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n hem kat\u0131 hem de s\u0131v\u0131 at\u0131k al\u0131m\u0131yla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da var. Oraya tonoz yapal\u0131m, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck at\u0131k teknesi alal\u0131m. Bunlar\u0131n paras\u0131n\u0131n kullan\u0131c\u0131dan al\u0131nmas\u0131 laz\u0131m. B\u00f6lgede kirlilik yarat\u0131l\u0131yorsa mutlaka t\u00fcketiciye yans\u0131t\u0131lmas\u0131 gerekiyor.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201cKEND\u0130S\u0130N\u0130 TEM\u0130ZLEYEMEZ B\u0130R HALDE\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversite Deniz Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Bar\u0131\u015f Saliho\u011flu da yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara at\u0131fla Fethiye K\u00f6rfezi\u2019nin, Akdeniz ve Ege\u2019de, Mersin K\u00f6rfezi\u2019nden sonra en kirli b\u00f6lge olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bilgisini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Saliho\u011flu, \u201cBu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc denizin fiziksel yap\u0131s\u0131 nedeniyle bat\u0131ya do\u011fru gittik\u00e7e kirlili\u011fin daha az oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Ege\u2019de deniz p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131ld\u0131r ve sular so\u011fuktur \u00e7\u00fcnk\u00fc derin sular\u0131 y\u00fczeye ta\u015f\u0131yan bir mekanizma var. Fethiye\u2019de bu mekanizman\u0131n i\u015flemedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz, hassas, k\u0131r\u0131lgan bir alan\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6lgedeki kirlilik girdilerinin \u00e7o\u011funlukla turizm kaynakl\u0131 teknelerden geldi\u011fini anlatan Saliho\u011flu, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu: \u201cBu kirlili\u011fin \u00fczerine bir de s\u0131cakl\u0131k bask\u0131s\u0131 \u00e7ok fazla. Derin so\u011fuk sular\u0131n y\u00fczeye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Fethiye K\u00f6rfezi kapal\u0131 ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin etkisiyle s\u0131cakl\u0131klarda ciddi art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclen bir b\u00f6lge, \u00e7ok dikkat etmemiz gerekiyor. Oradaki ekosistemin yap\u0131s\u0131 k\u0131r\u0131lgan, iki bask\u0131 birle\u015fmi\u015f durumda. Oradaki gemi ve yat yo\u011funlu\u011fu, kapasitesinin \u00fczerinde. Kirlili\u011fin \u00f6zellikle y\u00fcksek sezon dedi\u011fimiz bahar ve yaz aylar\u0131nda artm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6zlemledik. Oras\u0131 kendini temizleyemez bir halde, \u00e7ok de\u011ferli bir taban ekosistemi var, \u00e7ok de\u011ferli deniz \u00e7ay\u0131rlar\u0131 var, \u00f6nemli bir biyo\u00e7e\u015fitlilik mevcut.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201c\u015eEH\u0130RLE\u015eME, ARTAN N\u00dcFUS, TARIM\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Gazi \u00dcniversitesi Deniz ve Su Bilimleri Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkez M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Lale Balas ise Fethiye K\u00f6rfezi\u2019ndeki kirlili\u011fin en \u00f6nemli nedeninin \u015fehirle\u015fme, artan n\u00fcfus ve tar\u0131m oldu\u011funu i\u015faret etti. Bu fakt\u00f6rlerden kaynaklanan kirleticiler hakk\u0131nda Balas, \u201cBunlar karasal k\u00f6kenli, yo\u011fun ya\u011f\u0131\u015flar sonras\u0131nda karadan toplanan ve yay\u0131l\u0131 kirletici y\u00fck\u00fc olarak k\u0131y\u0131sal sulara etki eden kirletici t\u00fcrleri. K\u00f6rfeze d\u00f6k\u00fclen kanallar, drenaj kanallar\u0131 var. En kapal\u0131 su b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ba\u011flanan Mut Deresi\u2019nin kirlilik y\u00fck\u00fc de k\u0131y\u0131sal suyla bulu\u015fuyor\u201d s\u00f6zlerini sarf etti.<\/p>\n<p>Balas, b\u00f6lgede artan n\u00fcfusla beraber at\u0131k su debilerinin de artt\u0131\u011f\u0131na ve buna ba\u011fl\u0131 olarak da ar\u0131tma tesislerinin yetersiz kald\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekerek bunun turizm potansiyeli nedeniyle pop\u00fclasyonda b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015flar\u0131n oldu\u011fu b\u00f6lgelerde s\u0131k ya\u015fanan bir durum oldu\u011funa de\u011findi.<\/p>\n<p>Yay\u0131l\u0131 y\u00fckler ve noktasal y\u00fckler azalt\u0131lmad\u0131k\u00e7a durumun kendi kendine iyile\u015febilme \u015fans\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Balas, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131: \u201cFethiye K\u00f6rfezi hidrodinamik a\u00e7\u0131dan kendi kendini temizleyemeyen bir k\u00f6rfez. \u0130yi tar\u0131m uygulamalar\u0131na ivedilikle ge\u00e7ilmesi laz\u0131m, kara k\u00f6kenli kirletici t\u00fcrlerinin de ivedilikle tespiti gerekiyor. Denizel ortamdaki kalite parametrelerinin tespiti \u00f6nemli, bunlar\u0131n miktar\u0131n\u0131 bilmeden do\u011fru \u00f6nlemler almak s\u00f6z konusu de\u011fil. Ar\u0131tma tesislerinin mutlaka revizyonu ve ikinci bir ar\u0131tma tesisinin devreye al\u0131nmas\u0131 gerekiyor.\u201d (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzmanlar, turizmin yo\u011fun oldu\u011fu d\u00f6nemlerde kapasitesinin \u00fczerinde demirleyen tekneler ve at\u0131k sular nedeniyle kirlik bask\u0131s\u0131 ya\u015fayan Fethiye K\u00f6rfezi&#8217;nde artan s\u0131cakl\u0131klar\u0131n da ek bir bask\u0131 olu\u015fturdu\u011fu ve bir an \u00f6nce \u00f6nlem al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":105736,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[158,527,5880,91,749],"class_list":["post-105735","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-bolge","tag-deniz","tag-kirliligi","tag-sular","tag-tekne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105735","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=105735"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105735\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":105737,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/105735\/revisions\/105737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/105736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=105735"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=105735"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=105735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}