{"id":108262,"date":"2023-07-03T02:35:02","date_gmt":"2023-07-03T02:35:02","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=108262"},"modified":"2023-07-03T02:35:02","modified_gmt":"2023-07-03T02:35:02","slug":"sicaklarda-kenelere-dikkat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=108262","title":{"rendered":"S\u0131caklarda kenelere dikkat!"},"content":{"rendered":"<p>Kenelerle insana bula\u015fan viral hastal\u0131klar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen K\u0131r\u0131m Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi (KKKA) tehlikesi yaz aylar\u0131nda art\u0131yor. Hastal\u0131k genellikle ani olarak ve so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 belirtileriyle ba\u015fl\u0131yor. Daha sonra \u015fiddetli kanama belirtileriyle devam ediyor ve zaman\u0131nda tedavi edilmezse ya\u015fam kayb\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131yor. KKKA hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fclkemizde 2002 y\u0131l\u0131ndan bu yana yo\u011fun olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Meral S\u00f6nmezo\u011flu, bu konuda bilinmesi gerekenleri \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/02\/2-doktor-prof-dr-meral-sonmezoglu.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Prof. Dr. Meral S\u00f6nmezo\u011flu<\/p>\n<\/div>\n<p><b><span>Kimler risk alt\u0131nda?<\/span><\/b><\/p>\n<p>Hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015fmas\u0131 i\u00e7in risk grubu tan\u0131m\u0131na girenler; endemik b\u00f6lgede ya\u015fayanlar\/ziyaret\u00e7iler, \u00e7ift\u00e7iler, hayvanc\u0131l\u0131k yapanlar, kasaplar, mezbaha \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131, veteriner hekimler, sa\u011fl\u0131k personelleri, laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ve hasta yak\u0131nlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/02\/kene-7.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b><span>Nas\u0131l bula\u015f\u0131r?<\/span><\/b><\/p>\n<p>Hastal\u0131\u011f\u0131n bula\u015f\u0131 esas olarak kene ile temast\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda insandan insana bula\u015f s\u0131k g\u00f6r\u00fclmez ama hastalar\u0131n kan ve v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131yla (hastanede, toplumda) direkt temasla, enfekte doku ve kan temas\u0131yla, anneden bebe\u011fe (vertikal bula\u015f), ve laboratuvardan direkt temasla da bula\u015fabilir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/02\/kene-4.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b><span>Te\u015fhisi kolay m\u0131?<\/span><\/b><\/p>\n<p>Hastal\u0131\u011f\u0131n belirtileri \u00f6zg\u00fcn de\u011fildir ve bir\u00e7ok hastal\u0131kla kar\u0131\u015fabilir. Ay\u0131r\u0131c\u0131 tan\u0131da bruselloz, tifo,\u00a0 Viral Hepatit, s\u0131tma, leptospiro, riketsiyoz ve meningokoksemi , hematolojik maligniteler,di\u011fer KKA&#8217;lar, TTP, sepsis ve ila\u00e7 zehirlenmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. Hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131s\u0131 \u00f6ncelikle kene temas\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc ve belirtilerle konur. Do\u011frulama i\u00e7in kan testleri yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/02\/kene-3.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b><span>\u00dclkemizde ne zaman g\u00f6r\u00fcl\u00fcr?<\/span><\/b><\/p>\n<p>\u00dclkemizde ilk kez 2002 y\u0131l\u0131nda kanama ile \u00f6len bir hastan\u0131n serumundan tan\u0131 konularak KKKA hastas\u0131 bildirimi yap\u0131lm\u0131\u015f, o tarihten sonra 2019 y\u0131l\u0131na kadar yakla\u015f\u0131k 10 bin 800 olgu, 528 \u00f6l\u00fcm g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, vaka-\u00f6l\u00fcm oran\u0131 y\u00fczde 4,74 olarak hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. 2018 y\u0131l\u0131nda 27 ki\u015fi \u00f6lm\u00fc\u015f, 2019 y\u0131l\u0131 may\u0131s ay\u0131na kadar 3 ki\u015fi, haziranda 6 ki\u015fi kene \u00e7\u0131kard\u0131ktan sonra hastal\u0131k belirtilerinin ba\u015flamas\u0131 ile hastaneye ba\u015fvurmu\u015f, ancak kurtar\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. 2019 y\u0131l\u0131nda KKKA g\u00f6r\u00fclen illerimiz Karab\u00fck, G\u00fcm\u00fc\u015fhane, Samsun, \u00c7orum , Kastamonu ve Sivas&#8217;t\u0131r. \u00dclkemizde genellikle nisan ve ekim aylar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Son iki y\u0131lda en s\u0131k Amasya, Tokat, \u00c7orum ve Sivas \u00e7evresinde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu y\u0131l May\u0131s ve Haziran aylar\u0131nda Sivas&#8217;ta \u00fc\u00e7 ki\u015fi, \u00c7orum ve Amasya&#8217;da ise birer ki\u015fi KKKA hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/02\/kene-11-1.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b><span>Tedavisi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/span><\/b><\/p>\n<p>Tedavi ne kadar erken ba\u015flan\u0131rsa ya\u015fam kayb\u0131 oran\u0131 o kadar d\u00fc\u015fer. Tedavide en \u00f6nemli olan s\u0131v\u0131 ve elektrolit takibi ve kanama kontrol\u00fcd\u00fcr. Gerekti\u011finde, taze donmu\u015f plazma, trombosit aferezi, tam kan\/eritrosit suspansiyonu verilir. Tedavide antibiyotiklerin etkisi yoktur.<\/p>\n<p><b><span>HANG\u0130 BEL\u0130RT\u0130LER D\u0130KKATE ALINMALI?<\/span><\/b><\/p>\n<p>Vir\u00fcs\u00fcn v\u00fccuda giri\u015fi ve belirtilerin ba\u015flamas\u0131 aras\u0131nda ge\u00e7en kulu\u00e7ka s\u00fcresi 2-4 g\u00fcn aras\u0131, en fazla 9 g\u00fcnd\u00fcr. Hastal\u0131\u011f\u0131n belirtileri ani ba\u015flayan ate\u015f, \u00fc\u015f\u00fcme-titreme, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kas a\u011fr\u0131lar\u0131, halsizlik, bulant\u0131, kusma, ishal, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131\u011fa duyarl\u0131l\u0131kt\u0131r. Birka\u00e7 g\u00fcn sonra, \u015fuur bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, huzursuzluk, uyuma hali, \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc, bezginlik, kar\u0131n sa\u011f \u00fcst k\u0131sm\u0131nda a\u011fr\u0131 ba\u015flar. A\u011f\u0131r vakalarda yo\u011fun kanama, koma, \u015fok, \u00e7oklu organ yetmezli\u011fi ve ya\u015fam kayb\u0131\u00a0 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130yile\u015fme 9-10. g\u00fcnlerde ba\u015flar, ate\u015f d\u00fc\u015fer, kanama durur. Y\u00fczde 88 olgunun hafif belirtilerle seyreden hafif olgular oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Orta ve a\u011f\u0131r olgular\u0131n mutlaka hastanede takip edilmesi gerekir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/02\/kene-10.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b><span>Korunma yollar\u0131 nelerdir?<\/span><\/b><\/p>\n<p><strong>Hastal\u0131ktan en etkili korunma yollar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir\u2026<\/strong><\/p>\n<p>1. Kene olan alanlardan uzak durulmal\u0131.<\/p>\n<p>2. Kene kolay g\u00f6r\u00fclebildi\u011fi i\u00e7in a\u00e7\u0131k renkli giysiler giyilmeli.<\/p>\n<p>3. Tarlalara ya da ormanl\u0131k alanlara \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda uzun \u00e7orap, pantolon ve uzun kollu g\u00f6mlek gibi koruyucu giysiler tercih edilmeli. Pantolon pa\u00e7alar\u0131 \u00e7orab\u0131n i\u00e7ine sokulmal\u0131.<\/p>\n<p>4. A\u00e7\u0131k alanlara \u00e7\u0131kmadan kene kovucu sprey kullan\u0131lmal\u0131.<\/p>\n<p>5. Keneler u\u00e7mayan, z\u0131plamayan, yerden y\u00fcr\u00fcyerek v\u00fccuda t\u0131rmanan eklem bacakl\u0131 hayvanlard\u0131r. V\u00fccuda tutunan kenelere \u00e7\u0131plak elle dokunulmamal\u0131, kene asla s\u0131k\u0131lmamal\u0131, \u00fczerine gaz ya\u011f\u0131-kolonya d\u00f6k\u00fclmemeli, c\u0131mb\u0131z benzeri aletlerle mekanik olarak ve zorlayarak \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131.<\/p>\n<p>6. \u00c7\u0131karmada zorluk ya\u015fan\u0131rsa hemen hastaneye ba\u015fvurulmal\u0131.<\/p>\n<p>7. Kene temas\u0131 sonras\u0131nda ate\u015f ve k\u0131r\u0131kl\u0131k gibi belirtiler g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse zaman kaybetmeden sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131na ba\u015fvurulmal\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Havalar\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131yla birlikte kene vakalar\u0131nda art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131yor. Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Meral S\u00f6nmezo\u011flu, hayati tehlike yaratan K\u0131r\u0131m Kongo Kanamal\u0131 Ate\u015fi Hastal\u0131\u011f\u0131\u2019na (KKKA) yol a\u00e7an kenelere kar\u015f\u0131 \u00f6nemli tavsiyelerde bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":108263,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[188,3722,159,1723,67],"class_list":["post-108262","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-bas","tag-bulas","tag-hasta","tag-kene","tag-yili"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/108262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=108262"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/108262\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108264,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/108262\/revisions\/108264"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/108263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=108262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=108262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=108262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}