{"id":109376,"date":"2023-08-08T02:35:03","date_gmt":"2023-08-08T02:35:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=109376"},"modified":"2023-08-08T02:35:03","modified_gmt":"2023-08-08T02:35:03","slug":"erkek-kisirliginin-bir-nedeni-de-plastikler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=109376","title":{"rendered":"Erkek k\u0131s\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir nedeni de plastikler"},"content":{"rendered":"

Plastikler <\/strong>hayat\u0131m\u0131zda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir yer kapl\u0131yor. Bu \u00fcr\u00fcnler hayat\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnse de bilimsel ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit ediyor. \u00d6te yandan plastiklerden ka\u00e7\u0131nmak pek kolay olmasa da bilin\u00e7li hareket etmek ve zararlar\u0131na kar\u015f\u0131 tedbir almak m\u00fcmk\u00fcn. \u00c7ocuk Endokrinoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Atilla B\u00fcy\u00fckgebiz, plastiklerin v\u00fccuda etkilerini ve zararlar\u0131ndan korunma yollar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klad\u0131:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Prof. Dr. Atilla B\u00fcy\u00fckgebiz<\/p>\n<\/div>\n

HER PLAST\u0130K TEHL\u0130KEL\u0130 M\u0130?<\/b><\/p>\n

V\u00fccudumuza <\/strong>giren plasti\u011fin hangi tip oldu\u011funun \u00f6nemli. Plastikleri 7 s\u0131n\u0131fta inceliyoruz. Her plasti\u011fin hormon bozucu etkisi yoktur. 1, 2 ve 5 numara plastik \u00fcr\u00fcnler aras\u0131nda en sa\u011fl\u0131kl\u0131 olanlar\u0131d\u0131r. HDP veya HDPE\u00a0koduyla bilinen bu plastik \u00fcr\u00fcnler, genellikle deterjan, s\u00fct, po\u015fet, zeytinya\u011f\u0131 \u015fi\u015feleri ve oyuncaklar\u0131n yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Hi\u00e7bir \u015fekilde kimyasal sal\u0131n\u0131m yapmayan bu \u00fcr\u00fcnler, sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan en g\u00fcvenilir olanlard\u0131r. \u00d6rne\u011fin buzdolab\u0131 po\u015fetinin ham maddesi sa\u011fl\u0131k i\u00e7in herhangi bir sorun yaratmaz. 3, 6, 7 numaral\u0131 plastikler ise y\u00fcksek oranda kimyevi madde i\u00e7ermektedir. Bu numaralarda bulunan Bisfenol A maddesi kanser yapmakta, kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozmakta, n\u00f6rolojik rahats\u0131zl\u0131klar ile diyabet riskini art\u0131rmaktad\u0131r. \u0130\u00e7erdikleri fitalatlar\u0131n k\u0131s\u0131rl\u0131k ve karaci\u011fer kanserine sebep olabildi\u011fi, erken ergenli\u011fe girmeye yol a\u00e7abilece\u011fi g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu plastiklerin ayn\u0131 zamanda tiroit ve pankreas bozukluklar\u0131na, metabolik sendroma ve obezite gibi sa\u011fl\u0131k sorununa neden oldu\u011fu da bilinmektedir. Bunlar yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. O halde, v\u00fccuda zararl\u0131 hormon bozucu etkisi fazla olan, \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131klar\u0131 zaman yemek ve suya ge\u00e7ebilen yumu\u015fak plastiklerden uzak durmak gerekir. Plastik po\u015fet, \u00e7atal, b\u0131\u00e7ak, pipet ve pet \u015fi\u015fe gibi yiyecek ve i\u00e7eceklerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131m\u0131n\u0131 tamamen yok edemesek de azaltmam\u0131zda fayda var.<\/p>\n

Giysi ve ayakkab\u0131 al\u0131rken mutlaka etiket okuyun<\/b><\/p>\n

Polyester<\/strong>\u00a0<\/strong>sat\u0131n alabilece\u011finiz en tehlikeli kuma\u015ft\u0131r. Polyester naylon ve plastikten elde edilir. Derinin hava almas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Bu kuma\u015flar \u00e7e\u015fitli cilt ve kad\u0131n hastal\u0131klar\u0131na sebep olup, kanserojen etki g\u00f6sterebilir. Hayvanlar \u00fczerinde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, polyester i\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131rlar\u0131n\u0131n sperm say\u0131s\u0131 ve hareketlili\u011finde d\u00fc\u015f\u00fc\u015flere sebep oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Tekstil \u00fcretim s\u00fcrecinde kullan\u0131lan sert kimyasal boyalar ve kaplamalar da tehlikelidir. Plastik kullan\u0131lan kimyasal boyalar uzun s\u00fcre kullan\u0131mda deriden v\u00fccuda girerse hormon bozucu etki g\u00f6sterebilir. K\u0131yafetlerde, ayakkab\u0131 ve terliklerde kimyasal boyalar kullan\u0131l\u0131r. \u00d6zellikle merdiven alt\u0131 \u00fcretim olarak tabir edilen yerlerden al\u0131nan bu e\u015fyalar\u0131n rengi ne kadar koyu olursa o kadar boya kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Bunlar da alerjik ve uzun s\u00fcre kullan\u0131mda kanserojen etkilere yol a\u00e7abilir. \u00d6zetle k\u0131yafetlerde, ayakkab\u0131larda ve terliklerde uzak do\u011fu k\u00f6kenli yumu\u015fak plastik malzemelerden uzak durulmal\u0131d\u0131r. Oyuncak gibi yumu\u015fak plastik malzemelerde kullan\u0131lan kimyasallar da \u00e7ocuklarda a\u011f\u0131z yoluyla; ti\u015f\u00f6rt, ayakkab\u0131, terlik gibi \u00fcr\u00fcnlerden ise cilt yoluyla ge\u00e7erek zararl\u0131 etkilere sebep olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla k\u0131yafet, ayakkab\u0131, terlik ve oyuncak gibi \u00fcr\u00fcnler al\u0131rken etiketlerini mutlaka kontrol edin. \u0130\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r\u0131 ve giysi se\u00e7iminde pamuklu olanlar\u0131 tercih edin.<\/p>\n

Plastik bardakta \u00e7ay i\u00e7meyin<\/b><\/p>\n

Yo\u011fun <\/strong>plastik maruziyeti hormon bozucu etki g\u00f6sterir. Bu y\u00fczden erkek \u00fcreme hormonunun azalmas\u0131na sebep olabilir. T\u00fcp bebek oran\u0131n\u0131n artmas\u0131ndaki bir sebep de bu kimyasallar\u0131n v\u00fccudumuza girmesindendir. Plastiklerin bu zarar\u0131 anne karn\u0131ndaki bebekleri de olumsuz etkilemektedir. \u00d6rne\u011fin g\u00fcn i\u00e7inde \u00e7ok fazla \u00e7ay kahve t\u00fcketiyorsan\u0131z bu i\u00e7ecekleri plastik ya da k\u00f6p\u00fckten \u00fcretilmi\u015f bardaklarla t\u00fcketmeyin.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

G\u00fcne\u015fe maruz kalan damacanalar\u0131 almay\u0131n<\/b><\/p>\n

Plastik <\/strong>\u015fi\u015feler hem insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na hem de do\u011faya zararl\u0131d\u0131r. Bu nedenle plastik \u015fi\u015fe kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmak gerekir. Plastik \u015fi\u015fe yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan kimyasallar, i\u00e7indeki suyun kalitesini ve PH de\u011ferini etkiler. Plasti\u011fin i\u00e7eri\u011finde bulunan BPA; kanser t\u00fcrlerine, k\u0131s\u0131rl\u0131\u011fa, hormon ve geli\u015fim bozukluklar\u0131na yol a\u00e7abilen zararl\u0131 bir maddedir. Pet \u015fi\u015felerle ilgili en b\u00fcy\u00fck sorun deniz ya\u015fam\u0131n\u0131 tehdit etmesidir. Plastik par\u00e7alar\u0131 denize at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir\u00e7ok bal\u0131k bu par\u00e7alar\u0131 fark edemez ve yutar. Do\u011fada \u00e7\u00f6z\u00fcnmedi\u011fi i\u00e7in pet \u015fi\u015feler kara ya\u015fam\u0131n\u0131 da tehdit eder. Dolayl\u0131 olarak insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0 bu a\u00e7\u0131dan da olumsuz etkiler. Ayr\u0131ca do\u011frudan g\u00fcne\u015fe maruz kalan pet \u015fi\u015fe ve damacana sular da tehlike sa\u00e7ar. Market ve b\u00fcfe \u00f6nlerinde g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalan pet \u015fi\u015fe sular\u0131n\u0131n ambalaj\u0131 etkilenir,\u00a0 yumu\u015fayan plastiklerden zararl\u0131 maddeler suya veya g\u0131daya ge\u00e7ebilir. Bu da hormon sistemimizi bozar ve kanserojen, alerjik etkiye yol a\u00e7ar. Su ar\u0131tma cihazlar\u0131 kullan\u0131larak, plastik damacana kullan\u0131m\u0131 azalt\u0131labilir. Pet \u015fi\u015fe yerine cam mataralar kullan\u0131labilir.<\/p>\n

Tur\u015fu, sal\u00e7a gibi g\u0131dalar\u0131 plastik kaplarda muhaza etmeyin<\/b><\/p>\n

G\u0131da <\/strong>muhafazas\u0131nda ya da \u0131s\u0131t\u0131lmas\u0131nda da plastik yerine cam kavanoz ve kaplar\u0131n tercih edilmesi gerekir. Plastik kaplar, mikrodalgada yemek \u00f6ncesi \u0131s\u0131t\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Yemekler mikrodalgaya plastik kapla konulmamal\u0131d\u0131r. Plastikler bula\u015f\u0131k makinesinde y\u0131kanmamal\u0131d\u0131r. Is\u0131nma s\u0131ras\u0131nda plastik i\u00e7indeki kimyasallar yeme\u011fe ve suya kar\u0131\u015farak zararl\u0131 olabilir. Asitli \u00fcr\u00fcnler, tur\u015fu, sal\u00e7a, yo\u011furt, s\u0131v\u0131, peynir gibi g\u0131dalar\u0131n kesinlikle plastik kaplarda muhafaza edilmemelidir. Cam veya paslanmaz \u00e7elik kullanmaya ba\u015flanarak plastik \u00fcr\u00fcnlerden uzakla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Erkeklere \u2018plastik\u2019 uyar\u0131s\u0131nda bulunan Prof. Dr. B\u00fcy\u00fckgebiz, \u201cYedi\u011fimiz, i\u00e7ti\u011fimiz ve giydi\u011fimiz \u00fcr\u00fcnlerle v\u00fccudumuza giren bu \u00fcr\u00fcnlerin hormon bozucu etkisi vard\u0131r. Yo\u011fun maruziyet erkek \u00fcreme hormonunun azalmas\u0131na neden olur\u201d dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":109377,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[3255,2905,154,3980,303],"class_list":["post-109376","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-etki","tag-kimyasal","tag-plastik","tag-urunler","tag-yol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=109376"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":109378,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109376\/revisions\/109378"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/109377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=109376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=109376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=109376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}