{"id":109658,"date":"2023-08-08T11:35:05","date_gmt":"2023-08-08T11:35:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=109658"},"modified":"2023-08-08T11:35:05","modified_gmt":"2023-08-08T11:35:05","slug":"lavanta-okaliptus-ya-da-biberiye-hafiza-guclendirici-etkisi-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=109658","title":{"rendered":"Lavanta, okalipt\u00fcs ya da biberiye: Haf\u0131za g\u00fc\u00e7lendirici etkisi var"},"content":{"rendered":"<p>ABD\u2019deki California \u00dcniversitesi\u2019nde yap\u0131lan ve 43 ki\u015fiden olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, ho\u015f kokular alma eyleminin beyni haf\u0131za kayb\u0131na kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flayacak \u015fekilde uyarabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p><span>Alt\u0131 ay boyunca geceleri kokulara maruz kalan 60 ila 85 ya\u015f aras\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fcler, bir haf\u0131za testinde \u00e7ok daha ba\u015far\u0131l\u0131 oldu.\u00a0<\/span><span>Ayn\u0131 kokuya maruz kalmayan g\u00f6n\u00fcll\u00fclere k\u0131yasla haf\u0131zalar\u0131n\u0131 y\u00fczde 226 oran\u0131nda geli\u015ftirdiler.<br \/><\/span><\/p>\n<p><span>Bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan \u201ckoku alma\u201d duyusu olarak bilinen haf\u0131za ve koku alma duyusu aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131, bunaman\u0131n erken evrelerindeki insanlar\u0131n neden kokular\u0131 alg\u0131lama yeteneklerini kaybetmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/span><\/p>\n<p><span>Koku \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ortak yazarlar\u0131ndan Profes\u00f6r Michael Yassa, \u201cKoku alma duyusu, beynin haf\u0131za devrelerine do\u011frudan ba\u011fl\u0131 olma gibi \u00f6zel bir ayr\u0131cal\u0131\u011fa sahiptir. <\/span><span>Di\u011fer t\u00fcm duyular \u00f6nce talamus arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla y\u00f6nlendirilir. <\/span><span>Aromalar\u0131n an\u0131lar\u0131 uyand\u0131rmada ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu herkes \u00e7ok eski zamanlardan beri deneyimlemi\u015ftir.\u201d dedi.<\/span><\/p>\n<p><b>LAVANTA, G\u00dcL, PORTAKAL, OKAL\u0130PT\u00dcS VER\u0130LD\u0130<\/b><\/p>\n<p><span>\u00c7al\u0131\u015fmaya kat\u0131lan 43 ki\u015fiden 20\u2019sine yatak odalar\u0131nda dif\u00fcz\u00f6r vas\u0131tas\u0131yla lavanta, g\u00fcl, portakal, okalipt\u00fcs, limon, nane ve biberiye kokulu esansiyel ya\u011flar verildi.<\/span><\/p>\n<p><span>Yata\u011fa gittiklerinde dif\u00fcz\u00f6r\u00fc a\u00e7t\u0131lar ve uykuya dald\u0131klar\u0131nda iki saat boyunca her gece bir koku havaya sal\u0131nd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span>Kontrol grubu olan di\u011fer 23 ki\u015fi de yata\u011fa girdiklerinde dif\u00fcz\u00f6r\u00fc a\u00e7t\u0131lar, ancak dif\u00fcz\u00f6rleri yaln\u0131zca minimum, alg\u0131lanamayan bir kokuyla dam\u0131t\u0131lm\u0131\u015f su pompalad\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span>Bili\u015fsel bozuklu\u011fu veya demans\u0131 olmayan kat\u0131l\u0131mc\u0131lara, insanlar\u0131n s\u00f6zel \u00f6\u011frenmelerini ve haf\u0131zalar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in bir listeden kelimeleri hat\u0131rlamalar\u0131 gereken Rey \u0130\u015fitsel S\u00f6zel \u00d6\u011frenme Testi de dahil olmak \u00fczere bir dizi test verildi.<\/span><\/p>\n<p><span>Bu testte y\u00fczde 226 daha iyi performans, kontrol grubuna k\u0131yasla kokulara maruz kalan grupta g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<br \/><\/span><\/p>\n<p><span>Frontiers in Neuroscience dergisinde yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131, bulgunun koku ve haf\u0131za aras\u0131ndaki uzun zamand\u0131r bilinen ba\u011flant\u0131y\u0131 haf\u0131zay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek ve potansiyel olarak bunamaya kar\u015f\u0131 korumak i\u00e7in kolay bir tekni\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/p>\n<p><span>Orta derecede demans\u0131 olan ki\u015filerin g\u00fcnde iki kez 40\u2019a kadar farkl\u0131 kokuya maruz b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n haf\u0131zalar\u0131n\u0131 ve dil becerilerini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve depresyonu hafifletti\u011fine dair kan\u0131tlar\u0131 da takip ediyor.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lavanta, okalipt\u00fcs veya biberiye kokusu alarak uykuya dalmak, ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131n ilerleyen d\u00f6nemlerinde haf\u0131zan\u0131z\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeye yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":109659,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[1883,4130],"class_list":["post-109658","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-hafiza","tag-koku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=109658"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":109660,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/109658\/revisions\/109660"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/109659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=109658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=109658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=109658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}