{"id":111344,"date":"2023-08-11T12:05:22","date_gmt":"2023-08-11T12:05:22","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=111344"},"modified":"2023-08-11T12:05:22","modified_gmt":"2023-08-11T12:05:22","slug":"taslama-siirin-ustasi-can-yucel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=111344","title":{"rendered":"Ta\u015flama \u015fiirin ustas\u0131: Can Y\u00fccel"},"content":{"rendered":"<p>Eski Milli E\u011fitim Bakan\u0131, K\u00f6y Enstit\u00fclerinin kurucusu ve \u00f6\u011fretmen Hasan Ali Y\u00fccel\u2019in o\u011flu, Canan Y\u00fccel Eronat\u2019\u0131n ikiz karde\u015fi ve ressam Su Y\u00fccel\u2019in babas\u0131 Can Y\u00fccel, 21 A\u011fustos 1926\u2019da \u0130stanbul Kumkap\u0131\u2019da d\u00fcnyaya geldi.<\/p>\n<p>Y\u00fccel, e\u011fitimine Bo\u011fazi\u00e7i \u0130lkokulu\u2019nda ba\u015flad\u0131. Ancak ikiz karde\u015fiyle s\u00fcrekli kavga etti\u011fi i\u00e7in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131ftan itibaren e\u011fitimini yat\u0131l\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>\u00c7ocuklu\u011funa ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamada, babas\u0131z ge\u00e7en \u00e7ocuklu\u011funa dikkati \u00e7eken usta \u015fair, \u201cBabam \u00f6teden beri sadece bana de\u011fil herkese kar\u015f\u0131 \u015fefkatli bir adamd\u0131. Sevecendi. Yaln\u0131z bizim hayat\u0131m\u0131z, \u00e7ocukluk s\u0131ras\u0131nda pek birlikte ge\u00e7medi.<\/p>\n<p>Babam maarif m\u00fcfetti\u015fiydi. \u00d6mr\u00fc hep \u0130stanbul\u2019un d\u0131\u015f\u0131nda ge\u00e7ti. Sonra vekil olunca bizi Ankara\u2019ya ald\u0131rtt\u0131. Ondan dolay\u0131 bir bak\u0131ma uzaktan sevebildik babam\u0131\u201d ifadelerini kullanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Can Y\u00fccel, babas\u0131n\u0131n g\u00f6revi dolay\u0131s\u0131yla Ankara\u2019ya ta\u015f\u0131nmalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, orta\u00f6\u011frenimine 1938\u2019de karde\u015fi Canan\u2019la birlikte Ta\u015f Mektep\u2019te ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Unutulmaz edebiyat\u00e7\u0131, 1941\u2019de Ankara Erkek Lisesi\u2019nde e\u011fitimine devam etti. Edebiyat \u00f6\u011fretmeni Cevdet Kudret\u2019in \u00f6\u011frencisi olan Y\u00fccel, bir a\u00e7\u0131klamas\u0131nda e\u011fitimi s\u0131ras\u0131nda \u015fiir okumalar\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131, d\u00fcnya edebiyat\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Latince \u00f6\u011frendi\u011fini aktarm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>Babas\u0131n\u0131n deste\u011fiyle \u015fiire yo\u011funla\u015ft\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fccel, ironik y\u00f6n\u00fc a\u011f\u0131r basan \u015fiirlerinde, halk a\u011fz\u0131na, halk t\u00fcrk\u00fclerinin deyi\u015flerine ve argo s\u00f6zlere de yer verdi\u011fi i\u00e7in s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 zamanlar ge\u00e7irdi.<\/p>\n<p>\u201cYa\u015fam\u0131m benim en g\u00fczel \u015fiirim\u201d diyen \u015fairin ilham kayna\u011f\u0131 ve eserlerinin konular\u0131 do\u011fa, insanlar, olaylar, kavramlar, heyecanlar, duyumlar ve duygular \u00fczerine \u015fekillendi.<\/p>\n<p>\u201c\u015eiirin i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bir duyguyla yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnen \u015fair, \u201c\u0130lk \u015fiirimi 10 ya\u015f\u0131nda yazd\u0131m. \u015eiire, babam\u0131n yard\u0131m\u0131 \u00e7ok oldu. Hep \u015fiir \u00e7evresindeydim. Babam okur, babaannem okur\u2026 \u015eiire elveri\u015fli bir d\u00fcnya yaratm\u0131\u015ft\u0131 babam bana\u201d demi\u015fti.<\/p>\n<p>Unutulmaz edebiyat\u00e7\u0131, ta\u015flama ve toplumsal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n a\u011f\u0131r bast\u0131\u011f\u0131 \u015fiirlerinde kulland\u0131\u011f\u0131 yal\u0131n dili ve bulu\u015flar\u0131yla edebiyatseverlerin dikkatini \u00e7ekti.<\/p>\n<p>\u015eiirle ili\u015fkisi konusunda Y\u00fccel, verdi\u011fi bir r\u00f6portajda \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti:<\/p>\n<p>\u201cFars\u00e7a \u00f6\u011frenemedim. Arap\u00e7a \u00f6\u011frenemedim ama Divan edebiyat\u0131n\u0131 okuyabildim. Daha \u00e7ok musikiyle ilgilendim. Babam\u0131n \u00e7evresi musiki \u00e7evresiydi. O zamanki radyo b\u00fcy\u00fck bir okuldu, akademi say\u0131labilirdi.<\/p>\n<p>Oran\u0131n b\u00fcy\u00fckleriyle daima toplant\u0131 halindeydi babam. En b\u00fcy\u00fck zevki musikiydi. Onlardan Mevlevi musikisinin yan\u0131 s\u0131ra Yunus, Pir Sultan Abdal, Karacao\u011flan ve bir\u00e7ok halk ozan\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim.\u201d<\/p>\n<p>Usta \u015fair, Ankara \u00dcniversitesi Dil ve Tarih Co\u011frafya Fak\u00fcltesi Klasik Filoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019ndeki e\u011fitiminin ard\u0131ndan \u0130ngiltere\u2019de Cambridge \u00dcniversitesi\u2019nde Latince ve Yunanca e\u011fitim g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p>Londra\u2019da BBC Radyo\u2019nun T\u00fcrk\u00e7e b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde spikerlik yapan ve \u00e7e\u015fitli el\u00e7iliklerde \u00e7evirmenlik g\u00f6revi \u00fcstlenen Y\u00fccel, askerli\u011fini Kore\u2019de tamamlad\u0131.<\/p>\n<p>G\u00fcler Han\u0131m ile 1956\u2019da evlenen Can Y\u00fccel\u2019in bu evlilikten k\u0131zlar\u0131 G\u00fczel ve Su ile o\u011flu Hasan d\u00fcnyaya geldi. T\u00fcrkiye\u2019ye 1958\u2019de d\u00f6nen Y\u00fccel, bir s\u00fcre Bodrum ve Marmaris\u2019te turist rehberi olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ktan sonra ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7evirmen ve \u015fair olarak ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Can Y\u00fccel, 1989\u2019dan sonra, e\u015fiyle Dat\u00e7a\u2019ya yerle\u015fti ve burada bir yandan \u015fiirler yazmaya bir yandan da dergilerde yay\u0131mlanmak \u00fczere yaz\u0131lar g\u00f6ndermeye devam etti.<\/p>\n<p><strong>\u0130lk \u015fiirlerini 1950\u2019de \u201cYazma\u201d kitab\u0131nda okuyucuyla bulu\u015fturdu<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lk \u015fiirlerini, 1950\u2019de yay\u0131mlanan \u201cYazma\u201d\u2018 kitab\u0131nda toplayan Y\u00fccel, 1945-1965\u2019te \u201cYenilikler\u201d, \u201cBeraber\u201d, \u201cSe\u00e7ilmi\u015f Hikayeler\u201d, \u201cDost\u201d, \u201cSosyal Adalet\u201d, \u201c\u015eiir Sanat\u0131\u201d, \u201cD\u00f6nem\u201d, \u201cY\u00f6ne\u201d, \u201cAnt\u201d, \u201c\u0130mece\u201d, \u201cPapirus\u201d adl\u0131 dergilerde yazd\u0131.<\/p>\n<p>Usta \u015fairin 1962\u2019de \u0130ngiltere\u2019deyken, 1709\u2019dan kalma, Latin harfleriyle ta\u015f bask\u0131s\u0131 olarak bas\u0131lm\u0131\u015f bir T\u00fcrk\u00e7e dilbilgisi kitab\u0131 bulmas\u0131 geni\u015f yank\u0131 uyand\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Siyasal konularda da 1965\u2019ten sonra \u00e7e\u015fitli eserlere imza atan Y\u00fccel, \u201cYeni Dergi\u201d, \u201cBirikim\u201d, \u201cSanat Eme\u011fi\u201d, \u201cYazko Edebiyat\u201d ve \u201cYeni D\u00fc\u015f\u00fcn\u201d dergilerinde yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u015fiir, yaz\u0131 ve \u00e7eviri \u015fiirleriyle tan\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Y\u00fccel, \u00e7o\u011funda sevdi\u011fi insanlar\u0131 tarif etti\u011fi \u015fiirlerinde e\u015fine, \u00e7ocuklar\u0131na, torunlar\u0131na ve babas\u0131na sevgisini yans\u0131tt\u0131.<\/p>\n<p>\u201cMaaile\u201d isimli bir eseri de bulunan Y\u00fccel\u2019in, \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck K\u0131z\u0131m Su\u2019ya\u201d, \u201cG\u00fczel\u2019e\u201d, \u201cYeni Hasan\u2019a Yolluk\u201d, \u201cHayatta Ben En \u00c7ok Babam\u0131 Sevdim\u201d adl\u0131 \u015fiirleri, ailesine yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirler aras\u0131nda yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Lorca, Shakespeare, Brecht\u2019in oyunlar\u0131n\u0131 da \u00e7eviren \u015fair Y\u00fccel, Shakespeare\u2019in \u201cOlmak ya da olmamak\u201d anlam\u0131ndaki \u201cTo be or not to be\u201d c\u00fcmlesini, \u201cBir ihtimal daha var, o da \u00f6lmek mi dersin\u201d \u015feklinde T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirmesiyle de dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n<p><strong>Hapiste oldu\u011fu d\u00f6nemde \u201cBir Siyasinin \u015eiirleri\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 yay\u0131mlad\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Che Guevara ve \u00f6nceki \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi Ba\u015fkan\u0131 Mao Zedong\u2019dan \u00e7eviriler yapt\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle 12 Mart 1971\u2019de 15 y\u0131l hapse mahkum olan Y\u00fccel, 1974\u2019deki genel afla hapisten \u00e7\u0131kt\u0131 ve hapiste yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cBir Siyasinin \u015eiirleri\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 yay\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>Can Y\u00fccel\u2019in 12 Eyl\u00fcl 1980 sonras\u0131nda kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u201cRengahenk\u201d isimli kitab\u0131, m\u00fcstehcen oldu\u011fu iddias\u0131yla toplat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1998\u2019de d\u00f6nemin Cumhurba\u015fkan\u0131 S\u00fcleyman Demirel\u2019e hakaret etti\u011fi gerek\u00e7esiyle Ankara 14. Asliye Ceza Mahkemesi\u2019nde yarg\u0131lanan Y\u00fccel, bir y\u0131l iki ay hapis cezas\u0131na mahkum edilirken, Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesi bu h\u00fckm\u00fc, \u201ccezan\u0131n ertelenmesi gerekti\u011fi\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle bozdu.<\/p>\n<p>Kendine \u00f6zg\u00fc samimi ve yal\u0131n dili, muhalif bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, derin mizah duygusuyla kaleme ald\u0131\u011f\u0131 eserleriyle T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcn \u015fairleri aras\u0131ndaki yerini alan Y\u00fccel, \u00fcnl\u00fc d\u00fcnya \u015fairlerinden \u00e7evirdi\u011fi \u015fiirleri bir araya getirdi\u011fi \u201cHer Boydan\u201d adl\u0131 eserini 1959\u2019da yay\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>Y\u00fccel, yap\u0131tlar\u0131n\u0131 \u201cYazma\u201d, \u201cSevgi Duvar\u0131\u201d, \u201cBir Siyasinin \u015eiirleri\u201d, \u201c\u00d6l\u00fcm ve O\u011flum\u201d, \u201c\u015eiir Alay\u0131\u201d, \u201cRengahenk\u201d, \u201cG\u00f6kyoku\u015f\u201d, \u201cCanfeda\u201d, \u201c\u00c7ok bi \u00c7ocuk\u201d, \u201cK\u0131sadevre ve \u201cKuzgunun Yavrusu\u201d adl\u0131 kitaplarda toplad\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130nsanlar kendi adlar\u0131na de\u011fil, kainat ad\u0131na yazarlar\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Zeynep Oral\u2019\u0131n \u201cS\u00f6zden S\u00f6ze\u201d kitab\u0131nda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Can Y\u00fccel r\u00f6portaj\u0131nda, Y\u00fccel \u015fiir hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u015f\u00f6yle ifade etmi\u015fti:<\/p>\n<p>\u201c\u015eiir g\u00fcr\u00fclt\u00fcden m\u00fczi\u011fe ge\u00e7mektir. \u015eiir evrenin -bak kainat\u0131n demiyorum- i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck seslerin, molek\u00fcl ve atomlardan ba\u015flayan b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, bu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn m\u00fczi\u011fidir. \u015eairin g\u00f6revi bu musikiyi kurmakt\u0131r.<\/p>\n<p>Kozmostan a\u015fa\u011f\u0131 \u015fiir yaz\u0131lmaz. \u00dcst taraf\u0131 min\u00f6rd\u00fcr\u2026 Harika o ki, insanlar kendi adlar\u0131na de\u011fil, kainat ad\u0131na yazarlar. B\u00fct\u00fcnselli\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda \u015fiir yoktur. Hayat ve \u00f6l\u00fcm de b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. \u015eiir bu b\u00fct\u00fcnden \u00e7\u0131kan b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131kt\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Usta \u015fair, 12 A\u011fustos 1999\u2019da \u0130zmir\u2019de, 73 ya\u015f\u0131nda vefat etti.<\/p>\n<p>\u015eairin vefat\u0131ndan sonra Dat\u00e7a Belediyesi ve ailesi taraf\u0131ndan, an\u0131s\u0131na edebiyat ve k\u00fclt\u00fcr-sanat \u015fenlikleri d\u00fczenlenirken, Dat\u00e7a\u2019daki evi m\u00fcze haline getirildi.<strong> (AA)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ok say\u0131da \u00f6nemli \u015fiire imza atan ve eserleriyle T\u00fcrk edebiyat\u0131nda unutulmaz bir iz b\u0131rakan \u015fair Can Y\u00fccel&#8217;in vefat\u0131n\u0131n \u00fczerinden 24 y\u0131l ge\u00e7ti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":111345,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[736,5977,9559,8262,2953],"class_list":["post-111344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-babam","tag-edebiyat","tag-sair","tag-siir","tag-yucel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=111344"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":111346,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111344\/revisions\/111346"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/111345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=111344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=111344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=111344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}