{"id":11434,"date":"2022-07-21T07:36:04","date_gmt":"2022-07-21T07:36:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=11434"},"modified":"2022-07-21T07:36:04","modified_gmt":"2022-07-21T07:36:04","slug":"bilim-insanlari-iyi-ve-kotu-anilarin-gizemini-cozuyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=11434","title":{"rendered":"Bilim insanlar\u0131 iyi ve k\u00f6t\u00fc an\u0131lar\u0131n gizemini \u00e7\u00f6z\u00fcyor"},"content":{"rendered":"<p><b>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, beyinde an\u0131lar\u0131 iyi veya k\u00f6t\u00fc duygularla ili\u015fkilendirmekten sorumlu bir molek\u00fcl ke\u015ffettiler. \u00c7al\u0131\u015fma, laboratuvar farelerini incelese de bilim insanlar\u0131, insanlarda da bulunan temel bir biyolojik mekanizmay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131na inan\u0131yorlar.<\/b><\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n an\u0131lar\u0131n\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011funu ve bu an\u0131lar\u0131n ne gibi etkileri oldu\u011funu oda\u011f\u0131na alan ara\u015ft\u0131rma; sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ruh hali i\u00e7in yeni tedavilerin yolunu a\u00e7abilir.<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131 elde ettikleri yeni bulgular\u0131n, baz\u0131 insanlar\u0131n hat\u0131ralara neden daha \u00e7ok olumsuz duygu y\u00fckledi\u011fini ortaya \u00e7\u0131karabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Bu da anksiyete, depresyon ve travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011fu i\u00e7in yeni tedavilerin yolunu a\u00e7abilir.<\/p>\n<p><b>\u0130Y\u0130 VE K\u00d6T\u00dc ANILAR NASIL OLU\u015eUR?<\/b><\/p>\n<p>Kaliforniya\u2019daki Salk Biyolojik Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Profes\u00f6r Kay Tye, \u201cBir \u015feyin iyi mi yoksa k\u00f6t\u00fc m\u00fc oldu\u011funu nas\u0131l hat\u0131rlayabilece\u011finizin temel biyolojik s\u00fcrecini ele ald\u0131k. Bu, ya\u015fam deneyimimizin \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturan bir \u015fey ve tek bir molek\u00fcle d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fi fikri inan\u0131lmaz derecede heyecan verici\u201d dedi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma, beynin bilin\u00e7siz olarak belirli deneyimleri olumlu veya olumsuz bir duygu veya de\u011fer ile nas\u0131l ili\u015fkilendirdi\u011fine odakland\u0131. \u00d6rne\u011fin; olumsuz bir duyguyu, \u00e7i\u011fnedi\u011finizde korkun\u00e7 derecede ac\u0131 olan bir bitkiyle ili\u015fkilendirirseniz, onu tekrar yemeyi denemeniz pek olas\u0131 de\u011fildir. Beynin de bu duygular\u0131 bir bellekle ili\u015fkilendirme yetene\u011fine de\u011ferlik atamas\u0131 denir.<\/p>\n<p><b>HATIRALARA HANG\u0130 MEKAN\u0130ZMA DUYGU Y\u00dcKLER?<\/b><\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda, Tye liderli\u011findeki bir ekip, beynin bazolateral amigdala (BLA) olarak bilinen bir b\u00f6lgesindeki bir grup h\u00fccrenin, de\u011ferlik atamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu ke\u015ffetti. Bir deneyime pozitif bir de\u011ferlik eklendi\u011finde bir dizi BLA h\u00fccresi aktive edildi.<\/p>\n<p>Hayvanlar \u00fczerindeki ara\u015ft\u0131rmada negatif bir de\u011ferlik devreye girdi\u011finde ayr\u0131 bir BLA h\u00fccresinin aktive oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Tye, \u201cPozitif ve negatif de\u011ferlili\u011fe yol a\u00e7an bu iki yolu demiryolu raylar\u0131na benzetiyorduk, ancak ne zaman, hangi hatt\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini y\u00f6nlendiren \u015feyi bilmiyorduk\u201d diyor.<\/p>\n<p><b>BEY\u0130N, KORKUYU TEMEL ALIYOR<\/b><\/p>\n<p>Hat\u0131ralara neyin duygu y\u00fckledi\u011fini bulmak i\u00e7in, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Crispr isimli bir ara\u00e7 kulland\u0131lar. Ve h\u00fccrelerden n\u00f6rotensin \u00fcretmekten sorumlu geni \u00e7\u0131karmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, BLA\u2019da n\u00f6rotensin sinyali olmadan, farelerin art\u0131k pozitif de\u011ferlik atayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcler.<\/p>\n<p>Ancak, n\u00f6rotensinin yoklu\u011fu, hat\u0131ralara olumsuz duygular eklemelerini engellemedi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu durumdan yola \u00e7\u0131karak beynin korkuya dayal\u0131 bir \u015fekilde in\u015fa edildi\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, beyinde an\u0131lar\u0131 iyi veya k\u00f6t\u00fc duygularla ili\u015fkilendirmekten sorumlu bir molek\u00fcl ke\u015ffettiler. \u00c7al\u0131\u015fma, laboratuvar farelerini &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11435,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[2829,303],"class_list":["post-11434","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-duygu","tag-yol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11434"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11436,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11434\/revisions\/11436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}