{"id":116470,"date":"2023-08-21T14:35:07","date_gmt":"2023-08-21T14:35:07","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=116470"},"modified":"2023-08-21T14:35:07","modified_gmt":"2023-08-21T14:35:07","slug":"sair-turgut-uyar-vefatinin-38-yilinda-aniliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=116470","title":{"rendered":"\u015eair Turgut Uyar vefat\u0131n\u0131n 38. y\u0131l\u0131nda an\u0131l\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p>Usta \u015fair, Hayri ve Fatma Uyar \u00e7iftinin \u00e7ocu\u011fu olarak 4 A\u011fustos 1927\u2019de Ankara\u2019da do\u011fdu.<\/p>\n<p>\u0130lkokulu babas\u0131n\u0131n memuriyeti nedeniyle \u0130stanbul ve Eski\u015fehir\u2019de tamamlayan Uyar, ilkokul y\u0131llar\u0131nda manzumeler yazmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6mer Hayyam, Nedim, Yahya Kemal Beyatl\u0131, Tevfik Fikret ve Ahmet Ha\u015fim\u2019in eserlerini okudu.<\/p>\n<p>Uyar, yat\u0131l\u0131 okudu\u011fu Konya Askeri Ortaokulu\u2019nun ard\u0131ndan Bursa Askeri Lisesine devam etti. 1947\u2019de Askeri Memurlar Okulu\u2019ndan mezun oldu.<\/p>\n<p>Personel subay\u0131 olarak 1948\u2019de Posof\u2019a (Kars Ardahan) tayin edilen \u015fair, \u00f6nce Terme Askerlik \u015eubesi\u2019nde g\u00f6rev ald\u0131, ard\u0131ndan \u00fcste\u011fmen olarak Ankara\u2019da Kara Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131 Personel Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u0130lk \u015fiirlerinde Naz\u0131m Hikmet ile Orhan Veli\u2019den etkilendi<\/strong><\/p>\n<p>Turgut Uyar\u2019\u0131n ilk \u015fiiri \u201cYad\u201d 1947\u2019de Yedig\u00fcn dergisinde yay\u0131mland\u0131. \u015eiir, Kaynak dergisince 1948\u2019de a\u00e7\u0131lan yar\u0131\u015fmada Uyar\u2019a ikincilik kazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130lk kitab\u0131 \u201cArz-\u0131 Hal\u201d 1949\u2019da okuyucuyla bulu\u015fan \u015fairin ikinci kitab\u0131 \u201cT\u00fcrkiyem\u201d 1952\u2019de yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n<p>\u0130lk \u015fiirlerinde Naz\u0131m Hikmet Ran ve Orhan Veli Kan\u0131k\u2019tan etkilenen Uyar, ilk 2 kitab\u0131ndaki \u015fiirlerinde hece \u015fiirini tercih etti.<\/p>\n<p>\u201cArz-\u0131 Hal\u201d kitab\u0131nda yer alan \u201cYala\u011fuz\u201d \u015fiirinde, \u201cyaln\u0131z\u201d kelimesini 18. y\u00fczy\u0131l T\u00fcrk\u00e7esindeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u201cyala\u011fuz\u201d olarak kullanan Uyar, \u015fiirlerinde s\u0131k s\u0131k \u201ckendini kalabal\u0131klar\u0131n i\u00e7inde yaln\u0131z hissetme\u201d duygusunu i\u015fledi.<\/p>\n<p><strong>G\u00f6\u011fe Bakma Dura\u011f\u0131 ile b\u00fcy\u00fck be\u011feni kazand\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Usta kalemin, 1959\u2019da yay\u0131nlanan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitab\u0131 \u201cD\u00fcnyan\u0131n En G\u00fczel Arabistan\u0131\u201dnda yer alan \u201cG\u00f6\u011fe Bakma Dura\u011f\u0131\u201d \u015fiiri, modernist yakla\u015f\u0131m\u0131 ve yeni imgeler kurma \u00f6zelli\u011fiyle be\u011feni toplad\u0131.<\/p>\n<p>Uyar\u2019\u0131n kendi \u015fiir \u0131rma\u011f\u0131n\u0131 yeni bir ak\u0131\u015fa y\u00f6nlendirdi\u011fi d\u00f6nemde yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirlerden \u201cG\u00f6\u011fe Bakma Dura\u011f\u0131\u201d, yeni d\u00f6neminin hemen t\u00fcm \u00f6zelliklerini bar\u0131nd\u0131ran bir metin olarak, gerek \u015fairin duyarl\u0131\u011f\u0131, gerekse poetik anlay\u0131\u015f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yenile\u015fmenin, modernle\u015fmenin belirgin izlerini ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca kitaptaki di\u011fer \u015fiirlerle okundu\u011fu zaman anla\u015f\u0131lacak \u015fekilde yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in edebiyat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir metin olmak yerine Turgut Uyar \u015fiirinin ana g\u00f6vdesinin homojen b\u00f6lgelerinden biri olarak tarif edildi.<\/p>\n<p>Ece Ayhan, Sezai Karako\u00e7, Edip Cansever ve Cemal S\u00fcreya gibi \u015fairlerin i\u00e7inde oldu\u011fu \u201c\u0130kinci Yeni\u201d ak\u0131m\u0131na kat\u0131lan \u015fairin \u201cEfendimiz Acemilik\u201d ve \u201c\u00c7\u0131kmaz\u0131n G\u00fczelli\u011fi\u201d gibi yaz\u0131lar\u0131 T\u00fcrk \u015fiirinin bir d\u00f6neminin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda ba\u015fvurulan temel metinler aras\u0131na girdi.<\/p>\n<p>Gerek \u00f6z gerekse bi\u00e7im bak\u0131m\u0131ndan s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen, halk \u015fiirinden divan \u015fiirine geni\u015f bir k\u00fclt\u00fcr birikimini de\u011ferlendiren Uyar, \u015fiirlerinde a\u015fk, ayr\u0131l\u0131k, \u00f6l\u00fcm temlerini ve \u00e7evreden ald\u0131\u011f\u0131 izlenimleri i\u015fledi.<\/p>\n<p><strong>\u015eiirleri \u0130ngilizce, Frans\u0131zca ve S\u0131rp\u00e7aya \u00e7evrildi<\/strong><\/p>\n<p>Turgut Uyar\u2019\u0131n \u015fiirleri \u0130ngilizce, Frans\u0131zca ve S\u0131rp\u00e7aya \u00e7evrildi, kitaplar\u0131 ve yaz\u0131lar\u0131 Varl\u0131k, Yeditepe, Pazar Postas\u0131, Dost, De\u011fi\u015fim, T\u00fcrk Dili, Yedig\u00fcn, Kaynak, \u015eimdilik, Forum, Yeni Dergi, H\u00fcrriyet G\u00f6steri, Milliyet Sanat, D\u00fc\u015f\u00fcn, D\u00f6nem ve Papir\u00fcs dergilerinde yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p>\u015eair, H\u00fcseyin C\u00f6nt\u00fcrk&#8217;\u00fcn \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 D\u00f6nem dergisinin kurucular\u0131 aras\u0131nda da yer ald\u0131.<\/p>\n<p>\u0130lk evlili\u011fini Yezdan \u015eener ile yaparak 18 ya\u015f\u0131nda baba olan Uyar\u2019\u0131n bu evlilikten Semiramis, \u015eeyda ve Tunga, 1969\u2019da yazar Tomris Uyar\u2019la yapt\u0131\u011f\u0131 ikinci evlilikten de Turgut adl\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Uyar, 1958 y\u0131l\u0131nda, zorunlu hizmetini tamamlad\u0131ktan sonra y\u00fczba\u015f\u0131 r\u00fctbesindeyken ordudan ayr\u0131ld\u0131. Ankara&#8217;da, SEKA \u0130rtibat B\u00fcrosunda ve Sanayi Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda memur olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>1969\u2019da emekliye ayr\u0131larak \u0130stanbul&#8217;a yerle\u015fen Uyar, 22 A\u011fustos 1985\u2019te siroz hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n<p><strong>\u00d6d\u00fclleri ve eserleri<\/strong><\/p>\n<p>Uyar\u2019\u0131n \u201cT\u00fct\u00fcnler Islak\u201d kitab\u0131 1963 Yeditepe \u015eiir Arma\u011fan\u0131, Tomris Uyar\u2019la Lucretius\u2019tan yapt\u0131\u011f\u0131 \u201cEvrenin Yap\u0131s\u0131\u201d \u00e7evirisi 1975 T\u00fcrk Dil Kurumu \u00c7eviri \u00d6d\u00fcl\u00fc, \u201cKayay\u0131 Delen \u0130ncir\u201d 1983 Beh\u00e7et Necatigil \u015eiir \u00d6d\u00fcl\u00fc, yeni \u015fiirlerinin eklendi\u011fi ve t\u00fcm \u015fiirlerini toplayan \u201cB\u00fcy\u00fck Saat\u201d kitab\u0131 ise 1984 Sedat Simavi Vakf\u0131 Edebiyat \u00d6d\u00fcl\u00fc ald\u0131.<\/p>\n<p>Usta \u015fair, \u015fiir dal\u0131nda \u201cArz-\u0131 Hal\u201d, \u201cT\u00fcrkiyem\u201d, \u201cD\u00fcnyan\u0131n En G\u00fczel Arabistan\u0131\u201d, \u201cT\u00fct\u00fcnler Islak\u201d, \u201cHer Pazartesi\u201d, \u201cDivan\u201d, \u201cTopland\u0131lar\u201d, \u201cKayay\u0131 Delen \u0130ncir\u201d, \u201cB\u00fcy\u00fck Saat\u201d, inceleme dal\u0131nda \u201cBir \u015eiirden\u201d, ele\u015ftiri dal\u0131nda \u201cSonsuz ve \u00d6b\u00fcr\u00fc\u201d eserlerini okuyucuyla bulu\u015fturdu.<strong> (AA)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;\u0130kinci Yeni&#8221; \u015fiir ak\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6nemli \u015fairlerinden Turgut Uyar, vefat\u0131n\u0131n 38. y\u0131l\u0131nda yad ediliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":116471,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[4485,8262,9557,87,13594],"class_list":["post-116470","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-kitabi","tag-siir","tag-siiri","tag-turk","tag-uyar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116470","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=116470"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":116472,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/116470\/revisions\/116472"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/116471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=116470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=116470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=116470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}