{"id":118061,"date":"2023-08-24T09:05:03","date_gmt":"2023-08-24T09:05:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=118061"},"modified":"2023-08-24T09:05:03","modified_gmt":"2023-08-24T09:05:03","slug":"abnin-teknoloji-devlerine-yonelik-kati-kurallari-yururluge-giriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=118061","title":{"rendered":"AB\u2019nin teknoloji devlerine y\u00f6nelik kat\u0131 kurallar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giriyor"},"content":{"rendered":"<p>AB\u2019nin Dijital Hizmetler Yasas\u0131 (DSA) kapsam\u0131nda, Avrupa \u00fclkelerinde faaliyet g\u00f6steren b\u00fcy\u00fck dijital platformlar, arama motorlar\u0131 ve al\u0131\u015fveri\u015f siteleri, 25 A\u011fustos\u2019tan itibaren daha s\u0131k\u0131 bi\u00e7imde denetlenmekle birlikte kat\u0131 kurallara tabi tutulacak.<\/p>\n<p>Teknoloji \u015firketlerinin \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imlerini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirmesi beklenen yasa, bu a\u015famada Avrupa \u00fclkelerinde 45 milyondan fazla kullan\u0131c\u0131s\u0131 olan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck dijital platformlar\u0131 kaps\u0131yor.<\/p>\n<p>AB\u2019nin kullan\u0131c\u0131 say\u0131lar\u0131na ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda, Alibaba, Amazon, Apple AppStore, Booking.com, Facebook, Google Play, Google Maps, Google Shopping, Instagram, LinkedIn, Pinterest, Snapchat, TikTok, eski ad\u0131yla Twitter olan X, Wikipedia, YouTube ve Zalando \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00e7evrim i\u00e7i platform olarak, Bing ve Google da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck arama motorlar\u0131 olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Listelenen 19 platformun, dezenformasyonu s\u0131n\u0131rlamalar\u0131, yasa d\u0131\u015f\u0131 i\u00e7eri\u011fi h\u0131zla kald\u0131rmalar\u0131, re\u015fit olmayanlar\u0131 internet ortam\u0131nda daha iyi korumalar\u0131, risk de\u011ferlendirmesi yapmalar\u0131, riskleri azaltmaya y\u00f6nelik ad\u0131mlar atmalar\u0131 ve d\u0131\u015f denetime tabi tutulmalar\u0131 gibi ilave kurallar\u0131 uygulamalar\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>Cuma g\u00fcn\u00fcnden itibaren platform kullan\u0131c\u0131lar\u0131, belirli bilgilerin neden kendilerine \u00f6nerildi\u011fine dair net bilgi alabilecek ve profil olu\u015fturmaya dayal\u0131 \u00f6neri sistemlerine dahil olmama hakk\u0131na sahip olacak.<\/p>\n<p><b>REKLAMLARA D\u00dcZENLEME<\/b><\/p>\n<p>Etnik k\u00f6ken, siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f veya cinsel y\u00f6nelim gibi kullan\u0131c\u0131lar\u0131n hassas verilerine dayal\u0131 reklam yap\u0131lamayacak. Platformlar\u0131n b\u00fct\u00fcn reklamlar\u0131 etiketlemesi ve bu reklamlar\u0131 kimin verdi\u011fi konusunda a\u00e7\u0131k\u00e7a bilgi sunmas\u0131 zorunlu olacak.<\/p>\n<p>Dijital platformlar\u0131n h\u00fck\u00fcm ve ko\u015fullar\u0131n\u0131 faaliyet g\u00f6sterdikleri \u00fclkenin dilinde, kolay anla\u015f\u0131l\u0131r ve sade bir dille belirtmesi gerekecek.<\/p>\n<p><b>\u00c7OCUKLAR KORUNACAK<\/b><\/p>\n<p>Re\u015fit olmayanlar daha s\u0131k\u0131 bi\u00e7imde korunacak. Bu \u00e7er\u00e7evede, platformlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in sistemlerini yeniden tasarlamas\u0131 gerekecek. \u00c7ocuklara y\u00f6nelik profil olu\u015fturmaya dayal\u0131 hedefli reklamlara izin verilmeyecek.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7eriklere \u00f6zel risk de\u011ferlendirmeleri yap\u0131lacak. \u0130\u00e7erik daha \u00f6zenli denetlenecek ve dezenformasyon azalt\u0131lacak. Platformlar\u0131n yasa d\u0131\u015f\u0131 i\u00e7eri\u011fin \u00e7evrim i\u00e7i yay\u0131lmas\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 riskleri ele almak i\u00e7in ilave \u00f6nlemler almas\u0131 gerekecek.<\/p>\n<p><b>YASA DI\u015eI \u0130\u00c7ER\u0130KLE M\u00dcCADELE<\/b><\/p>\n<p>Platformlar\u0131n kullan\u0131c\u0131lar\u0131n yasa d\u0131\u015f\u0131 i\u00e7eri\u011fi i\u015faretlemesine ve buna kar\u015f\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde harekete ge\u00e7mesine olanak tan\u0131yan bir mekanizmaya sahip olmas\u0131 \u015fart olacak.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca platformlar\u0131n dezenformasyonun yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek ve hizmetlerinin sahte hesaplarla kullan\u0131m\u0131n\u0131 engelleyecek \u00f6nlemler almas\u0131 da zorunlu olacak. Dijital \u015firketlerin yasal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklere uyumlar\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bi\u00e7imde denetlenecek.<\/p>\n<p><b>KURAL \u0130HLAL\u0130NE PARA CEZASI<\/b><\/p>\n<p>Kural ihlalinde bulunan dijital platformlara k\u00fcresel cirolar\u0131n\u0131n y\u00fczde 6\u2019s\u0131na varacak seviyede para cezalar\u0131 uygulanabilecek. \u0130hlallerin tekrar\u0131 durumunda s\u00f6z konusu dijital platformlar\u0131n AB\u2019deki faaliyetine son verilebilecek.<\/p>\n<p>Haz\u0131rlanan b\u00fcy\u00fck platform listesi gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde daha da geni\u015fletilecek. Bu a\u015famada en b\u00fcy\u00fck platformlar i\u00e7in ge\u00e7erli olan yeni kurallar, 6 ay sonra b\u00fct\u00fcn dijital hizmetlere yay\u0131lacak. Ancak k\u00fc\u00e7\u00fck dijital firmalar b\u00fcy\u00fckler kadar kat\u0131 kurallara tabi tutulmayacak.<\/p>\n<p><b>ALI\u015eVER\u0130\u015e S\u0130TELER\u0130 YEN\u0130 KURALLARA KAR\u015eI<\/b><\/p>\n<p>Almanya merkezli Zalando ile ABD merkezli Amazon firmalar\u0131 yasa kapsam\u0131nda \u201c\u00c7ok B\u00fcy\u00fck \u00c7evrimi\u00e7i Platform\u201d olarak tan\u0131mlanmalar\u0131 nedeniyle ayr\u0131 ayr\u0131 hukuki s\u00fcre\u00e7 ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n<p>Avrupa\u2019n\u0131n en b\u00fcy\u00fck sanal al\u0131\u015fveri\u015f sitesi Zalando, haziran ay\u0131nda yeni kurallara kar\u015f\u0131 AB\u2019nin en y\u00fcksek hukuki merci olan Avrupa Adalet Divan\u0131\u2019na ba\u015fvurdu.<\/p>\n<p>Zalando, yeni yasa kapsam\u0131nda sistemik riskleri y\u00f6netmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fck dijital platform olarak tan\u0131mlanmas\u0131na itiraz etti.<\/p>\n<p>\u015eirket, i\u015f modelinin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n perakende niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131, 3\u2019\u00fcnc\u00fc taraflardan gelen zararl\u0131 veya yasa d\u0131\u015f\u0131 i\u00e7eri\u011fi yayma konusunda sistemik bir risk olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti.<\/p>\n<p>ABD firmas\u0131 Amazon da ge\u00e7en ay bu kurallara kar\u015f\u0131 ayr\u0131 bir hukuki s\u00fcre\u00e7 ba\u015flatt\u0131. Firma, AB\u2019nin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sanal platform tan\u0131m\u0131na uygun olmad\u0131\u011f\u0131 ve haks\u0131z bi\u00e7imde hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahip.<\/p>\n<p>Bu hukuki s\u00fcre\u00e7lerin yak\u0131n zamanda sonu\u00e7lanmas\u0131 beklenmezken, Avrupa genelinde yeni kurallar bu hafta uygulamaya girecek. \u00d6te yandan Avrupa piyasas\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ve karl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in \u015firketler buradaki gelirlerini kaybetmek istemiyor.<\/p>\n<p>AB kurallar\u0131na uyulmamas\u0131 halinde y\u00fcksek para cezalar\u0131 ve kapat\u0131lma riski olmas\u0131 nedeniyle dijital platformlar yeni kurallara uygun davranacak. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avrupa Birli\u011fi (AB), \u00e7ok say\u0131da kullan\u0131c\u0131s\u0131 bulunan Google, Facebook ve YouTube gibi d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketlerine, dezenformasyonu \u00f6nleme ve yasa d\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erikleri h\u0131zla kald\u0131rma gibi yeni kat\u0131 kurallar\u0131n\u0131 yar\u0131n uygulamaya ba\u015flayacak.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":118062,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[13687,4784,1194,161,597],"class_list":["post-118061","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-dijital-platform","tag-kural","tag-platform","tag-risk","tag-yasa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118061","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=118061"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118061\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118063,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118061\/revisions\/118063"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/118062"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=118061"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=118061"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=118061"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}