{"id":118666,"date":"2023-08-25T11:51:04","date_gmt":"2023-08-25T11:51:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=118666"},"modified":"2023-08-25T11:51:04","modified_gmt":"2023-08-25T11:51:04","slug":"diyabet-yuksek-tansiyon-ve-yalniz-yasamak-demans-icin-risk-faktorleri-siralandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=118666","title":{"rendered":"Diyabet, y\u00fcksek tansiyon ve yaln\u0131z ya\u015famak\u2026 Demans i\u00e7in risk fakt\u00f6rleri s\u0131raland\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan demans i\u00e7in risk fakt\u00f6rlerinin bir listesi haz\u0131rland\u0131. Ayr\u0131ca bir ki\u015fide \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 14 y\u0131l i\u00e7inde bu durumun geli\u015fip geli\u015fmeyece\u011fini tahmin eden bir ara\u00e7 da geli\u015ftirildi.<\/p>\n<p>Oxford \u00dcniversitesi\u2019nden uzmanlar, 11 fakt\u00f6rden olu\u015fan bir liste haz\u0131rlad\u0131lar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, iki uzun vadeli \u0130ngiliz ara\u015ft\u0131rmas\u0131na kat\u0131lan, ya\u015flar\u0131 50 ila 73 aras\u0131nda olan 200 binden fazla ki\u015finin verilerini incelediler. Ard\u0131ndan demans riskine ba\u011fl\u0131 28 fakt\u00f6r\u00fcn bir listesini derlediler ve bunlar\u0131 11 fakt\u00f6re kadar d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n<p>Fakt\u00f6rler aras\u0131nda ya\u015f, e\u011fitim, diyabet \u00f6yk\u00fcs\u00fc, depresyon \u00f6yk\u00fcs\u00fc, fel\u00e7 \u00f6yk\u00fcs\u00fc, ebeveynde demans \u00f6yk\u00fcs\u00fc, y\u00fcksek tansiyon, y\u00fcksek kolesterol, yaln\u0131z ya\u015famak ve erkek olmak yer al\u0131yor. Ekip ayr\u0131ca bu risk fakt\u00f6rlerinin yan\u0131 s\u0131ra insanlar\u0131n demansla da ba\u011flant\u0131l\u0131 olan belirli bir geni (APOE geni) ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da inceledi.<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlar bir araya getirilerek Birle\u015fik Krall\u0131k Biyobank Demans Risk Skoru (UKBDRS) \u2013 APOE arac\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in kullan\u0131ld\u0131. Arac\u0131n, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n 14 y\u0131ll\u0131k s\u00fcreci boyunca demans geli\u015ftiren ki\u015filer i\u00e7in en y\u00fcksek tahmin puan\u0131n\u0131 buldu\u011funu ke\u015ffettiler.<\/p>\n<p><b>DEMANS VAKALARININ Y\u00dcZDE 40\u2019I \u00d6NLENEB\u0130L\u0130R<\/b><\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, diyabet \u00f6yk\u00fcs\u00fc olan, yaln\u0131z ya\u015fayan, y\u00fcksek tansiyona ve APOE genine sahip ya\u015fl\u0131 bir erkek, listelenen di\u011fer risk fakt\u00f6rlerinden hi\u00e7birine sahip olmayan gen\u00e7 bir kad\u0131na k\u0131yasla daha y\u00fcksek bir risk puan\u0131na sahip \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Akademisyenler, sigaray\u0131 b\u0131rakmak, y\u00fcksek tansiyonu azaltmak, kilo vermek ve alkol al\u0131m\u0131n\u0131 azaltmak gibi belirli ya\u015fam tarz\u0131 fakt\u00f6rlerinin de\u011fi\u015ftirilmesiyle demans vakalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 40\u2019a kadar\u0131n\u0131n \u00f6nlenebilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcren \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalara dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>Oxford \u00dcniversitesi\u2019nden Do\u00e7ent Sana Suri \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cBu risk puan\u0131n\u0131n bize yaln\u0131zca demans geli\u015ftirme \u015fans\u0131m\u0131z hakk\u0131nda bilgi verdi\u011fini hat\u0131rlamak \u00f6nemli; kesin bir sonucu temsil etmez. Her risk fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00f6nemi de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir ve puana dahil edilen baz\u0131 fakt\u00f6rlerin de\u011fi\u015ftirilebilece\u011fi veya tedavi edilebilece\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, demans riskimizi azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in hepimizin yapabilece\u011fi \u015feyler var.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilim insanlar\u0131 demans i\u00e7in 11 risk fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131. \u00d6zellikle diyabet, y\u00fcksek tansiyon ve yaln\u0131z ya\u015famak gibi etkenler demans i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehdit olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":118667,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[10756,12694,13736,161,877],"class_list":["post-118666","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-demans","tag-faktorler","tag-oykusu","tag-risk","tag-yuksek"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118666","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=118666"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118666\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":118668,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/118666\/revisions\/118668"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/118667"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=118666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=118666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=118666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}