{"id":119886,"date":"2023-08-28T09:51:05","date_gmt":"2023-08-28T09:51:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=119886"},"modified":"2023-08-28T09:51:05","modified_gmt":"2023-08-28T09:51:05","slug":"ataturkun-ilk-kez-goreceginiz-el-yazisi-notlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=119886","title":{"rendered":"Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ilk kez g\u00f6rece\u011finiz el yaz\u0131s\u0131 notlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Y\u00f6netim Hizmetleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Ar\u015fiv ve Askeri Tarih Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan (ATASE) 20 Nisan 2020\u2019den itibaren Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Devlet Ar\u015fivleri\u2019ne devredilen koleksiyonlardan tasnif s\u00fcreci tamamlanan Atat\u00fcrk koleksiyonu dahil, 8 koleksiyon ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Belgeler aras\u0131nda B\u00fcy\u00fck \u00d6nder Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn 1907\u2019de ald\u0131\u011f\u0131 Orta Asya T\u00fcrk tarihi, Hunlar, G\u00f6kt\u00fcrkler ve Uygurlarla ilgili de k\u0131sa notlar\u0131 yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn, G\u00f6kt\u00fcrk Yaz\u0131tlar\u0131\u2019ndan Do\u011fu T\u00fcrklerine, T\u00fcrklerin ya\u015fam tarzlar\u0131ndan Kafkasya ve Anadolu\u2019ya geli\u015flerine ve ilk kurulan T\u00fcrk devletlerine ait bilgileri, Osmanl\u0131ca ve zaman zaman Latince harfleri kullanarak, derledi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/28\/aa2.1_23612933.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>\u201cATAT\u00dcRK, K\u0130TABIN ETRAFINA NOTLAR ALIRDI\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Tarih\u00e7i Prof. Dr. Osman K\u00f6se, belgelere ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn T\u00fcrk tarihine olan ilgisinden bahsederek, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>\u201cAtat\u00fcrk \u00e7ok kitap okuyan birisiydi. Kitaplar\u0131 okurken kitab\u0131n etraf\u0131na notlar al\u0131rd\u0131 ve kendi el yaz\u0131s\u0131yla da notlar \u00e7\u0131kar\u0131rd\u0131. Bu notlardan bir tanesi de Orta Asya T\u00fcrk tarihiyle ilgili \u015fu anda ar\u015fivlerimizde olan notlard\u0131r. Burada Osmanl\u0131ca olarak bu notlar\u0131 alm\u0131\u015f ama yer yer bu Osmanl\u0131can\u0131n i\u00e7erisinde Latin alfabesini de kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Atat\u00fcrk, Orta Asya\u2019daki T\u00fcrk tarihinin ilk evrelerinden itibaren 10, 11, 12. y\u00fczy\u0131la kadar, yani Sel\u00e7uklu, Osmanl\u0131 d\u00f6nemine kadar \u00e7ok geni\u015f bir alan\u0131 okumu\u015f ve burada \u00f6nemli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yerleri not alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle T\u00fcrk-\u00c7in ili\u015fkilerini, \u00c7inlilerle m\u00fccadeleleri ve Orta Asya\u2019da \u00c7in\u2019le m\u00fccadele d\u00f6nemlerinde kurulan T\u00fcrk devletlerini detayl\u0131 olarak inceledi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.\u201d<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/28\/aa3.1_23612932.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Hun, G\u00f6kt\u00fcrkler, Uygurlar d\u00f6nemini de detayl\u0131 bir \u015fekilde okudu\u011funun notlardan g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten K\u00f6se, \u201cDaha geriye do\u011fru, Avarlar d\u00f6neminde Avrupa\u2019ya do\u011fru gelen T\u00fcrklerin hangi tarihlerde, nerelere, ne yapt\u0131\u011f\u0131yla ilgili de \u00e7ok geni\u015f notlar alm\u0131\u015f. Bu notlarda dikkat \u00e7eken \u015fey tarihlere b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermesi. H\u00fck\u00fcmdarlar\u0131n ve devletlerin h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tarihleri ifade eden Osmanl\u0131ca isimleri yazm\u0131\u015f ama bunun yan\u0131nda yanl\u0131\u015f telaffuz edilmemesi i\u00e7in san\u0131yorum mutlaka Latin alfabesiyle de yazm\u0131\u015f\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/28\/aa4.1_23612931.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>ATAT\u00dcRK\u2019\u00dcN MECL\u0130S KONU\u015eMASININ NOTLARI DA AR\u015e\u0130VLERDE<\/strong><\/p>\n<p>Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn kaleme ald\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fka belgede de Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na ikinci kez se\u00e7ilmesi dolay\u0131s\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmas\u0131na ili\u015fkin notlar\u0131 yer al\u0131yor.<\/p>\n<p>Prof. Dr. K\u00f6se, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn konu\u015fmas\u0131na te\u015fekk\u00fcrle ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>\u201cMeclisin bu d\u00f6neminde de g\u00fczel faaliyetler yapaca\u011f\u0131n\u0131 ve kendisinin de Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak kendisine y\u00fcklenen g\u00f6revleri b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcyle ifa edece\u011fini belirtiyor. Konu\u015fmas\u0131n\u0131n devam\u0131nda istiklal, millet ve muzafferiyet temellerinden do\u011fan Cumhuriyetin ge\u00e7en d\u00f6rt y\u0131l s\u00fcre zarf\u0131nda belli bir noktaya geldi\u011fini, sa\u011flam esaslara ve temellere oturdu\u011funu ifade ediyor. \u2018T\u00fcrk milleti dahilen ve haricen \u00f6rnek ve m\u00fcstakil bir devlete sahip olmu\u015ftur\u2019 diyor. Cumhuriyet\u2019in bundan sonra da geli\u015fece\u011fini, T\u00fcrk milletinin b\u00fct\u00fcn kudretini, elinde ne varsa Cumhuriyetin geli\u015fmesi ve inki\u015faf\u0131 i\u00e7in bundan sonra da gayret edece\u011fini belirtiyor.\u201d<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/28\/aa6.1_23612929.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>\u201cTAR\u0130H\u0130 B\u0130R KONU\u015eMA OLDU\u011eUNU D\u00dc\u015e\u00dcN\u00dcYORUM\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Prof. Dr. K\u00f6se, \u201cAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn notlar\u0131nda, Cumhuriyet\u2019in mevcudiyetinin, milletin ali menfaatinin, dahili ve harici herhangi bir olaya kar\u015f\u0131 her an m\u00fcdafaaya haz\u0131r bulundu\u011funu da dile getirdi\u011fini\u201d belirterek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>\u201cBu konu\u015fman\u0131n tarihi bir konu\u015fma oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu konu\u015fma notlar\u0131nda Atat\u00fcrk, Cumhuriyetin temellerinin art\u0131k oturdu\u011funu, bu d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k evrede T\u00fcrk milletinin kendisine has olan, lay\u0131k olan idare \u015feklinin cumhuriyet oldu\u011funun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, T\u00fcrk milletinin buna sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. Atat\u00fcrk, bundan sonraki s\u00fcrelerde de T\u00fcrk milletinin t\u00fcm g\u00fcc\u00fcyle beraber, elindeki imkanlarla beraber Cumhuriyetin tesis edilece\u011fini de aktar\u0131yor.\u201d<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/28\/aa9.1_23612919.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn konu\u015fmas\u0131nda, Cumhuriyetin kurulmas\u0131ndan sonra ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7te, d\u0131\u015far\u0131da ve i\u00e7eride bir s\u00fcr\u00fc dostluk kuruldu\u011funa ili\u015fkin ifadelerini de aktaran K\u00f6se, \u201cBu \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k bir sava\u015f ve ondan sonra bir milli m\u00fccadele s\u00fcreci\u2026 D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck devletleriyle sava\u015f\u0131l\u0131yor, yeni bir devlet kuruluyor, yeni bir d\u00f6nem a\u00e7\u0131l\u0131yor. Bu yeni d\u00f6nemde d\u00fcnya devletleriyle ili\u015fkilerin de tesis edilmesi gerekiyor ve bunun yerine getirildi\u011fini ifade ediyor. Nihayetiyle 1920\u2019de Ankara Anla\u015fmas\u0131yla ba\u015flayan, daha \u00f6nce Rusya\u2019yla devam eden, daha sonra \u0130ngilizlerle Frans\u0131zlarla devam eden anla\u015fmay\u0131 bu konu\u015fmas\u0131na aktar\u0131yor\u201d bilgisini verdi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/28\/aa11.1_23612914.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn gelecekle ilgili temennilerine de konu\u015fmas\u0131nda yer verdi\u011fine dikkati \u00e7eken K\u00f6se, \u015fu de\u011ferlendirmede bulundu:<\/p>\n<p>\u201cAtat\u00fcrk notlar\u0131nda Cumhuriyetin gittik\u00e7e geli\u015fece\u011fini ve temellerinin sa\u011flam oldu\u011funu ifade ediyor. Bu sa\u011flaml\u0131kta T\u00fcrk milletinin pay\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu, milletin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck destek verdi\u011fini ve sahip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. Mustafa Kemal Atat\u00fcrk asl\u0131nda \u015funu g\u00f6steriyor; bu d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k d\u00f6nem i\u00e7erisinde Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan manzaran\u0131n yeni kurulan T\u00fcrk devletinin art\u0131k yeni ufuklara do\u011fru yelken a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6n\u00fcnde hi\u00e7bir engelin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fcnya devletleriyle anla\u015fmalar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, dostluklar\u0131n kuruldu\u011funu, sadece yap\u0131lacak olan tek \u015feyin m\u00fcreffeh bir devlet ve toplum in\u015fa etmek gerekti\u011fini anlat\u0131yor.\u201d<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/28\/aa8.1_23612925.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong> NUMARASIZ G\u00dcNE\u015e G\u00d6ZL\u00dc\u011e\u00dc TALEB\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara a\u00e7\u0131lan 8 koleksiyonda, \u0130stanbul \u00e7evresindeki Osmanl\u0131 birliklerinin konumuna, \u0130talyanlar\u0131n \u00c7anakkale ve on iki aday\u0131 bombard\u0131man ve i\u015fgaline ili\u015fkin haritalar, Azerbaycan ve G\u00fcrcistan\u2019\u0131n istiklalinin Paris Sulh Konferans\u0131\u2019nca kabul\u00fcne, Gazi Mustafa Kemal\u2019in, Tevfik R\u00fc\u015ft\u00fc Bey\u2019den numaras\u0131z g\u00fcne\u015f g\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc talebine ili\u015fkin belgeler ile John ad\u0131ndaki Amerikal\u0131 gezginin Ankara\u2019n\u0131n g\u00fczelli\u011fini, yeni demokrasiyi \u00f6vmek ve Mustafa Kemal Pa\u015fa\u2019y\u0131 tebrik etmek i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011fi mektup da bulunuyor. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Y\u00f6netim Hizmetleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Ar\u015fiv ve Askeri Tarih Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndan (ATASE) Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Devlet Ar\u015fivleri&#8217;ne devredilen Atat\u00fcrk koleksiyonunda, B\u00fcy\u00fck \u00d6nder Mustafa Kemal Atat\u00fcrk&#8217;\u00fcn el yaz\u0131s\u0131 notlar\u0131 dikkati \u00e7ekiyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":119887,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[1732,734,3293,113,87],"class_list":["post-119886","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-ataturk","tag-devlet","tag-konusma","tag-tarih","tag-turk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/119886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=119886"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/119886\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":119888,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/119886\/revisions\/119888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/119887"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=119886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=119886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=119886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}