{"id":120528,"date":"2023-08-29T11:05:08","date_gmt":"2023-08-29T11:05:08","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=120528"},"modified":"2023-08-29T11:05:08","modified_gmt":"2023-08-29T11:05:08","slug":"eylul-ayinda-el-nino-etkisi-onceki-yillardan-daha-sicak-gececek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=120528","title":{"rendered":"Eyl\u00fcl ay\u0131nda El Nino etkisi: \u00d6nceki y\u0131llardan daha s\u0131cak ge\u00e7ecek"},"content":{"rendered":"<p>\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi, k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k de\u011ferlerindeki art\u0131\u015f\u0131n en \u00f6nemli nedenini olu\u015ftururken, bu y\u0131l may\u0131s ay\u0131ndan itibaren buna bir de El Nino etkisi eklendi.<\/p>\n<p>Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve Politikalar\u0131 Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Levent Kurnaz, El Nino\u2019nun, Pasifik Okyanusu\u2019ndaki sular\u0131n normalden daha fazla \u0131s\u0131nmas\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fini ve \u00f6ncelikle okyanuslara k\u0131y\u0131s\u0131 olan b\u00f6lgelerde etkili oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>El Nino etkisinin ilk olarak Pasifik Okyanusu\u2019nun bat\u0131 taraf\u0131nda, Japonya, \u00c7in, Tayvan ve Avustralya\u2019da g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Kurnaz, \u201cSonra ABD taraf\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, ard\u0131ndan Atlantik\u2019e ge\u00e7erek \u00f6nce bat\u0131s\u0131nda, sonra do\u011fusunda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve yava\u015f yava\u015f b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yay\u0131l\u0131r. Bunun b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131 3-4 ay s\u00fcrer\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>EL N\u0130NO, T\u00dcRK\u0130YE\u2019YE YA\u011eI\u015e GET\u0130RECEK<\/strong><\/p>\n<p>El Nino etkisinin T\u00fcrkiye\u2019de son 20 g\u00fcnde g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 bilgisini veren Prof. Dr. Kurnaz \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cEl Nino\u2019nun resmi ba\u015flang\u0131c\u0131 may\u0131s ay\u0131. Biz \u015fu s\u0131ralarda etkilerini g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k, s\u0131cakl\u0131klardan bunu biraz daha net anl\u0131yoruz. T\u00fcrkiye\u2019de temmuz ay\u0131n\u0131n son, a\u011fustos ay\u0131n\u0131n ilk haftas\u0131 yaz s\u0131caklar\u0131 tepe noktaya \u00e7\u0131kar, sonra serinleme ba\u015flar. Bu sene eyl\u00fcl ay\u0131 epey normalin \u00fcst\u00fcnde s\u0131cak ge\u00e7ebilir, \u0130stanbul\u2019a bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda eyl\u00fcl ay\u0131 s\u0131cakl\u0131klar\u0131 23-24 derece beklenir ancak biraz daha s\u0131cak, 25-26 derecelerde bir eyl\u00fcl ay\u0131 ge\u00e7irece\u011fiz. El Nino\u2019nun T\u00fcrkiye\u2019ye bir faydas\u0131 ya\u011f\u0131\u015f getirecek olmas\u0131, ge\u00e7en seneki kurakl\u0131\u011f\u0131 ya\u015famayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 umuyoruz.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u0130STANBUL\u2019A KAR YA\u011eMASI BEKLENM\u0130YOR<\/strong><\/p>\n<p>Kurnaz, gelecek y\u0131l\u0131n yaz mevsimine kadar T\u00fcrkiye\u2019nin de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede ya\u011f\u0131\u015f\u0131n biraz daha artmas\u0131n\u0131 beklediklerini ancak ocak ay\u0131nda \u0130stanbul\u2019a kar ya\u011fmas\u0131n\u0131 beklemediklerini \u00e7\u00fcnk\u00fc hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar ya\u011facak kadar d\u00fc\u015fmeyebilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p>D\u00fcnya genelinde ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n \u015fimdiye kadar en y\u00fcksek 2016\u2019da \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatan Kurnaz, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cSene ba\u015f\u0131ndan bu yana, her g\u00fcn i\u00e7in bu soruyu soracak olursak, \u2018Bug\u00fcn\u00fcn tarihteki en y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 hangi sene \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc?\u2019 diye, bu sene gittik\u00e7e artan say\u0131da rekor s\u0131cakl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcyoruz, hangi g\u00fcnde olursak olal\u0131m o g\u00fcn\u00fcn s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, tarihte \u00f6l\u00e7\u00fclen en y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klar. Bu muhtemelen sene sonuna kadar gidecek ve daha 4 ay var, 120 g\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir \u00e7o\u011funlu\u011funun rekor s\u0131cakl\u0131k olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bu da, bu senenin b\u00fct\u00fcn g\u00fcnlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, senenin en az yar\u0131s\u0131ndaki g\u00fcnlerde, en y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k rekorunu k\u0131rm\u0131\u015f\u0131z demek. Bu seneden \u00e7ok daha y\u00fcksek bir s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 2024\u2019te bekliyoruz, neredeyse her g\u00fcn\u00fc rekor bir s\u0131cakl\u0131k olacak.\u201d<\/p>\n<p><strong>G\u00dcNL\u00dcK SICAKLIK REKORLARI<\/strong><\/p>\n<p>Kurnaz\u2019\u0131n verdi\u011fi bilgilere g\u00f6re, her g\u00fcn\u00fcn ge\u00e7mi\u015f y\u0131llardaki ayn\u0131 g\u00fcne ait s\u0131cakl\u0131k de\u011feriyle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131 hesaplamada, s\u0131cakl\u0131k rekoru k\u0131r\u0131lan g\u00fcn say\u0131s\u0131, 2013\u2019ten bu yana a\u015fa\u011f\u0131daki gibi ger\u00e7ekle\u015fti:<\/p>\n<p>Y\u0131l \u2013 Rekor k\u0131ran g\u00fcn say\u0131s\u0131 \u2013 Toplam g\u00fcn say\u0131s\u0131 \u2013 En s\u0131cak g\u00fcn<br \/>2023 \u2013 95 \u2013 240 \u2013 %41,67<br \/>2022 \u2013 49 \u2013 365 \u2013 %13,42<br \/>2021 \u2013 19 \u2013 365 \u2013 %5,21<br \/>2020 \u2013 59 \u2013 366 \u2013 %16,12<br \/>2019 \u2013 20 \u2013 365 \u2013 %5,48<br \/>2018 \u2013 7 \u2013 365 \u2013 %1,92<br \/>2017 \u2013 50 \u2013 365 \u2013 %13,70<br \/>2016 \u2013 153 \u2013 366 \u2013 %41,80<br \/>2015 \u2013 48 \u2013 365 \u2013 %13,15<br \/>2014 \u2013 3 \u2013 365 \u2013 %0,82<br \/>2013 \u2013 3 \u2013 365 \u2013 %0,82<\/p>\n<p><strong>\u0130KL\u0130M DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130\u011e\u0130N\u0130N ETK\u0130LER\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u015eu anda d\u00fcnyada g\u00f6r\u00fclen \u0131s\u0131nman\u0131n \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Kurnaz, ge\u00e7en 3 y\u0131lda Pasifik Okyanusu\u2019ndaki sular\u0131n normalden daha serin olmas\u0131n\u0131n k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n etkisini biraz saklad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n<p>Kurnaz, \u201c\u0130nsanlar ge\u00e7en 100 senede hayatlar\u0131 nas\u0131l ilerlediyse \u00f6yle devam edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Panama Kanal\u0131\u2019n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u015fu anda say\u0131s\u0131z gemi bekliyor \u00e7\u00fcnk\u00fc gemileri iki tarafa da ge\u00e7irecek su kalmad\u0131. Bundan dolay\u0131 d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn tedarik zincirleri bozuluyor, g\u0131da ticaretinde o kanaldan ge\u00e7en trafik durmu\u015f durumda. Bu da \u00f6zellikle Asya taraf\u0131ndaki g\u0131da fiyatlar\u0131na korkun\u00e7 derecede yans\u0131yor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine ba\u011fl\u0131 olmadan her ge\u00e7en g\u00fcn artt\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken Kurnaz, bunun \u00fcst\u00fcne kurakl\u0131k ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi etkisinin eklenece\u011fi ve g\u0131daya eri\u015fimin en \u00f6nemli sorun olaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p><strong>1,5 DERECE HEDEF\u0130<\/strong><\/p>\n<p>K\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131, sanayi devrimi \u00f6ncesi d\u00f6neme g\u00f6re s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmak i\u00e7in belirlenen 1,5 derece e\u015fi\u011finin bu y\u0131l ya da gelecek y\u0131l kesinlikle a\u015f\u0131laca\u011f\u0131 yorumunu yapan Kurnaz,<\/p>\n<p>\u201cMuhtemelen 2040\u2019lara do\u011fru da 2 dereceyi ge\u00e7mi\u015f olaca\u011f\u0131z. Bu sene ge\u00e7ece\u011fiz, seneye de ge\u00e7ece\u011fiz, 2025\u2019te El Nino bitip, La Nina\u2019ya ge\u00e7ecek olursak 1,5 derecenin alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcyor olabiliriz. Her sene devaml\u0131 olarak 1,5 derece ge\u00e7ilirse, 1,5 derecenin hi\u00e7 alt\u0131nda kalmazsak, o zaman asl\u0131nda e\u015fik a\u015f\u0131ld\u0131 diyebiliyoruz\u201d de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n<p>Kurnaz, s\u00f6zlerini, \u201c\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi pek umursanm\u0131yor, g\u00fcnl\u00fck hayata devam ediliyor. Felaketlerin \u00fcst \u00fcste bindi\u011fi bir noktada bu felaketler cana tak edince sorgulama ancak o zaman ba\u015flayacak\u201d diye tamamlad\u0131. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>El Nino etkisi nedeniyle T\u00fcrkiye&#8217;de eyl\u00fcl ay\u0131 s\u0131cakl\u0131k ortalamas\u0131 normal de\u011ferlerin \u00fczerinde olacak. Uzmanlar, bu y\u0131l d\u00fcnya genelinde \u00f6l\u00e7\u00fclen rekor s\u0131cakl\u0131klardan \u00e7ok daha y\u00fcksek de\u011ferlerin ise 2024 y\u0131l\u0131nda g\u00f6r\u00fclece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":120529,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[13845,82,12733,1425,3017],"class_list":["post-120528","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-el-nino","tag-gun","tag-kurnaz","tag-sicak","tag-sicaklik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/120528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=120528"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/120528\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120530,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/120528\/revisions\/120530"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/120529"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=120528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=120528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=120528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}