{"id":121273,"date":"2023-08-30T14:21:02","date_gmt":"2023-08-30T14:21:02","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=121273"},"modified":"2023-08-30T14:21:02","modified_gmt":"2023-08-30T14:21:02","slug":"bilim-dunyasinda-tartisma-yaratti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=121273","title":{"rendered":"Bilim d\u00fcnyas\u0131nda tart\u0131\u015fma yaratt\u0131\u2026"},"content":{"rendered":"<p>2014 y\u0131l\u0131nda Papua Yeni Gine k\u0131y\u0131lar\u0131na uzay\u0131n derinliklerinden geldi\u011fine inan\u0131lan bir meteor d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Loeb ve ekibi bu meteorun k\u00f6kenini belirlemek i\u00e7in Pasifik Okyanusu\u2019na giderek cismin y\u00fczeyinden, D\u00fcnya\u2019n\u0131n atmosferine girerken olu\u015fan a\u015f\u0131r\u0131 \u0131s\u0131ya maruz kald\u0131\u011f\u0131nda olu\u015fan erimi\u015f damlac\u0131klar\u0131 toplam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ard\u0131ndan da Loeb, yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda, G\u00fcne\u015f Sisteminin d\u0131\u015f\u0131ndan gelen, daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmemi\u015f elementlerin bir bile\u015fimine sahip oldu\u011funu ve meteor kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n do\u011fal veya insan yap\u0131m\u0131 herhangi bir ala\u015f\u0131mla e\u015fle\u015fmedi\u011fini iddia ediyor.<\/p>\n<p>Ancak meslekta\u015flar\u0131n\u0131n hepsi Loeb ile ayn\u0131 fikirde de\u011fil.<\/p>\n<p>Imperial College London\u2019dan Dr. Matthew Genge, iddia edilen ke\u015fif konusunda \u00e7ok \u015f\u00fcpheci oldu\u011funu s\u00f6yledi ve \u201cDeniz taban\u0131, uydu enkaz\u0131ndan, roket egzozundan, sanayiden r\u00fczgarla savrulan malzemelerden ve hatta n\u00fckleer testlerden kaynaklanan, baz\u0131lar\u0131 do\u011fal, baz\u0131lar\u0131 yapay k\u00fcreciklerle dolu. Derinlerde her t\u00fcrl\u00fc tuhaf par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 bulabilirsiniz\u201d dedi.<\/p>\n<p>Ancak Dr. Genge, Profes\u00f6r Loeb\u2019in sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n tamamen g\u00f6z ard\u0131 etmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda da uyard\u0131: \u201cBunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc uzayl\u0131lara dair bir kan\u0131t olsayd\u0131 \u00e7ok mutlu olurdum, bu insanl\u0131k tarihindeki en derin ke\u015fiflerden biri olurdu. Fakat ekibin beni sayg\u0131n bir dergide yay\u0131nlanan kesin kan\u0131tlarla ikna etmesi gerekiyor. Umar\u0131m yan\u0131l\u0131yorumdur. \u0130kna edici kan\u0131tlar\u0131 bekliyorum.\u201d<\/p>\n<p>Kanada\u2019daki Western Ontario \u00dcniversitesi\u2019nden g\u00f6kbilimci Dr. Peter Brown da Profes\u00f6r Loeb\u2019in, kal\u0131nt\u0131lar\u0131n 2014 y\u0131l\u0131nda Papua Yeni Gine k\u0131y\u0131lar\u0131na d\u00fc\u015fen meteor benzeri bir nesneden geldi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki iddialar\u0131 hakk\u0131nda konu\u015ftu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/30\/goktasi3.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b>\u201c\u0130NSANLAR, BU \u00c7ILGIN \u0130DD\u0130ALARI DUYMAKTAN BIKTI\u201d<\/b><\/p>\n<p>D\u00fcnya\u2019ya \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131nda 160 bin km\/saatin \u00fczerinde bir h\u0131zla hareket eden g\u00f6k ta\u015f\u0131 par\u00e7alar\u0131n\u0131n \u00e7arpmadan sa\u011f \u00e7\u0131kabilece\u011fine inanm\u0131yor. Dr. Brown, \u201cAtmosfere \u00e7arpan ve saniyede 28 kilometreden daha h\u0131zl\u0131 hareket eden herhangi bir nesneden \u015fimdiye kadar bir g\u00f6kta\u015f\u0131 kurtar\u0131lmad\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p>Dr. Brown ve Dr. Genge, Loeb\u2019in iddialar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131ksa da Loeb\u2019e hak veren bilim insanlar\u0131 da var. Central Florida \u00dcniversitesi\u2019nden Humberto Campins, ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6n bulgular\u0131n\u0131 baz alarak Loeb ile ayn\u0131 fikirde oldu\u011funu belirtiyor: \u201cBunun G\u00fcne\u015f Sistemi\u2019nin d\u0131\u015f\u0131ndan gelen bir g\u00f6k ta\u015f\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Heyecanlanmak yeterli. Bu insanlara \u015fapka \u00e7\u0131kar\u0131yorum.\u201d<\/p>\n<p>Loeb\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u015fu an i\u00e7in hen\u00fcz hakem incelemesinden ge\u00e7mi\u015f de\u011fil. Ancak bilim camias\u0131n\u0131n baz\u0131 \u00fcyeleri, Profes\u00f6r Loeb\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ilgilenmeyi reddediyor. Arizona Eyalet \u00dcniversitesi\u2019nden astrofizik\u00e7i Steve Desch, \u201c\u0130nsanlar Avi Loeb\u2019in \u00e7\u0131lg\u0131n iddialar\u0131n\u0131 duymaktan b\u0131kt\u0131. Bu, ger\u00e7ek bilimi kirletiyor\u201d diyor.<\/p>\n<p>Curtin \u00dcniversitesi\u2019nden astrofizik\u00e7i Steven Tingay de Loeb ve iddialar\u0131 i\u00e7in \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cGenellikle bilim insanlar\u0131, b\u00fcy\u00fck iddialarda bulunmadan \u00f6nce ilk olarak hakem de\u011ferlendirme s\u00fcrecinden ge\u00e7erler. Avi i\u015fleri farkl\u0131 yap\u0131yor ve bu pek \u00e7ok insan\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a rahats\u0131z ediyor. Benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcme g\u00f6re Avi\u2019nin yakla\u015f\u0131m\u0131 do\u011fas\u0131 gere\u011fi berbat de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcn sonunda t\u00fcm kan\u0131tlar\u0131n sunulmas\u0131, test edilmesi, ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gerekiyor ve bir noktada bilim camias\u0131 iddialar konusunda \u00e7o\u011funlu\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne varacak.\u201d<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/30\/goktasi2.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Avi Loeb\u2019in iddias\u0131 bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ikiye b\u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<\/div>\n<p><b>LOEB\u2019\u0130N \u0130DD\u0130ASININ KAYNA\u011eI\u2026<\/b><\/p>\n<p>Asl\u0131nda Loeb\u2019in t\u00fcm bu iddialar\u0131 bir meteorun D\u00fcnya atmosferine \u00e7arpmas\u0131yla neredeyse on y\u0131l \u00f6ncesine dayan\u0131yor.<\/p>\n<p>NASA\u2019ya g\u00f6re, IM1 olarak bilinen meteor, 8 Ocak 2014\u2019te Papua Yeni Gine\u2019nin Manus Adas\u0131 yak\u0131n\u0131ndaki g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc saatte 160 bin milden fazla h\u0131zla giderken ayd\u0131nlatt\u0131.<\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131 o zamanlar bu meteorun, G\u00fcney Pasifik Okyanusu\u2019nda enkaz\u0131n\u0131n kalm\u0131\u015f olabilece\u011fini ve e\u011fer kurtar\u0131l\u0131rsa kayal\u0131k nesnenin k\u00f6keni hakk\u0131nda daha fazla bilgi ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Hatta ge\u00e7en y\u0131l ABD h\u00fck\u00fcmetinin uydular\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan h\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcmlerine dayanarak bu s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 meteorun, y\u00fczde 99,999 olas\u0131l\u0131kla bilinen ilk y\u0131ld\u0131zlararas\u0131 nesne oldu\u011fu da do\u011fruland\u0131.<\/p>\n<p>Meteora odaklanan Profes\u00f6r Loeb de yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalardan sonra elementlerin D\u00fcnya\u2019da bulunmas\u0131na ra\u011fmen; gezegenimizde, Ay\u2019da, Mars\u2019ta veya G\u00fcne\u015f Sistemi\u2019ndeki di\u011fer do\u011fal meteorlarda bulunan ala\u015f\u0131mlarla e\u015fle\u015fmedi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/30\/avi_loeb.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Avi Loeb ve ekibi\u2026<\/p>\n<\/div>\n<p><b>DAHA \u00d6NCE DE TEOR\u0130S\u0130YLE D\u0130KKAT \u00c7EKM\u0130\u015eT\u0130<\/b><\/p>\n<p>Daha \u00f6nce de bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131 heyecanland\u0131ran y\u0131ld\u0131zlararas\u0131 nesneler ke\u015ffedilmi\u015fti. Bunlardan ilki 2014\u2019te ke\u015ffedilen IM1, ikincisi Ekim 2017\u2019de ke\u015ffedilen Oumuamua ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc A\u011fustos 2019\u2019da ke\u015ffedilen Borisov Kuyruklu Y\u0131ld\u0131z\u0131\u2026<\/p>\n<p>Ba\u015flang\u0131\u00e7ta kuyruklu y\u0131ld\u0131z olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan Oumuamua, daha sonra kuyruklu y\u0131ld\u0131z\u0131n \u00e7ekirde\u011fini \u00e7evreleyen gaz bulutunu i\u00e7ermedi\u011fi i\u00e7in asteroit olarak yeniden s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Profes\u00f6r Loeb de Oumuamua\u2019n\u0131n uzayl\u0131lar taraf\u0131ndan yapay olarak in\u015fa edilmi\u015f olabilece\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc teorisiyle \u00fcnlenmi\u015fti.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Harvardl\u0131 astrofizik\u00e7i Abraham Avi Loeb, Pasifik Okyanusu&#8217;nda deniz taban\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan kal\u0131nt\u0131lar\u0131n, d\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 bir uzay arac\u0131na ait olabilece\u011fini s\u00f6yleyerek dikkat \u00e7ekerken Loeb&#8217;in bu s\u00f6zlerine bilim d\u00fcnyas\u0131ndan itirazlar y\u00fckseliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":121274,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[502,123,500,13630,4646],"class_list":["post-121273","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-bilim","tag-iddia","tag-insan","tag-loeb","tag-meteor"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=121273"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121273\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121275,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121273\/revisions\/121275"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/121274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=121273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=121273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=121273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}