{"id":121597,"date":"2023-08-31T08:05:03","date_gmt":"2023-08-31T08:05:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=121597"},"modified":"2023-08-31T08:05:03","modified_gmt":"2023-08-31T08:05:03","slug":"cay-bahceleri-ve-kontrolsuz-agac-kesimi-heyelani-tetikliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=121597","title":{"rendered":"\u201c\u00c7ay bah\u00e7eleri ve kontrols\u00fcz a\u011fa\u00e7 kesimi heyelan\u0131 tetikliyor\u201d"},"content":{"rendered":"<p>RTE\u00dc Heyelan \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Prof. Dr. Ayberk Kaya, Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z en b\u00fcy\u00fck tespitlerden biri, a\u011fa\u00e7lar\u0131n kontrols\u00fcz bi\u00e7imde kesilerek \u00e7ayl\u0131k arazilere \u00e7evrilmesidir. \u00c7ay bah\u00e7eleri bu alanlarda \u00f6nleyici de\u011fil de tetikleyici bir rol almaktad\u0131r dedi.<\/p>\n<p>Rize Recep Tayyip Erdo\u011fan \u00dcniversitesi (RTE\u00dc) Heyelan \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi, Do\u011fu Karadeniz\u2019de her y\u0131l can ve mal kay\u0131plar\u0131n\u0131n yan\u0131nda alt ve \u00fcst yap\u0131da hasara neden olan sel, heyelan ve ta\u015fk\u0131nlar\u0131n nedenleri ve al\u0131nabilecek \u00f6nlemleri ara\u015ft\u0131rmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Bilim insanlar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda; b\u00f6lgede en \u00e7ok afetin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Rize\u2019de, yo\u011funluktaki \u00e7ay bitkisinin k\u00f6k derinli\u011finin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flayamamas\u0131, yanl\u0131\u015f arazi kullan\u0131m\u0131 ve kontrols\u00fcz a\u011fa\u00e7 kesiminin, heyelan riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ortaya konuldu. Olas\u0131 afetlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in b\u00f6lgenin heyelan risk raporunu da olu\u015fturan uzmanlar, vatanda\u015flar\u0131n bu haritadan yararlanarak, b\u00f6lgelerindeki risklerin fark\u0131na varmas\u0131 gerekti\u011fine dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/31\/resimid_236280671_23628067.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Prof. Dr. Ayberk Kaya<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>\u201cEN B\u00dcY\u00dcK TESP\u0130TLERDEN B\u0130R\u0130 KONTROLS\u00dcZ A\u011eA\u00c7 KES\u0130M\u0130\u201d<\/strong><\/p>\n<p>RTE\u00dc Heyelan \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi M\u00fcd\u00fcr\u00fc ve Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi Prof. Dr. Ayberk Kaya, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>* Rize ile ilgili yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z en b\u00fcy\u00fck tespitlerden biri, \u00f6zellikle ormanlardaki a\u011fa\u00e7lar\u0131n kontrols\u00fcz bir bi\u00e7imde kesilerek \u00e7ayl\u0131k arazilere \u00e7evrilmesidir. Bu durum ya\u011fmur ya\u011fmas\u0131 sonucunda heyelan\u0131 tetikleyici bir unsura d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n<p>* Ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n haricinde de Do\u011fu Karadeniz\u2019de da\u011fl\u0131k bir yerle\u015fim \u015fekli hakim oldu\u011fundan vatanda\u015flar, kendi arazilerine m\u00fcstakil evler yapmaya y\u00f6nelik faaliyetlerde bulunmaktad\u0131r. Bu faaliyetler esnas\u0131nda da m\u00fchendislik hizmeti almadan yapt\u0131klar\u0131 temel kaz\u0131lar\u0131 ya da kontrols\u00fcz yol kaz\u0131lar\u0131 yo\u011fun bir \u015fekilde heyelan\u0131n meydana gelmesini tetiklemektedir.<\/p>\n<p>* \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi olarak, vatanda\u015flar\u0131m\u0131z \u00e7ayl\u0131k alanlar\u0131n\u0131n heyelan riskini ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0130l Afet Acil Durum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden \u00f6\u011frenebilirler.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/31\/resimid_236280601_23628060.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>\u201c\u00c7AY BAH\u00c7ELER\u0130 \u00d6NLEY\u0130C\u0130 DE\u011e\u0130L TET\u0130KLEY\u0130C\u0130 ROL ALMAKTA\u201d<\/strong><\/p>\n<p>* B\u00f6lgede s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmayla heyelan risk alanlar\u0131 belirleniyor. Toprak kaymas\u0131 olay\u0131n\u0131n meydana gelmesinin en b\u00fcy\u00fck nedeni b\u00f6lgemizin i\u00e7inde bulundu\u011fu yo\u011fun topografik \u015fartlar ve jeolojik ko\u015fullar bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn heyelan t\u00fcr\u00fc olaylar\u0131 tetiklemesine yol a\u00e7acak \u00f6zelliklere sahip olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>* Heyelan riski ta\u015f\u0131yan yerlerin \u00e7ay tar\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131lmas\u0131 da bu riski art\u0131rmakta. \u00c7ay bitkisinin k\u00f6kleri normal a\u011fa\u00e7 k\u00f6kleri gibi uzun ve sa\u011flam olmad\u0131\u011f\u0131ndan riskli b\u00f6lgelerde heyelan riskini olduk\u00e7a art\u0131rmakta. \u00c7ay bah\u00e7eleri bu alanlarda \u00f6nleyici de\u011fil de tetikleyici bir rol almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>* Bu t\u00fcr riskli yerlerde ormanl\u0131k arazilerin \u00e7ay tar\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nce AFAD ve \u00d6zel \u0130dare ekipleri taraf\u0131ndan bir g\u00f6r\u00fc\u015f beyan edilmesi gerekmektedir.<\/p>\n<p>* Biz ilimizle ilgili 2021 i\u00e7erisinde \u0130l Afet Risk Azaltma Plan\u0131 kapsam\u0131nda b\u00f6lge b\u00f6lge ara\u015ft\u0131rma yaparak hangi lokasyonlar\u0131n heyelan riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131, hangi alanlar\u0131n \u00e7ayl\u0131k b\u00f6lgelerde heyelan riski ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledik. Bunun haricinde \u00e7\u0131\u011f potansiyeli olan yerler, kaya d\u00fc\u015fmesi ya\u015fanabilecek b\u00f6lgeleri de belirledik.\u00a0 (DHA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do\u011fu Karadeniz&#8217;de meydana gelen heyelan ve ta\u015fk\u0131nlara y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rmalarda, \u00e7ay bitkisinin k\u00f6k derinli\u011finin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sa\u011flayamamas\u0131, yanl\u0131\u015f arazi kullan\u0131m\u0131 ve kontrols\u00fcz a\u011fa\u00e7 kesiminin heyelan riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 belirlendi. Prof. Dr. Ayberk Kaya, &#8220;Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z en b\u00fcy\u00fck tespitlerden biri, a\u011fa\u00e7lar\u0131n kontrols\u00fcz bi\u00e7imde kesilerek ormanl\u0131k alanlar\u0131n \u00e7ayl\u0131k arazilere \u00e7evrilmesidir. \u00c7ay bah\u00e7eleri bu alanlarda \u00f6nleyici de\u011fil de tetikleyici bir rol almaktad\u0131r&#8221; dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":121598,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[226,158,584,435,161],"class_list":["post-121597","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-arastirma","tag-bolge","tag-cay","tag-heyelan","tag-risk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=121597"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121597\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121599,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121597\/revisions\/121599"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/121598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=121597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=121597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=121597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}