{"id":121894,"date":"2023-08-31T13:51:36","date_gmt":"2023-08-31T13:51:36","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=121894"},"modified":"2023-08-31T13:51:36","modified_gmt":"2023-08-31T13:51:36","slug":"yildiz-isimleri-sinemaya-kazandiran-yonetmen-osman-fahir-seden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=121894","title":{"rendered":"Y\u0131ld\u0131z isimleri sinemaya kazand\u0131ran y\u00f6netmen: Osman Fahir Seden"},"content":{"rendered":"<p>\u201cKanlar\u0131yla \u00d6dediler\u201d filmiyle 1955\u2019te y\u00f6netmenli\u011fe ad\u0131m atan Osman Fahir Seden, T\u00fcrkiye\u2019nin ilk \u00f6zel film \u015firketi Kemal Film\u2019i karde\u015fi \u015eakir Seden ile kuran Kemal Seden\u2019in o\u011flu olarak 22 Mart 1924\u2019te \u0130stanbul\u2019da d\u00fcnyaya geldi.<\/p>\n<p>Alman Lisesi\u2019nde e\u011fitim g\u00f6ren Seden, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi\u2019ni bitirdi.<\/p>\n<p>Lise y\u0131llar\u0131nda ithal filmlerin dublajlar\u0131 i\u00e7in \u00e7eviriler yaparak sinemaya ad\u0131m atan Seden, 1949\u2019un sonunda \u0130ngiltere ve ABD\u2019deki yap\u0131m \u015firketleriyle film al\u0131m\u0131 \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin sonras\u0131nda, kendi filmlerini yapmaya karar verdi.<\/p>\n<p>K\u00fct\u00fcphanelerden belgeler toplayarak ve \u00e7evresindeki Rumlardan birinci elden hikayeler dinleyerek ilk senaryosu \u201c\u0130stanbul Kan A\u011flarken\u201di 1951\u2019de kaleme alan Seden, Kani K\u0131p\u00e7ak\u2019\u0131n y\u00f6netti\u011fi filmin yap\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u00fcstlendi.<\/p>\n<p><strong>\u2018D\u00dc\u015eMAN YOLLARI KEST\u0130\u2019 F\u0130LM\u0130N\u0130 1959\u2019DA \u00c7EKT\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Seden, 1952\u2019de y\u00f6netmen koltu\u011funa \u00d6mer L\u00fctfi Akad\u2019\u0131n oturdu\u011fu \u201cKanun Nam\u0131na\u201d filminin senaryosunu yazd\u0131, yap\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlendi.<\/p>\n<p>Y\u00f6netmenli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 ilk filmi \u201cKanlar\u0131yla \u00d6dediler\u201di 1955\u2019te \u00e7eken Seden, T\u00fcrk sinemas\u0131n\u0131n \u00f6nemli y\u00f6netmenleri aras\u0131na girmesini sa\u011flayan, ba\u015frollerinde E\u015fref Kol\u00e7ak ve Sadri Al\u0131\u015f\u0131k\u2019\u0131n rol ald\u0131\u011f\u0131 \u201cD\u00fc\u015fman Yollar\u0131 Kesti\u201d filmini 1959\u2019da izleyiciyle bulu\u015fturdu.<\/p>\n<p>Osman Seden\u2019in, 1957\u2019de Zeki M\u00fcren ile yapt\u0131\u011f\u0131 ilk \u015fark\u0131c\u0131 filmi \u201cBerdu\u015f\u201dta, yan karakterlerden birini canland\u0131ran Feridun Karakaya, bu rolle kazand\u0131\u011f\u0131 ba\u015far\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ayn\u0131 karakteri canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201cCilal\u0131 \u0130bo\u201d filmlerine ba\u015flad\u0131. Bir artist yar\u0131\u015fmas\u0131nda ge\u00e7en ve Ye\u015fil\u00e7am\u2019dan g\u00f6zlemler bar\u0131nd\u0131ran \u201cCilal\u0131 \u0130bo Y\u0131ld\u0131zlar Aras\u0131nda\u201d adl\u0131 serinin ilk filmi, 1958\u2019de Seden y\u00f6netmenli\u011finde vizyona girdi.<\/p>\n<p>T\u00fcrk sinemas\u0131nda \u201cstar sistemi\u201dni ba\u015flatan Seden, 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda Ayhan I\u015f\u0131k, Belgin Doruk, \u0130zzet G\u00fcnay, T\u00fcrkan \u015eoray, Fatma Girik, Ediz Hun, Feridun Karakaya, Sadri Al\u0131\u015f\u0131k ve Zeki M\u00fcren\u2019in de aralar\u0131nda oldu\u011fu \u00e7ok say\u0131da \u00fcnl\u00fc ismi, Kemal Film b\u00fcnyesine kazand\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Pek \u00e7ok salon filmi, duygu y\u00fckl\u00fc melodram, casusluk \u00f6yk\u00fcs\u00fc, \u015fark\u0131c\u0131 filmi, arabesk film ve halk g\u00fcld\u00fcr\u00fcs\u00fcne imza atan Osman Seden, 1960\u2019l\u0131 y\u0131llara kadar dram ve macera filmleri \u00e7ekti. 1962\u2019den itibaren de g\u00fcld\u00fcr\u00fc ve polisiye m\u00fczikal filmlere y\u00f6neldi.<\/p>\n<p><strong>\u2018\u00c7ALIKU\u015eU\u2019 F\u0130LM\u0130N\u0130 AYNI ADLI ROMANDAN S\u0130NEMAYA UYARLADI<\/strong><\/p>\n<p>Seden, Re\u015fat Nuri G\u00fcntekin\u2019in 1922\u2019de yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00c7al\u0131ku\u015fu\u201d roman\u0131n\u0131 1966\u2019da siyah beyaz film olarak sinemaya uyarlad\u0131. B\u00fcy\u00fck be\u011feni toplayan filmde T\u00fcrkan \u015eoray ve Kartal Tibet\u2019in yan\u0131 s\u0131ra Parla \u015eenol, Kadir Savun ve Zeynep De\u011firmencio\u011flu rol ald\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131ku\u015fu TRT\u2019de yay\u0131mlanmak \u00fczere 1986\u2019da Seden taraf\u0131ndan diziye uyarland\u0131. Ba\u015frolleri Aydan \u015eener, Kenan Kalav ve Sadri Al\u0131\u015f\u0131k\u2019\u0131n payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 dizi, 7 b\u00f6l\u00fcm olarak yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p>Seden\u2019in ilk senaryosu \u201cKanun Nam\u0131na\u201d filminin sonunda hapse giren Naz\u0131m Usta\u2019n\u0131n hapisten \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyay\u0131 anlatan \u201c20 Y\u0131l Sonra\u201d (1972), Ye\u015fil\u00e7am\u2019da nadir rastlanan bir devam filmi fikri oldu.<\/p>\n<p>Kariyerinin ilk dini filmlerini 1973\u2019te \u00e7eken Seden, ayn\u0131 y\u0131l bir kad\u0131n evliyan\u0131n hayat\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 \u201cRabia\u201d ve \u201cHazreti \u00d6mer\u2019in Adaleti\u201d filmlerini izleyiciyle bulu\u015fturdu. Seden ayn\u0131 y\u0131l, Kadir \u0130nan\u0131r ve G\u00fcl\u015fen Bubiko\u011flu ile macera ve komedi t\u00fcr\u00fcndeki \u201cYaban\u201d filmini beyaz perdeye aktard\u0131.<\/p>\n<p>Usta sinemac\u0131, 1970\u2019lerin ortalar\u0131ndan itibaren jeneriklerinde Osman Seden ismine en \u00e7ok a\u015fina olunan yap\u0131mlardan \u201c\u015eaban\u201d ile arabesk t\u00fcr\u00fc ile Zeki Alasya ve Metin Akp\u0131nar filmleri \u00fcretti.0<\/p>\n<p>Osman Fahri Seden, Orhan Gencebay ile 1975\u2019te \u201cBats\u0131n Bu D\u00fcnya\u201d, 1976\u2019da \u201cB\u0131kt\u0131m Her G\u00fcn \u00d6lmekten\u201d, 1977\u2019de \u201cHatas\u0131z Kul Olmaz\u201d filmlerini, 1978\u2019de Kemal Sunal\u2019\u0131n \u00fcn kazand\u0131\u011f\u0131 \u201c\u0130nek \u015eaban\u201d ve \u201cY\u00fcz Numaral\u0131 Adam\u201d, 1979\u2019da \u201cDokunmay\u0131n \u015eaban\u0131ma\u201d ve \u201cBek\u00e7iler Kral\u0131\u201d, Ferdi Tayfur ile 1979\u2019da \u201c\u0130nsan Sevince\u201d, 1980\u2019de \u201cDurdurun D\u00fcnyay\u0131\u201d, 1982\u2019de \u201cSen de mi Leyla\u201d, \u00dcmit Besen ile de 1982\u2019de \u201cIslak Mendil\u201d filmlerini \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Kemal Film\u2019in ekonomik nedenlerle kapand\u0131\u011f\u0131 1972 y\u0131l\u0131na kadar 30\u2019dan fazla filmin y\u00f6netmenli\u011fini yapan Seden, senarist ve y\u00f6netmen olarak sinemadaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc.<br \/>Usta sinemac\u0131, son y\u0131llar\u0131nda TRT ve \u00f6zel televizyonlar i\u00e7in dizi filmler \u00e7ekti.<\/p>\n<p><strong>130\u2019UN \u00dcZER\u0130NDE F\u0130LMDE Y\u00d6NETMENL\u0130K YAPTI<\/strong><\/p>\n<p>Hayat\u0131 boyunca 130\u2019dan fazla film y\u00f6neten ve bir\u00e7ok prestijli \u00f6d\u00fcl kazanan Seden, 1991\u2019de K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan \u201cDevlet Sanat\u00e7\u0131s\u0131\u201d unvan\u0131na lay\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>\u201cDelicesine\u201d, \u201cDevlerin A\u015fk\u0131\u201d, \u201cF\u0131rat\u201d, \u201cVatanda\u015f R\u0131za\u201d, \u201c\u0130nsan Sevince\u201d, \u201cH\u00fclyam\u201d, \u201cNefret\u201d ve \u201cKaranfilli Naciye\u201d filmlerinde oyuncu olarak yer alan Seden, son filmi \u201cSu\u00e7lu\u201dyu 1989\u2019da tamamlad\u0131\u011f\u0131nda 136 filmle, T\u00fcrk sinemas\u0131n\u0131n en \u00e7ok film \u00e7eken \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ismiydi.<\/p>\n<p>Osman Seden, eserlerinde toplumun genel de\u011fer yarg\u0131lar\u0131na, ahlaki yap\u0131s\u0131na ters d\u00fc\u015fmeyecek, hitap etti\u011fi izleyici kitlesinin hislerine terc\u00fcman olabilecek \u00f6yk\u00fcleri izleyiciyle bulu\u015fturdu.<\/p>\n<p>Sinema tarih\u00e7isi Giovanni Scognamillo\u2019nun \u201cYe\u015fil\u00e7am\u2019\u0131n en b\u00fcy\u00fck sinema profesyoneli\u201d diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 usta sanat\u00e7\u0131, ard\u0131nda bir\u00e7ok unutulmaz eser b\u0131rakarak, yakaland\u0131\u011f\u0131 kansere yenik d\u00fc\u015ft\u00fc ve 1 Eyl\u00fcl 1998\u2019de \u0130stanbul\u2019da vefat etti.<\/p>\n<p>Yazar Agah \u00d6zg\u00fc\u00e7, usta y\u00f6netmen hakk\u0131nda \u015fu de\u011ferlendirmeyi yapm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<p>\u201cY\u00f6netti\u011fi filmlerin yan\u0131 s\u0131ra senaryosunu yazd\u0131\u011f\u0131, yap\u0131mc\u0131l\u0131k g\u00f6revini \u00fcstlendi\u011fi pek \u00e7ok film ve kariyerinin son y\u0131llar\u0131nda y\u00f6neldi\u011fi televizyon dizileri de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Seden\u2019in \u00fcretiminin Ye\u015fil\u00e7am\u2019\u0131 besleyen en dolgun p\u0131narlardan oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Elbette nicelikle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan bu katk\u0131, ancak Seden\u2019in sineman\u0131n en \u00f6nemli k\u00fclt\u00fcrel ileti\u015fim haline gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 1950\u2019lerin sonundan itibaren verdi\u011fi eme\u011fin niteli\u011fiyle anla\u015f\u0131labilir.\u201d<\/p>\n<p>Seden\u2019in y\u00f6netmenli\u011fini \u00fcstlendi\u011fi yap\u0131mlardan baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p>\u201cKanlar\u0131yla \u00d6dediler\u201d, \u201cS\u00f6nen Y\u0131ld\u0131z\u201d, \u201c\u0130ntikam Alevi\u201d, \u201cBerdu\u015f\u201d, \u201cBir Avu\u00e7 Toprak\u201d, \u201cGurbet\u201d, \u201cCilal\u0131 \u0130bo Y\u0131ld\u0131zlar Aras\u0131nda\u201d, \u201cD\u00fc\u015fman Yollar\u0131 Kesti\u201d, \u201cK\u0131r\u0131k Plak\u201d, \u201cNamus U\u011fruna\u201d, \u201cAy\u015fecik Yavru Melek\u201d, \u201cCilal\u0131 \u0130bo R\u00fcyalar Aleminde\u201d, \u201c\u00c7al\u0131ku\u015fu\u201d, \u201cMerhamet\u201d, \u201cHicran Yaras\u0131\u201d, \u201c\u0130ngiliz Kemal\u2019in O\u011flu\u201d, \u201cOsmanl\u0131 Kartal\u0131, \u201cMazi Kalbimde Yarad\u0131r\u201d, \u201cHazreti \u00d6mer\u2019in Adaleti\u201d, \u201cBats\u0131n Bu D\u00fcnya\u201d, \u201cNereye Bak\u0131yor Bu Adamlar\u201d, \u201cHatas\u0131z Kul Olmaz\u201d, \u201cY\u00fcz Numaral\u0131 Adam\u201d, \u201c\u0130nek \u015eaban\u201d, \u201cBek\u00e7iler Kral\u0131\u201d, \u201cDokunmay\u0131n \u015eaban\u0131ma\u201d, \u201cMirasyediler\u201d, \u201cZehra Ana\u201d (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ayhan I\u015f\u0131k, Belgin Doruk, \u0130zzet G\u00fcnay, T\u00fcrkan \u015eoray, Fatma Girik ve Ediz Hun gibi pek \u00e7ok \u00fcnl\u00fc ismi T\u00fcrk sinemas\u0131na kazand\u0131ran ve 136 filmle T\u00fcrk sinemas\u0131n\u0131n en \u00e7ok film \u00e7eken isimlerinden biri olan yap\u0131mc\u0131, y\u00f6netmen ve senarist Osman Fahir Seden&#8217;in vefat\u0131n\u0131n \u00fczerinden 25 y\u0131l ge\u00e7ti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":121895,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[287,169,6774,4160,1284],"class_list":["post-121894","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-film","tag-kan","tag-osman","tag-sinema","tag-yonetmen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=121894"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121896,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/121894\/revisions\/121896"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/121895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=121894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=121894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=121894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}