{"id":12691,"date":"2022-07-23T09:21:07","date_gmt":"2022-07-23T09:21:07","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=12691"},"modified":"2022-07-23T09:21:07","modified_gmt":"2022-07-23T09:21:07","slug":"rusya-ile-ticarette-dolardan-kurtulus-mumkun-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=12691","title":{"rendered":"Rusya ile ticarette dolardan kurtulu\u015f m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?"},"content":{"rendered":"<p><b>T\u00fcrkiye ile Rusya aras\u0131ndaki ticarette yerel para birimi kullan\u0131m\u0131 bir kez daha g\u00fcndemde ancak hem ticaretteki b\u00fcy\u00fck dengesizlik hem de TL&#8217;de s\u00fcreklile\u015fen de\u011fer kay\u0131plar\u0131 plan\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. D\u0131\u015f ticarette TL pay\u0131, artmak bir yana giderek geriliyor.<\/b><\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Tayyip Erdo\u011fan 19 Temmuz Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc Tahran&#8217;da Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin ile bir araya geldi\u011finde masadaki konulardan biri de ikili ticarette yerel para kullan\u0131m\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Uzun s\u00fcredir g\u00fcndemde olan ancak a\u015fama kaydedilemeyen bu konu, hem T\u00fcrkiye&#8217;nin d\u00f6viz a\u00e7\u0131\u011f\u0131 hem de Rusya&#8217;ya d\u00f6n\u00fck yapt\u0131r\u0131mlarla bir kez daha masaya geldi.<\/p>\n<p>Bloomberg, konuya yak\u0131n T\u00fcrk yetkililere dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 19 Temmuz tarihli haberde, ba\u015fta enerji ithalat\u0131 olmak \u00fczere ticarette dolar yerine yerel para birimlerinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n masada oldu\u011funu yazd\u0131.<\/p>\n<p>Haberde, T\u00fcrkiye&#8217;nin enerji ithalat\u0131nda \u00f6demeyi TL ile yapmas\u0131n\u0131n, bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da s\u00f6z konusu TL&#8217;nin Rusya taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye&#8217;den mal ve hizmet al\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n de\u011ferlendirildi\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><b>RUSYA\u2019YA KAR\u015eI A\u00c7IK 5 AYDA 20 M\u0130LYAR DOLARI A\u015eTI<\/b><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin 2021&#8217;de petrol ihtiyac\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 25&#8217;ini, do\u011falgaz ihtiyac\u0131n\u0131n y\u00fczde 45&#8217;ini Rusya&#8217;dan kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu \u00fclkeye s\u00f6z konusu d\u00f6nemde 6,5 milyar dolarl\u0131k ihracat yapan T\u00fcrkiye&#8217;nin ithalat\u0131n\u0131n ise 29 milyar dolar oldu\u011funu hat\u0131rlatan Bloomberg, T\u00fcrkiye&#8217;nin Rusya&#8217;ya kar\u015f\u0131 ticarette b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131k verdi\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Nitekim, 2022&#8217;nin ilk be\u015f ay\u0131nda da T\u00fcrkiye, Rusya&#8217;ya kar\u015f\u0131 ticarette 20 milyar dolar\u0131 a\u015fan a\u00e7\u0131k verdi.<\/p>\n<p><b>\u2018TUR\u0130ZM HARCAMALARIYLA SINIRLI OLAB\u0130L\u0130R\u2019<\/b><\/p>\n<p>Sozcu.com.tr&#8217;ye konu\u015fan Prof. Dr. Cem Ba\u015flevent, yerel parayla ticaretin son y\u0131llarda s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme geldi\u011fini ancak ikili ticaretteki dengesizlikler ve ilgili para birimlerindeki de\u011fer kay\u0131plar\u0131ndan dolay\u0131 umulan d\u00fczeye ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak Rusya \u2013 Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla birlikte, sermaye hareketlerinde ve d\u0131\u015f ticarette sava\u015f \u00f6ncesi d\u00f6nemde \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen bir\u00e7ok uygulaman\u0131n ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bu s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 uygulamalardan birinin de yerli para birimlerinin daha yo\u011fun kullan\u0131m\u0131 olabilece\u011fini ancak Rusya&#8217;n\u0131n muhtemelen TL biriktirmeye raz\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 ve kabul edece\u011fi TL miktar\u0131n\u0131, vatanda\u015flar\u0131n\u0131n turizm harcamalar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde s\u0131n\u0131rl\u0131 tutaca\u011f\u0131n\u0131, bunun da uygulaman\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6viz rezervleri \u00fczerinde kayda de\u011fer bir etkisi olmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelece\u011fini dile getirdi.<\/p>\n<p><b>\u2018T\u0130CARET DENGES\u0130 GEREK\u0130YOR\u2019<\/b><\/p>\n<p>TCMB\u2019nin ve ekonomi y\u00f6netiminin son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r yerel paralarla ticaret konusunu g\u00fcndeme getirdiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz diyen Tera Yat\u0131r\u0131m Ba\u015fekonomisti Enver Erkan ise temel amac\u0131n, finansal sistemi ve ticaret sistemini dolar\u0131n a\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan ar\u0131nd\u0131rmak ve kur hareketlerinden etkilenmemek oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>Burada temel uygulanabilirlik sorununun ise paralar\u0131n \u00e7evrilebilir olmas\u0131 ve rezerv para olmas\u0131 olgusundan ileri geldi\u011fine i\u015faret eden Erkan, Rusya ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlatarak \u201cAyn\u0131 zamanda da denk ticaret dengesi gerekiyor. A\u00e7\u0131k veren taraf\u0131n d\u00f6viz ihtiyac\u0131 ve d\u0131\u015f finansman talebi devam edecektir\u201d dedi.<\/p>\n<p>Erkan, \u201cRezervlerde tutulan bir para birimi cinsinden de\u011filse de, bir rezerv paraya \u00e7evrilme durumu s\u00f6z konusu oluyor\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n<p>Bloomberg&#8217;e konu\u015fan Rus ekonomist Alexander Isakov, mevcut ko\u015fullarda yerel parayla ticaretin iki \u00fclke i\u00e7in de mant\u0131kl\u0131 oldu\u011funu, Rusya&#8217;n\u0131n yapt\u0131r\u0131mlar nedeniyle Euro ya da dolar yerine lira almay\u0131 tercih edebilece\u011fini, T\u00fcrkiye&#8217;nin de d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 d\u00f6viz yerine TL ile fonlay\u0131p kur \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 azaltabilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><b>TL \u0130LE T\u0130CARET D\u0130PTE<\/b><\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan son y\u0131llarda s\u0131k s\u0131k TL ile ticareti g\u00fcndeme getirse de T\u00fcrkiye&#8217;nin d\u0131\u015f ticaretinde TL&#8217;nin pay\u0131 son y\u0131llarda artmak bir yana geriliyor.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda d\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok de\u011fer kaybeden para birimlerinden biri olan TL&#8217;nin pay\u0131, d\u0131\u015f ticarette de giderek geriliyor.<\/p>\n<p>D\u0131\u015f ticaret verilerine 12 ayl\u0131k birikimli olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, May\u0131s 2022 itibar\u0131yla d\u0131\u015f ticarette TL pay\u0131 y\u00fczde 3,6 ile 2013&#8217;e kadar giden verinin dibinde bulunuyor. Bu oran, Eyl\u00fcl 2017&#8217;de y\u00fczde 7,7 ile tarihi zirveyi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda ekonomi y\u00f6netiminin att\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok ad\u0131m da TL&#8217;nin \u00e7evrilebilirli\u011fini giderek azalt\u0131yor.<\/p>\n<p>TL&#8217;de s\u00fcreklile\u015fen de\u011fer kay\u0131plar\u0131, bir para biriminden beklenen de\u011fer saklama ve de\u011fi\u015fim arac\u0131 olma, hesap birimi i\u015flevi g\u00f6rme fonksiyonlar\u0131n\u0131n da zay\u0131flamas\u0131n\u0131 beraberinde getirdi.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, d\u00fcnyada uluslararas\u0131 emtia fiyatlar\u0131 dolar cinsi olarak fiyatlanmaya devam ediyor.<\/p>\n<p><b>RUSYA\u2019DAN REKOR \u0130THALAT<\/b><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin ithalat\u0131 haziranda 31,6 milyar dolarla rekor k\u0131rarken, bir rekor da Rusya\u2019dan ithalatta gelmi\u015fti.<\/p>\n<p>Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019nin Rusya\u2019dan ithalat\u0131, haziranda ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ayn\u0131 ay\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 118,3 oran\u0131nda art\u0131\u015fla 5 milyar 66 milyon dolara ula\u015ft\u0131 ve t\u00fcm zamanlar\u0131n zirvesini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>2022 y\u0131l\u0131n ilk alt\u0131 ay\u0131nda Rusya\u2019dan ithalat, ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ayn\u0131 d\u00f6nemine g\u00f6re y\u00fczde 119,5 art\u0131\u015fla 27,7 milyar dolara y\u00fckselmi\u015fti.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin ilk alt\u0131 aydaki toplam ithalat\u0131 y\u0131ll\u0131k y\u00fczde 40,6 oran\u0131nda artarak 177,2 milyar dolara y\u00fckselirken, toplam ithalat i\u00e7inde Rusya\u2019n\u0131n pay\u0131 y\u00fczde 15,6 olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>ABD\u2019nin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi NATO \u00fcyesi ve NATO m\u00fcttefiki \u00fclkelerin uygulad\u0131\u011f\u0131 sert yapt\u0131r\u0131mlara T\u00fcrkiye kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><b>RUSYA PETROL \u0130THALATINDA \u0130LK SIRAYA Y\u00dcKSELD\u0130<\/b><\/p>\n<p>EPDK verileri, Rusya\u2019n\u0131n hem petrol hem de do\u011falgaz ithalat\u0131nda ilk s\u0131rada oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Nisan 2022\u2019de Rusya\u2019n\u0131n pay\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011falgaz ithalat\u0131nda y\u00fczde 46,28, petrol ithalat\u0131nda y\u00fczde 35,38 ile birinci s\u0131rada yer ald\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye ile Rusya aras\u0131ndaki ticarette yerel para birimi kullan\u0131m\u0131 bir kez daha g\u00fcndemde ancak hem ticaretteki b\u00fcy\u00fck dengesizlik hem de TL&#8217;de &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12692,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[3539,3538,42,1483,15],"class_list":["post-12691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-dis-ticaret","tag-ithalati","tag-rusya","tag-ticaret","tag-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12691"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12693,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12691\/revisions\/12693"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}