{"id":15500,"date":"2022-07-28T09:21:05","date_gmt":"2022-07-28T09:21:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=15500"},"modified":"2022-07-28T09:21:05","modified_gmt":"2022-07-28T09:21:05","slug":"yorgun-pilot-ucurmak-sarhos-surucuye-anahtar-vermektir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=15500","title":{"rendered":"\u2018Yorgun pilot u\u00e7urmak, sarho\u015f s\u00fcr\u00fcc\u00fcye anahtar vermektir\u2019"},"content":{"rendered":"<p><b>S\u00d6ZC\u00dc&#8217;n\u00fcn g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc sonu\u00e7lar ortaya koyan pilotlar\u0131n yorgunluk anketini Havac\u0131l\u0131k T\u0131bb\u0131 Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7 de\u011ferlendirdi: &#8220;Yorgunluk y\u00fczde 80 de\u011fil y\u00fczde 50 \u00e7\u0131ksayd\u0131, bunu da alarm i\u015fareti saymak gerekirdi. Keza her 5 pilottan 4\u2019\u00fc de\u011fil de 2\u2019si yorgun u\u00e7uyor gibi bir sonu\u00e7 elde etseydik, bu da ciddiye al\u0131nmas\u0131 gereken bir bulguydu\u2026 Tepkisiz kalan otoriteye de sitem ediyoruz.&#8221;<\/b><\/p>\n<div>\n<div>\n<p><span>Havac\u0131l\u0131k T\u0131bb\u0131 Derne\u011fi ve Havac\u0131l\u0131k Uzay T\u0131bb\u0131 Platformu T\u00fcrkiye\u2019deki pilotlarla ilgili \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc yorgunluk anketi sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 S\u00d6ZC\u00dc g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131. <\/span><\/p>\n<p><span>Her u\u00e7akta onlarca, y\u00fczlerce insan\u0131n\u0131 hayat\u0131n\u0131 teslim etti\u011fi pilotlarla ilgili durum tedirgin ediciydi: \u201c5 pilottan 4\u2019\u00fc yorgun u\u00e7uyor, y\u00fczde 97\u2019sinde yorgunluk belirtileri var. Kokpitte uyuklama oran\u0131 y\u00fczde 81.\u201d <\/span><\/p>\n<p><span>Konu, uluslararas\u0131 kurallara uygun olsa da en \u00fcst limitleri zorlayan T\u00fcrkiye\u2019de faaliyet g\u00f6steren havayolu \u015firketlerinin, daha da ileri giderek SHGM\u2019den daha fazla u\u00e7u\u015f yapabilmenin yollar\u0131n\u0131 arad\u0131klar\u0131 haberleriyle daha da \u00f6nem kazan\u0131yor. <\/span><\/p>\n<p><span>Pilotlar\u0131n son d\u00f6nemde her platformda dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cyorgunluk\u201d havac\u0131l\u0131kta ne anlama gelir? Havayolu u\u00e7u\u015flar\u0131nda iki pilot g\u00f6revlendirilmesine ra\u011fmen ne kadar risklidir? Yorgunlu\u011fun pilotlar \u00fczerindeki etkisi nas\u0131ld\u0131r? T\u00fcm bu sorular\u0131 konunun bu konuda T\u00fcrkiye\u2019deki tart\u0131\u015fmas\u0131z en \u00f6nemli isimlerinden Psikiyatri Uzman\u0131 U\u00e7u\u015f Hekimi Prof. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7 S\u00d6ZC\u00dc\u2019ye anlatt\u0131. <\/span><\/p>\n<p><span>Ses getiren yorgunluk anketini yapan Havac\u0131l\u0131k T\u0131bb\u0131 Derne\u011fi\u2019nin de ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten Prof. Dr. \u00c7eting\u00fc\u00e7\u2019\u00fcn dikkat \u00e7eken tespit ve de\u011ferlendirmeleri \u015f\u00f6yle: <\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u201cKARAR VERME BECER\u0130S\u0130N\u0130 AZALTIR\u201d <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Yorgunluk ve uykusuzluk; dikkat, bellek, problem \u00e7\u00f6zme, muhakeme, fark\u0131ndal\u0131k ve karar verme becerilerini azalt\u0131r. Pilotun uyan\u0131kl\u0131k hali, durumsal fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131, <\/span><span>psikomotor<\/span><span> performans\u0131 ve sonu\u00e7ta u\u00e7ak \u00fczerindeki kumanda \/ kontrol\u00fc bozulur; hata art\u0131\u015f<\/span><span>lar<\/span><span>\u0131 olabilir. <\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p><span>Yorgunlu\u011fun do\u011frudan ve dolayl\u0131 bi\u00e7imde etkiledi\u011fi kazalar, sadece u\u00e7u\u015f ekiplerinin de\u011fil milyonlarca u\u00e7ak yolcusunun da can g\u00fcvenli\u011fini ilgilendirir.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u201c\u0130NG\u0130LTERE AYA\u011eA KALKTI\u201d <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>\u0130ngiliz havayolu \u015firketlerinden <\/span><span>Wizz<\/span><span>Air&#8217;in<\/span><span> CEO&#8217;su <\/span><span>Jozsef<\/span><span>Varadi<\/span><span>, 8 Haziran 2022 g\u00fcn\u00fc \u015firket i\u00e7i yay\u0131nlanan bir videoda pilotlara seslenerek; her 5 pilottan <\/span><span>1&#8217;i<\/span><span> yorgun oldu\u011funu ve u\u00e7amayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirdi\u011finde bu i\u015fi y\u00fcr\u00fctemeyeceklerini; u\u00e7u\u015f iptallerinin <\/span><span>b\u00fcy\u00fck <\/span><span>zarara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 <\/span><span>s\u00f6ylemi\u015fti. Yani<\/span><span> yorgun u\u00e7ulmas\u0131nda beis g\u00f6rm\u00fcyordu<\/span><span>, kar-zarar rakamlar\u0131 daha \u00f6nemliydi<\/span><span>\u2026 <\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u201cSARHO\u015e S\u00dcR\u00dcC\u00dcYE ANAHTAR VERMEK\u201d <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>\u0130ngiliz<\/span><span> Hava Yollar\u0131 Pilotlar Birli\u011fi (<\/span><span>BALPA<\/span><span>) tepkisini, \u201cBir havayolu CEO&#8217;sunun u\u00e7u\u015f emniyet k\u00fclt\u00fcr\u00fcne bu kadar ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fok olduklar\u0131\u201d<\/span><span> s\u00f6zleriyle dile getirdi.<\/span><span>Avrupa<\/span><span> Kokpit Birli\u011fi (<\/span><span>ECA<\/span><span>) <\/span><span>ise, <\/span><span>\u201cYorgun pilotlar\u0131 u\u00e7maya te\u015fvik etmek, sarho\u015f bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcye anahtar vermek gibidir\u201d<\/span><span>benzetmesi yapt\u0131<\/span><span>.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u201cHAVACILI\u011eI K\u00c2R ODAKLI G\u00d6RENLER\u0130N ORTAK G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dc\u201d<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>WizzAir<\/span><span> CEO&#8217;sunun pilotlar\u0131n yorgunluk s\u00f6ylemlerini abart\u0131l\u0131 bulmas\u0131 s\u00f6ylemi ilk de\u011fildir. Bu, havac\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u00e2r rakamlar\u0131na odakl\u0131 bir ticari \u015firket gibi g\u00f6ren ki\u015filerin ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr ve zaman zaman <\/span><span>ba\u015fkalar\u0131nca da s\u00f6ylen<\/span><span>mi\u015ftir. <\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u201cUYU\u015eTURUCU G\u0130B\u0130\u201d <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Yorgunluk ve uykusuzluk, performans\u0131 uyu\u015fturucu bir ila\u00e7 kadar bozan bir insan unsurudur. <\/span><span>Biz u\u00e7u\u015f doktorlar\u0131 olarak b\u00f6yle g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/span><span> U\u00e7u\u015f emniyet bilinci y\u00fcksek y\u00f6neticileri kesinlikle tenzih ed<\/span><span>eri<\/span><span>z; ama pilot, hava trafik kontrol\u00f6r\u00fc, kabin ve teknik ekiplerin yorgunluklar\u0131n\u0131 ciddiye almayan ki\u015filer<\/span><span>, u\u00e7u\u015f kazalar\u0131na zemin haz\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 bilmelidir..<\/span><span>.<\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u201c\u00d6L\u00c7\u00dcLMES\u0130 \u00c7OK ZOR\u201d <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Yorgunlu\u011fun <\/span><span>baz\u0131 <\/span><span>objektif parametreleri olsa da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u00fcbjektiftir. Bu nedenle \u00f6l\u00e7\u00fclmesi zordur; kan tahlillerinde oldu\u011fu gibi say\u0131sal verilerle g\u00f6steril<\/span><span>emez<\/span><span>. <\/span><span>K<\/span><span>i\u015fiye \u00f6zel <\/span><span>yorgunluk seviyelerini<\/span><span> anket y\u00f6ntemiyle<\/span><span> (self <\/span><span>report<\/span><span>)<\/span><span> de\u011ferlendirmekten ba\u015fka yol yoktur. <\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div>\n<p><strong><span>\u201cTEHL\u0130KEL\u0130 P\u0130LOT\u201d<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Y\u00fczlerce insan\u0131n <\/span><span>can<\/span><span>\u0131n\u0131 emanet etti\u011fimiz pilotlar\u0131n alg\u0131lar\u0131na ve s\u00f6ylemlerine inanmak<\/span><span> ve<\/span><span> bunlar\u0131 <\/span><span>\u00f6nemseme<\/span><span>k <\/span><span>gere<\/span><span>kir.<\/span><span>Fiziksel ve psikolojik yorgunluk onlar\u0131 <\/span><span>\u201c<\/span><span>tehlikeli pilot<\/span><span>\u201d<\/span><span> haline getirebilir\u2026<\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u201cAVRUPALIYLA BENZER D\u00dcZEYDE\u201d <\/span><\/strong><\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/28\/muzaffer-cetinguc-e1658998481220.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Prof. Dr. Muzaffer \u00c7eting\u00fc\u00e7, 1975\u2019te GATA\u2019da u\u00e7u\u015f hekimi oldu. Uzun y\u0131llar askeri pilotlarla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Havac\u0131l\u0131k t\u0131bb\u0131 konusunda onlarca kitap ve uluslararas\u0131 makalesi yay\u0131mland\u0131. Bir\u00e7ok \u00fcniversitede g\u00f6rev yapt\u0131. Havac\u0131l\u0131k Akademisi Koordinat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc \u00fcstlendi.<\/p>\n<\/div>\n<p><span>Elektronik ortamda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z <\/span><span>anonim nitelikteki <\/span><span>anket<\/span><span>imizde<\/span><span> kat\u0131l\u0131mc\u0131lar<\/span><span>a<\/span><span> isim ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015firket gibi bilgiler <\/span><span>sorulmam\u0131\u015ft\u0131r<\/span><span>. Yorgunluk alg\u0131s\u0131n\u0131n derecelendirilmesinin istendi\u011fi soru<\/span><span>nun yan\u0131tlar\u0131nda;<\/span><span>h<\/span><span>afif (makul) d\u00fczeyde yorgunluk alg\u0131s\u0131n\u0131n %20, orta ve ileri derecede yorgunluk alg\u0131s\u0131n\u0131n %80 olmas\u0131, her 5 pilottan <\/span><span>4&#8217;\u00fcn\u00fcn<\/span><span> yorgun u\u00e7tu\u011fu anlam\u0131na gelmekteydi. Bu oranlar, 2012 y\u0131l\u0131nda <\/span><span>ECA&#8217;n\u0131n<\/span><span> \u2018<\/span><span>Pilot Yorgunluk Barometresi<\/span><span>&#8216; anketinde \u0130sve\u00e7, Norve\u00e7, Danimarka ve Almanya&#8217;dan gelen oranlarla neredeyse tamamen ayn\u0131yd\u0131. U\u00e7u\u015fta uyuklama ve yorgunlu\u011fa ba\u011fl\u0131 hatalar yapma oranlar\u0131 da Avrupal\u0131 pilotlarla benzer d\u00fczeyde bulundu\u2026<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong><span>\u201cY\u00dcZDE 50 DE OLSA ALARM \u0130\u015eARET\u0130\u201d <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>Esasen orta-\u00fcst d\u00fczey yorgunluk %80 de\u011fil %50 olsayd\u0131<\/span><span>,<\/span><span> bunu <\/span><span>da <\/span><span>alarm i\u015fareti saymak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Keza her 5 pilottan <\/span><span>4&#8217;\u00fc<\/span><span> de\u011fil de <\/span><span>2&#8217;si<\/span><span> yorgun u\u00e7uyor gibi bir sonu\u00e7 elde etseydik<\/span><span>,<\/span><span> bu da ciddiye al\u0131nmas\u0131 gereken bir bulguydu\u2026 <\/span><\/p>\n<p><strong><span>\u201cOTOR\u0130TEYE S\u0130TEM\u201d <\/span><\/strong><\/p>\n<p><span>\u0130lgin\u00e7 olan husus; aylar s\u00fcren titiz bir \u00e7al\u0131\u015fmayla haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anket sonu\u00e7lar\u0131na; havayolu \u015firketlerinden, sivil havac\u0131l\u0131k otoritelerinden ya da pilot derneklerinden bir geri bildirim alm<\/span><span>a<\/span><span>m\u0131\u015f olmam\u0131zd\u0131r\u2026 Bu bir sitemdir.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00d6ZC\u00dc&#8217;n\u00fcn g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc sonu\u00e7lar ortaya koyan pilotlar\u0131n yorgunluk anketini Havac\u0131l\u0131k T\u0131bb\u0131 Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Muzaffer &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15501,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[2514,1636,521,3992,4111],"class_list":["post-15500","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-havacilik","tag-pilot","tag-ucus","tag-yorgun","tag-yorgunluk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15500"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15502,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15500\/revisions\/15502"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15500"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}