{"id":18029,"date":"2022-08-08T12:23:08","date_gmt":"2022-08-08T12:23:08","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=18029"},"modified":"2022-08-08T12:23:08","modified_gmt":"2022-08-08T12:23:08","slug":"burdur-golu-yarali-yardima-ihtiyaci-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=18029","title":{"rendered":"\u2018Burdur G\u00f6l\u00fc yaral\u0131, yard\u0131ma ihtiyac\u0131 var\u2019"},"content":{"rendered":"<p><b>Burdur G\u00f6l\u00fc&#8217;nde suyun rengi, son d\u00f6nemdeki alg patlamas\u0131 nedeniyle de\u011fi\u015fti. Mehmet Akif Ersoy \u00dcniversitesi (MAK\u00dc) Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u0130skender G\u00fclle, &#8220;G\u00f6l yaral\u0131 ve yard\u0131ma ihtiyac\u0131 var. Bu yaral\u0131 hali daha uzun devam ederse tedavisi yani eski haline gelmesi daha zor olacakt\u0131r&#8221; dedi.<\/b><\/p>\n<p>Son y\u0131llarda suyu h\u0131zla \u00e7ekilen ve kuruma tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olan Burdur G\u00f6l\u00fc\u2019ndeki alg patlamas\u0131 nedeniyle suyun rengi de\u011fi\u015fti. Ortaya \u00e7\u0131kan alglerle g\u00f6l y\u00fczeyi b\u00f6lge b\u00f6lge sar\u0131ms\u0131 ye\u015filimt\u0131raktan maviye \u00e7alan renge d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>G\u00f6l kenar\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulunan MAK\u00dc Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u0130skender G\u00fclle, \u201cNodularia (siyanobakteri veya mavi-ye\u015fil alg) patlamas\u0131 asl\u0131nda bize Burdur G\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn S.O.S verdi\u011fini g\u00f6steriyor. G\u00f6l yaral\u0131 ve yard\u0131ma ihtiyac\u0131 var. Bu yaral\u0131 hali daha uzun devam ederse tedavisi, yani eski haline gelmesi daha zor olacakt\u0131r. Alg patlamas\u0131 g\u00f6llerde k\u00f6t\u00fcye gidi\u015fin \u00f6nemli bir i\u015faretidir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/02\/resim1_20999849.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>\u2018G\u00dcNE\u015e\u0130 G\u00d6R\u00dcNCE DAHA HIZLI GEL\u0130\u015e\u0130M G\u00d6STER\u0130YORLAR\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Siyanobakterilerin g\u00f6lde her d\u00f6nemde oldu\u011funu belirten G\u00fclle, \u201cPeki neden bu d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yorlar? Bunun en \u00f6nemli nedenlerinden ilki, g\u00f6l\u00fcn su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r\u00a0ki en son \u00f6l\u00e7\u00fcmlerime g\u00f6re y\u00fczey suyu s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 26 derece civar\u0131ndad\u0131r. \u0130kincisi ise r\u00fczgarlar\u0131n durmas\u0131 nedeniyle son 3-4 g\u00fcnd\u00fcr g\u00f6l\u00fcn \u00e7ok sakin olmas\u0131. Dalgalar\u0131n ve r\u00fczgarlar\u0131n kesilmesiyle bu organizmalar\u0131n derinliklerdeki kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 bitiyor, sudan daha hafif oldu\u011fu i\u00e7in tamamen hepsi su y\u00fczeyine \u00e7\u0131k\u0131yor ve \u00fcst k\u0131s\u0131mda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ile do\u011frudan temasa ge\u00e7tikleri zaman \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 geli\u015fim g\u00f6steriyorlar. Onun i\u00e7in y\u0131l\u0131n en s\u0131cak aylar\u0131nda ve suyun en durgun aylar\u0131nda g\u00f6rmemiz daha muhtemel\u201d dedi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/02\/resim4_20999854.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>\u2018SON 3\u00a0YILDA YO\u011eUN OLU\u015eMAYA BA\u015eLADI\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Prof. Dr. G\u00fclle, Burdur G\u00f6l\u00fc\u2019nde alg patlamas\u0131n\u0131n her y\u0131l tekrarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktar\u0131p, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>\u201cSon y\u0131llarda g\u00f6ldeki fosfor seviyesinin artmas\u0131, g\u00f6l\u00fcn su seviyesinin h\u0131zla d\u00fc\u015fmesi ile kirlili\u011fin daha yo\u011fun hale gelmesi, \u00f6zellikle k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n da etkisiyle g\u00f6l\u00fcn ortalama su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndaki art\u0131\u015f gibi nedenlerle bu olay daha s\u0131k ve yo\u011fun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Buradaki a\u015f\u0131r\u0131 geli\u015fmeye neden olan organizma bir \u00e7e\u015fit fotosentetik bakteri olan Nodularia spumigena ad\u0131nda bir t\u00fcr olup, bu t\u00fcr asl\u0131nda hemen hemen d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn az tuzlu veya daha bilimsel bir tabirle ac\u0131 su olarak nitelendirdi\u011fimiz g\u00f6llerde hatta bazen denizlerde bile s\u00f6z konusu olabilmektedir.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin; \u00fclkemizde Bafa G\u00f6l\u00fc\u2019nde birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce \u00e7ok yo\u011fun geli\u015fim g\u00f6stermi\u015fti. Yine Burdur G\u00f6l\u00fc\u2019nde 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu tarafa bu organizman\u0131n geli\u015fimini yani siyanobakteri geli\u015fimini izliyoruz fakat \u00f6zellikle son 3 y\u0131lda yo\u011fun geli\u015fim yani patlama olaylar\u0131 \u00e7ok daha s\u0131k ve yo\u011fun olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Bunda g\u00f6l\u00fcn su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n, su seviyesinin d\u00fc\u015fmesiyle birlikte fosfor konsantrasyonundaki art\u0131\u015f\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli rol\u00fc var. Bu organizma tuzlulu\u011fa duyarl\u0131 bir organizma oldu\u011fu i\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 10-20 y\u0131l sonra hi\u00e7bir geli\u015fim g\u00f6stermeyebilir \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6ldeki tuzluluk miktar\u0131 h\u0131zla art\u0131\u015f e\u011filimi g\u00f6stermektedir. Halen yakla\u015f\u0131k 24 g\/l olan tuz konsantrasyonu 30 g\/l seviyelerine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, yani g\u00f6l\u00fcn tuzluluk seviyesi deniz suyuna yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, bu organizma da muhtemelen \u00fcreme potansiyelini kaybedecektir.\u201d<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/02\/resim9_20999848.jpg\"\/><\/p>\n<p><strong>\u2018TEDB\u0130RLER\u0130 HIZLA ALMAMIZ GEREKT\u0130\u011e\u0130N\u0130 G\u00d6STER\u0130YOR\u2019<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6ldeki plankton patlamas\u0131ndan kaynaklanan renk de\u011fi\u015fiminin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n,\u00a0bir \u015feylerin yolunda gitmedi\u011fini g\u00f6sterdi\u011fini vurgulayan Prof. Dr. G\u00fclle, \u201cBu durumu hem yo\u011fun kirlili\u011fin hem de su seviyesinin azalmas\u0131n\u0131n daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr hale gelen yan etkileri olarak nitelendirebiliriz. Bu durum bize g\u00f6lle ilgili yakla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmemiz ve al\u0131nabilecek tedbirleri h\u0131zla almam\u0131z gerekti\u011fini g\u00f6steriyor\u201d dedi.<\/p>\n<p>G\u00f6ldeki\u00a0organizmalar\u0131n\u00a0farkl\u0131 davran\u0131\u015flar g\u00f6sterebildi\u011fine de\u011finen\u00a0Prof. Dr. G\u00fclle, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>\u201cMesela baz\u0131 ortamlarda veya baz\u0131 d\u00f6nemlerde bir t\u00fcr \u2018biyotoksin\u2019 olan, \u2018nod\u00fclarin\u2019 isimli bir toksin yay\u0131yorlar. Bu toksin hepatotoksik \u00f6zellik g\u00f6steriyor\u00a0yani y\u00fcksek konsantrasyon de\u011ferlerinde canl\u0131lar\u0131n karaci\u011feri \u00fczerine etki ediyor fakat Burdur G\u00f6l\u00fc\u2019nde suya girme, g\u00f6lden su sa\u011flama gibi durumlar olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in b\u00f6yle bir tehlike yok. Sadece alglerin \u00e7ok yo\u011fun geli\u015fimlerinden sonra, kitle halinde \u00f6lmeleri neticesinde, sudaki oksijen seviyesi h\u0131zla d\u00fc\u015f\u00fcyor ve koku\u015fma olarak nitelendirdi\u011fimiz sudaki \u00e7\u00f6z\u00fcnm\u00fc\u015f oksijenin s\u0131f\u0131ra yak\u0131n durumlar\u0131 s\u00f6z konusu oluyor.<\/p>\n<p>Tabi bu durum g\u00f6ldeki endemik di\u015fli sazanc\u0131k bal\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan potansiyel bir tehlike olu\u015fturabiliyor. Zira\u00a0baz\u0131 g\u00f6llerde siyanobakteri patlamas\u0131 ard\u0131ndan toplu bal\u0131k \u00f6l\u00fcmleri s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>Burdur G\u00f6l\u00fc\u2019nde \u015fu anda r\u00fczgar siyanobakteri katmanlar\u0131n\u0131 biraz da\u011f\u0131tm\u0131\u015f durumda, fakat patlaman\u0131n daha \u015fiddetli olmas\u0131 ve koku\u015fman\u0131n daha etkili olmas\u0131 sonucunda g\u00f6lde oksijensizlik seviyesi ya\u015fanabilir, bal\u0131klar bundan olumsuz etkilenebilir, dahas\u0131 k\u0131y\u0131daki insanlar yo\u011fun bir koku problemi ile kar\u015f\u0131la\u015fabilir.<\/p>\n<p>Bu 1 hafta 10 g\u00fcnl\u00fck ge\u00e7ici bir durum ama sonbahar aylar\u0131nda yeni bir patlama dalgas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fiz. Bu patlamalar\u0131n su ku\u015flar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zarar\u0131 olup olmayaca\u011f\u0131 ise toksin seviyesine ba\u011fl\u0131. Toksin miktar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7medi\u011fimiz i\u00e7in bunu bilemiyoruz ancak halen sucul canl\u0131larda l\u00fcm olay\u0131 g\u00f6zlemlemedik. O nedenle bir zarar\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyemeyiz. Toplu ku\u015f ve bal\u0131k \u00f6l\u00fcmleri varsa o zaman bir etkisinin oldu\u011fu a\u015fikar.\u201d (DHA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Burdur G\u00f6l\u00fc&#8217;nde suyun rengi, son d\u00f6nemdeki alg patlamas\u0131 nedeniyle de\u011fi\u015fti. Mehmet Akif Ersoy \u00dcniversitesi (MAK\u00dc) Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":18030,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[4545,323,378,3262,2987],"class_list":["post-18029","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-gelisim","tag-gol","tag-neden","tag-seviyesi","tag-yogun"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18029"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18031,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18029\/revisions\/18031"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}