T\u00dcS\u0130AD Ba\u015fkan\u0131 Orhan Turan, S\u00d6ZC\u00dc\u2019ye konu\u015ftu. Turan enflasyonla do\u011fru y\u00f6ntemlerle m\u00fccadele edilmedi\u011fini s\u00f6yledi. ‘Zaman kaybediyoruz’ diyen Turan, krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n h\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/b><\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fck faiz politikas\u0131 tercihinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2021 Eyl\u00fcl ay\u0131ndan bu yana enflasyon ve kurda rekorlar\u0131 g\u00f6ren ekonomide, maliyetin a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7eken T\u00fcrk Sanayicileri ve \u0130\u015f \u0130nsanlar\u0131 Derne\u011fi (T\u00dcS\u0130AD) Ba\u015fkan\u0131 Orhan Turan, ekonomide yava\u015flaman\u0131n \u015fiddetlendi\u011fini kaydetti. Son ekonomik ve siyasal geli\u015fmeler ile ilgili S\u00d6ZC\u00dc’n\u00fcn sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlayan Turan, \u201czaman daral\u0131yor\u201d\u00a0 vurgusu yaparak, ekonomi y\u00f6netimine \u015fu soruyu sordu: \u201cEkonomik g\u00f6stergelerin istenilen \u00e7er\u00e7eveden uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu ortamda reel sekt\u00f6r olarak sormam\u0131z gereken \u015fu; bu politikalar belli ki sonu\u00e7 vermedi. Ekonomi y\u00f6netiminin B plan\u0131 nedir?\u201d<\/p>\n
\u2013 T\u00fcrkiye Ekonomi Modeli\u00a0 ile enflasyonda, kurda ve CDS’lerde tarihin en k\u00f6t\u00fc d\u00f6nemlerinden biri ya\u015fan\u0131yor. Gelinen noktay\u0131 T\u00dcS\u0130AD cephesinden de\u011ferlendirdi\u011finizde nas\u0131l bir tablo ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z?<\/strong><\/p>\n Son bir y\u0131ld\u0131r \u00e7izilen ekonomik \u00e7er\u00e7eveye dair ele\u015ftirilerimizi en ba\u015ftan beri payla\u015f\u0131yoruz. Enflasyonla do\u011fru y\u00f6ntemlerle m\u00fccadele etmiyoruz. Bu y\u00fczden s\u00fcrekli olarak kamu kurumlar\u0131n\u0131n tahminlerinin yukar\u0131 revize edildi\u011fine \u015fahit oluyoruz. \u0130ster enflasyon ve cari a\u00e7\u0131k olsun ister CDS ve kur olsun en ba\u015fta hedefledi\u011fimiz yerlerden \u00e7ok uza\u011f\u0131z. Bu politikalarda \u0131srar ettik\u00e7e zaman kaybediyoruz. Her kaybedilen zaman\u0131n ekonomik a\u00e7\u0131dan bir maliyeti oluyor. Ekonomik g\u00f6stergelerin istenilen \u00e7er\u00e7eveden uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bu ortamda reel sekt\u00f6r olarak sormam\u0131z gereken \u015fu; bu politikalar belli ki sonu\u00e7 vermedi. Ekonomi y\u00f6netiminin B plan\u0131 nedir?<\/p>\n \u2013\u00a0Size g\u00f6re T\u00fcrkiye’nin en \u00f6nemli ilk 3 sorunu nedir?<\/strong><\/p>\n Kurumlar\u0131n y\u0131pranmas\u0131, adalette ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z problemler ve \u00fclkemizin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemsedi\u011fimiz e\u011fitim kalitesindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, beyin g\u00f6\u00e7\u00fc. Ekonomide sorunlar\u0131 h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru ad\u0131mlarla \u00e7\u00f6zersiniz fakat yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu \u00fc\u00e7 konuda kararl\u0131l\u0131kla ilerlemek zaman ister. Bu konularda ileriye gitmedi\u011finiz m\u00fcddet\u00e7e \u00fclke olarak kalk\u0131nam\u0131yorsunuz.<\/p>\n \u2013 Globaldeki ve T\u00fcrkiye’deki geli\u015fmeler do\u011frultusunda sonbaharda bir ani duru\u015f \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor musunuz? <\/strong><\/p>\n Finansal a\u00e7\u0131dan takip etti\u011fimiz iki m\u00fchim konu var. Bunlardan ilki Kur Korumal\u0131 Mevduat’ta a\u011fustos ortas\u0131 ile vade sonuna geliniyor. \u015eirketlerin KKM’yi ne kadar d\u00f6nd\u00fcrece\u011fi \u00f6nemli. \u0130kincisi sonbahardaki eurobond, sendikasyon d\u00f6n\u00fc\u015fleri. Yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n belirsizliklerden dolay\u0131 \u00e7ok da istekli olmad\u0131klar\u0131n\u0131 duymaktay\u0131z. D\u00f6viz arz\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her sorun TL’de de\u011fer kayb\u0131 anlam\u0131na geliyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu iki d\u00f6nem TL a\u00e7\u0131s\u0131ndan riskler bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. \u00d6te yandan hem y\u00fcksek enflasyon hem de finansal ko\u015fullar\u0131n s\u0131k\u0131la\u015fmas\u0131 sonucunda, son d\u00f6nemde ekonomideki yava\u015flaman\u0131n \u015fiddetli oldu\u011funu analiz ediyoruz. Bu hem i\u00e7 talepteki yava\u015flama ile ilgili, hem de ihracat ve d\u0131\u015f talepten kaynaklanmakta. \u00d6zetle, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nem hem TL’nin seyri, hem enflasyon ve finansal ko\u015fullar ekonomik b\u00fcy\u00fcme \u00fczerinde risk olu\u015fturuyor.<\/p>\n YATIRIM ORTAMI ZAYIF <\/strong><\/p>\n \u2013 Mevcut ekonomi ve para politikas\u0131 kararlar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fkiler ile finansmana eri\u015fim konusundaki s\u0131k\u0131nt\u0131lar, y\u00fcksek kredi faizleri, nas\u0131l bir yat\u0131r\u0131m ortam\u0131 yarat\u0131yor? <\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye enflasyon h\u0131zlanm\u0131\u015fken, d\u00fc\u015f\u00fck faiz politikas\u0131 tercihi yapt\u0131. Bu tercihin bug\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. Bunlar y\u00fcksek enflasyon ve artan d\u00f6viz talebi. \u0130kinci a\u015famas\u0131 da y\u00fcksek kredi faizi, y\u00fckselen risk primi ve yabanc\u0131 sermayeye eri\u015fimin yani d\u00f6viz kayna\u011f\u0131na eri\u015fimin zorla\u015fmas\u0131. Bunlar olurken, kuru kontrol edebilmek ad\u0131na Merkez Bankas\u0131 rezervlerini harc\u0131yoruz. Al\u0131nan t\u00fcm bu makro ihtiyati tedbirlerin maksad\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rma de\u011fil de esas olarak d\u00f6vize ka\u00e7\u0131\u015f\u0131 engellemek ad\u0131na yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz sonu\u00e7, finansal ko\u015fullar\u0131n s\u0131k\u0131la\u015fmas\u0131 ve krediye eri\u015fimin daha da zor hale gelmesidir. G\u00fcn\u00fcn sonunda hem y\u00fcksek enflasyon hem y\u00fcksek kredi faizi hem de de\u011fer kaybeden bir TL ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n En ba\u015fta do\u011fru bir \u00e7er\u00e7evede ilerlesek muhtemelen ne enflasyon ne de kredi faizleri bug\u00fcn bu denli y\u00fcksek olacakt\u0131. Ekim-kas\u0131mdan bu yana asl\u0131nda yat\u0131r\u0131m kredilerinde bir arz s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 oldu\u011funu biliyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc bankac\u0131l\u0131k sistemi de ticari bir yap\u0131 ve bu krediler tan\u0131m\u0131 gere\u011fi uzun vadeli. Uzun vadeli kredi fiyatlamas\u0131 yapabilmek i\u00e7in maliyetlerinizi hesaplayabilmeniz, \u00f6ng\u00f6rebilmeniz gerekir. Her maliyet art\u0131\u015f\u0131 da daha y\u00fcksek kredi faizi anlam\u0131na gelmekte. Y\u00fcksek enflasyon ortam\u0131nda, s\u00fcrekli reg\u00fclasyon de\u011fi\u015fikli\u011fine tabi olan ve maliyetleri artan, bu \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen s\u00fcre\u00e7te do\u011fru bilan\u00e7o ve nakit y\u00f6netimi yapmaya \u00e7abalayan bir bankac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc var. Bu reel kesim i\u00e7in de ge\u00e7erli. T\u00fcm bunlar\u0131n sonucunda da krediye eri\u015fim pahal\u0131 hale geliyor, yat\u0131r\u0131m ortam\u0131 zay\u0131fl\u0131yor.<\/p>\n Kal\u0131c\u0131 kopu\u015f kutupla\u015fma yarat\u0131lmamal\u0131<\/span><\/b><\/p>\n \u2013 T\u00fcrkiye’de se\u00e7imlere bir y\u0131ldan az bir s\u00fcre kald\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7te toplumsal ve ekonomik a\u00e7\u0131dan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz riskler nelerdir? <\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye’de se\u00e7im d\u00f6nemleri genelde hararetlidir ancak siyasi partiler aras\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve yar\u0131\u015f\u0131n, kal\u0131c\u0131 kopu\u015f ve kutupla\u015fmalara yol a\u00e7mamas\u0131 gerekir. Ge\u00e7mi\u015ften a\u015fina oldu\u011fumuz vaat yar\u0131\u015f\u0131 ve hesab\u0131 iyi yap\u0131lmam\u0131\u015f pop\u00fclist s\u00f6ylemler de uzun vadede zararl\u0131 oluyor. Sa\u011fduyudan uzakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, toplumsal bar\u0131\u015fa \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fimiz bir se\u00e7im ge\u00e7irmeyi \u00fcmit ediyoruz.<\/p>\n Maa\u015f art\u0131\u015flar\u0131 enflasyonun ard\u0131ndan ko\u015fuyor<\/span><\/b><\/p>\n \u2013 Ya\u015fanan krizin en a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fc \u00e7al\u0131\u015fan kesim ve halk \u00fczerine y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f durumda. \u0130\u015f d\u00fcnyas\u0131 bu noktada nas\u0131l bir rol \u00fcstlenmeli? <\/strong><\/p>\n Ge\u00e7en y\u0131ldan beri \u00f6zel sekt\u00f6rde pek \u00e7ok \u015firket \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 enflasyondan korumak i\u00e7in inisiyatif al\u0131yor. Asgari \u00fccrette y\u0131l ortas\u0131 ayarlamas\u0131 yap\u0131ld\u0131. \u00d6te yandan enflasyonun s\u00fcrekli artmaya devam etti\u011fi ortamda, sadece \u00fccret art\u0131\u015flar\u0131 bu konuyu \u00e7\u00f6zmeye yetmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00fcre\u00e7 enflasyonun ard\u0131ndan ko\u015fan \u00fccret d\u00fczeltmelerine d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda. Do\u011fru ad\u0131mlarla kararl\u0131 \u015fekilde enflasyonla m\u00fccadele etmedi\u011finiz m\u00fcddet\u00e7e, di\u011fer att\u0131\u011f\u0131n\u0131z her ad\u0131m sadece s\u00fcreci kovalar, yeterli olmaz.<\/p>\n Zaman giderek daral\u0131yor<\/span><\/b><\/p>\n \u2013 T\u00fcrkiye’nin i\u00e7inde bulundu\u011fu krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 nas\u0131l ve ne b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir fatura ile m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n D\u0131\u015f finansman ihtiyac\u0131 yo\u011fun bir \u00fclkeyiz, global ekonomide de olumsuz geli\u015fmeler var. Y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131 daha da kritik. Bu zorlu s\u00fcrece ra\u011fmen \u015funu da eklemeliyim, T\u00fcrkiye dinamik bir ekonomi. Reel kesim bilan\u00e7osu, banka bilan\u00e7osu esnek ve sa\u011flam. Hatal\u0131 politikalar sonucunda y\u0131pranma mevcut; bu iki bilan\u00e7oyu daha fazla yormamal\u0131y\u0131z. \u00d6te yandan do\u011fru bir iktisadi dizayna \u00e7ok h\u0131zl\u0131 yan\u0131t veren, potansiyeli \u00e7ok y\u00fcksek bir ekonomiyiz. Ben halen T\u00fcrkiye’nin kendi kaynaklar\u0131 ile buradan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum fakat zaman\u0131 da t\u00fcketiyoruz. Kapsaml\u0131 bir ekonomik plana ihtiyac\u0131m\u0131z her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor.<\/p>\n Ucuz eme\u011fe dayal\u0131 rekabet ge\u00e7erli de\u011fil<\/span><\/b><\/p>\n \u2013 \u00d6zellikle i\u00e7 siyasette s\u0131k\u00e7a g\u00fcndeme gelen ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan istihdamda ald\u0131\u011f\u0131 paya s\u00fcrekli i\u015faret edilen s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar konusundaki yakla\u015f\u0131m\u0131 ve ya\u015fanan gerilimleri nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Burada \u201cucuz emek\u201d ve \u201czor i\u015flerin adresi\u201d tan\u0131mlamalar\u0131 ile \u00f6ne \u00e7\u0131kan s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n istihdamdaki rol\u00fc belirtildi\u011fi gibi kritik ve i\u015flerin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sarsacak bir d\u00fczeyde midir? <\/strong><\/p>\n S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar konusu, istihdamla birlikte e\u011fitim, d\u0131\u015f politika, gibi pek \u00e7ok alan\u0131 etkiliyor. \u00d6ncelikle, \u00fclkemizin jeopolitik y\u00f6nden \u201cKale Avrupas\u0131’n\u0131n\u201d g\u00f6\u00e7e kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131r bek\u00e7isi olarak konumland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu model s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez. \u0130stihdam a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00e7al\u0131\u015fma izni alan g\u00f6\u00e7men say\u0131s\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck ve g\u00f6\u00e7menlerin \u00e7o\u011fu kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck vas\u0131fl\u0131 i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n sak\u0131ncalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda ucuz eme\u011fe dayal\u0131 bir rekabet anlay\u0131\u015f\u0131 art\u0131k ge\u00e7erli de\u011fil. Nitelikli i\u015fg\u00fcc\u00fc ve teknoloji ile y\u00fcksek katma de\u011fer yaratmak ana hedefimiz olmal\u0131. \u0130\u015f d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in kritik olan ucuz emek de\u011fil maalesef son y\u0131llarda h\u0131zla kaybetti\u011fimiz nitelikli insan g\u00fcc\u00fcm\u00fczd\u00fcr.<\/p>\n G\u00fc\u00e7l\u00fc demokrasi \u00e7o\u011fulcu sistem gerekiyor<\/span><\/b><\/p>\n \u2013 Bu d\u00f6nemde ba\u015fkanl\u0131k sistemini deneyen ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 alan T\u00fcrkiye i\u00e7in en uygun y\u00f6netim modelinin ne oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye’nin tarihsel tecr\u00fcbesi ve toplumsal yap\u0131s\u0131, y\u00f6netimde temsilin kapsay\u0131c\u0131, kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasinin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu \u00e7o\u011fulcu bir sistemi gerektiriyor. \u00dclkemiz i\u00e7in iyi olan\u0131n ne oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki kanaatler ortak bir noktada bulu\u015facakt\u0131r. Biz kurum olarak, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131, denge ve denetleme mekanizmalar\u0131, yarg\u0131sal denetim, kurumlar\u0131n \u00f6zerkli\u011fi ve d\u00fczenlemelerde kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131k gibi ilkeleri etkin bir kamu y\u00f6netimi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemsiyoruz.<\/p>\n \u00d6ne \u00e7\u0131kan mesajlar<\/span><\/b><\/p>\n \u2013\u00a0Bu politikalarda \u0131srar ettik\u00e7e zaman kaybediyoruz.<\/strong><\/p>\n \u2013 T\u00fcrkiye’nin tarihsel tecr\u00fcbesi ve toplumsal yap\u0131s\u0131, kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasinin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu \u00e7o\u011fulcu bir sistemi gerektiriyor.<\/p>\n \u2013 En \u00f6nemli problemlerimiz: Kurumlar\u0131n y\u0131pranmas\u0131, adalette ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z problemler, e\u011fitim kalitesindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve beyin g\u00f6\u00e7\u00fc.<\/strong><\/p>\n \u2013 Hem y\u00fcksek enflasyon hem de finansal ko\u015fullar\u0131n s\u0131k\u0131la\u015fmas\u0131 sonucunda ekonomideki yava\u015flaman\u0131n \u015fiddetli oldu\u011funu analiz ediyoruz.<\/p>\n \u2013 En ba\u015fta do\u011fru bir \u00e7er\u00e7evede ilerlesek ne enflasyon ne de kredi faizleri bug\u00fcn bu denli y\u00fcksek olacakt\u0131. <\/strong><\/p>\n \u2013\u00a0Halen T\u00fcrkiye’nin kendi kaynaklar\u0131 ile buradan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" T\u00dcS\u0130AD Ba\u015fkan\u0131 Orhan Turan, S\u00d6ZC\u00dc\u2019ye konu\u015ftu. Turan enflasyonla do\u011fru y\u00f6ntemlerle m\u00fccadele edilmedi\u011fini s\u00f6yledi. ‘Zaman kaybediyoruz’ diyen Turan …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20553,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[60,972,1329,86,87],"class_list":["post-20552","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-enflasyon","tag-kredi","tag-kur","tag-sure","tag-turk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20552"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20552\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20554,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20552\/revisions\/20554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}