{"id":21481,"date":"2022-08-09T10:06:03","date_gmt":"2022-08-09T10:06:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=21481"},"modified":"2022-08-09T10:06:03","modified_gmt":"2022-08-09T10:06:03","slug":"aslan-nufusu-son-20-yilda-yuzde-43-azaldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=21481","title":{"rendered":"Aslan n\u00fcfusu son 20 y\u0131lda y\u00fczde 43 azald\u0131"},"content":{"rendered":"<p><b>Do\u011fa Koruma Merkezi Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik Uzman\u0131 Dr. Durmu\u015f, d\u00fcnyada aslan n\u00fcfusunun son 20 y\u0131lda y\u00fczde 43 azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Durmu\u015f, &#8220;\u015eu an d\u00fcnyada aslan say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok ciddi bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle 20 bin ila 39 bin aras\u0131nda oldu\u011fu tahmin ediliyor. Ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n daralmas\u0131 ve ka\u00e7ak avc\u0131l\u0131k gibi fakt\u00f6rler bu azalman\u0131n temel sebepleri aras\u0131nda&#8221; dedi.<\/b><\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Do\u011fay\u0131 Koruma Birli\u011fi\u2019nin 2014\u2019te \u2018Tehdit Alt\u0131ndaki T\u00fcrler K\u0131rm\u0131z\u0131 Listesi\u2019ne ald\u0131\u011f\u0131 aslanlar\u0131n azalan pop\u00fclasyonuna dikkati \u00e7ekmek i\u00e7in her y\u0131l 10 A\u011fustos, D\u00fcnya Aslan G\u00fcn\u00fc olarak kutlan\u0131yor.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Aslan G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla sorular\u0131 yan\u0131tlayan Do\u011fa Koruma Merkezi Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik Uzman\u0131 Dr. Mustafa Durmu\u015f, Afrika Cumhuriyeti, Tanzanya, Kenya, Botsvana ve Zimbabve\u2019nin, aslan n\u00fcfusunun en yo\u011fun bulundu\u011fu \u00fclkeler oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Aslanlar\u0131n Afrika k\u0131tas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda sadece Hindistan\u2019da Gir Forest Ulusal Park\u0131\u2019nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bilgisini veren Durmu\u015f, \u201cDaha eskiden ise Sahra ve Kalahari \u00c7\u00f6l\u00fc hari\u00e7 t\u00fcm Afrika\u2019da, Arap Yar\u0131madas\u0131 \u00e7\u00f6lleri hari\u00e7 Hindistan, Kafkasya ve Balkanlar aras\u0131nda kalan b\u00f6lgede ya\u015fad\u0131klar\u0131 biliniyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>\u201cUZUN VADEDE EKOS\u0130STEM\u0130N YAPISI TAMAMEN DE\u011e\u0130\u015eEB\u0130L\u0130R\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Ekolojik denge i\u00e7indeki en \u00f6nemli ili\u015fkilerden birinin av-avc\u0131 ili\u015fkisi oldu\u011funu ve aslanlar gibi\u00a0 y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlar\u0131n hem ot\u00e7ul hayvan pop\u00fclasyonlar\u0131 \u00fczerinde hem de ekosistem i\u00e7inde di\u011fer ili\u015fkiler \u00fczerinde kontrol edici rol\u00fc bulundu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Durmu\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>\u201cEkolojik ili\u015fkilerdeki k\u0131r\u0131lmalar dengeyi bozar. Aslan say\u0131s\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f, k\u00f6t\u00fc senaryoyu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek aslan neslinin yok olmas\u0131, ekosistem \u00fczerinde k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fime neden olur. Aslan gibi \u00fcst d\u00fczey avc\u0131lar\u0131n yok olmas\u0131, ot\u00e7ul canl\u0131lar \u00fczerindeki kontrol\u00fcn kaybolmas\u0131na neden olur. Ot\u00e7ul canl\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 bitkiler \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 art\u0131r\u0131r, ya\u015famlar\u0131 bitkilere ba\u011fl\u0131 olan di\u011fer t\u00fcrler bu de\u011fi\u015fimden etkilenir. Bu zincirleme reaksiyon uzat\u0131labilir, uzun vadede ekosistemin yap\u0131s\u0131 tamamen de\u011fi\u015febilir. Do\u011fadaki dengeyi de\u011fi\u015ftiren durum, sonu\u00e7lar\u0131 itibar\u0131yla say\u0131s\u0131z yeni de\u011fi\u015fimi tetikler. Bu nedenle ekolojik dengenin korunmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir.\u201d<\/p>\n<p>D\u00fcnya genelinde aslan n\u00fcfusunda ciddi bir azalma oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Durmu\u015f, \u201cSon 20 y\u0131lda aslan n\u00fcfusunda y\u00fczde 43 oran\u0131nda azalma var, \u015fu an d\u00fcnyada \u00e7ok ciddi bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle toplam aslan say\u0131s\u0131n\u0131n 20 bin ila 39 bin aras\u0131nda oldu\u011fu tahmin ediliyor. Ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n daralmas\u0131 ve ka\u00e7ak avc\u0131l\u0131k gibi fakt\u00f6rler bu azalman\u0131n temel sebepleri aras\u0131nda\u201d bilgisini verdi.<\/p>\n<p><strong>\u201cSAVANLAR, \u0130NSAN KAYNAKLI TEHD\u0130TLER \u0130LE KAR\u015eI KAR\u015eIYA\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Aslanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ana habitat\u0131n savanlar oldu\u011funu belirten Durmu\u015f, \u201cDi\u011fer t\u00fcm ekosistemler gibi savanlar da insan kaynakl\u0131 bir\u00e7ok tehditle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Bunlar aras\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 ve plans\u0131z otlatma, tar\u0131m alanlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme, yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131n ve end\u00fcstri alanlar\u0131n\u0131n geni\u015flemesi, a\u011fa\u00e7 kesimi gibi tehditler say\u0131labilir. Bunlara tabii ki iklim krizini de eklemek gerekir. Savanlar bir\u00e7ok bitki ve hayvan t\u00fcr\u00fc i\u00e7in ya\u015fam alan\u0131d\u0131r ve \u00fczerindeki her tehdit, canl\u0131lar i\u00e7in tehdittir. Bu nedenle koruma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131l\u0131rken sadece tehdit alt\u0131ndaki t\u00fcrleri de\u011fil, t\u00fcrlerin ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 da mutlaka g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Canl\u0131 t\u00fcrlerinin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi fakt\u00f6rlere uyum sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131 takdirde g\u00f6\u00e7 etti\u011fi, hareket kabiliyeti ve uyum yetene\u011fi zay\u0131f t\u00fcrlerin ise yok oldu\u011fu de\u011ferlendirmesinde bulunan Durmu\u015f, aslan gibi avc\u0131 t\u00fcrlerin da\u011f\u0131l\u0131m alan\u0131n\u0131 ve g\u00f6\u00e7 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 belirleyen temel fakt\u00f6r\u00fcn, avlad\u0131klar\u0131 hayvanlar\u0131n yo\u011funlu\u011fu ve hareketleri oldu\u011funu, iklim ko\u015fullar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimlerin aslanlar\u0131n davran\u0131\u015f\u0131n\u0131, avlad\u0131klar\u0131 canl\u0131lar\u0131n hareketlerindeki de\u011fi\u015fime ba\u011fl\u0131 olarak etkiledi\u011fini kaydetti.<\/p>\n<p>Kurakl\u0131k ve su kaynaklar\u0131n\u0131n azalmas\u0131n\u0131n aslanlar\u0131n besin kaynaklar\u0131n\u0131n yo\u011funlu\u011funu etkiledi\u011fini vurgulayan Durmu\u015f, \u201cAv hayvanlar\u0131ndaki azal\u0131\u015f\u0131n, aslanlar\u0131n ve di\u011fer avc\u0131 t\u00fcrlerin evcil s\u00fcr\u00fclere daha fazla y\u00f6nelmesini beraberinde getirmesi olas\u0131d\u0131r. Bu da insan-aslan \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 art\u0131rabilir ve aslanlar\u0131n daha fazla avlanmas\u0131na neden olabilir\u201d diye konu\u015ftu. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do\u011fa Koruma Merkezi Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik Uzman\u0131 Dr. Durmu\u015f, d\u00fcnyada aslan n\u00fcfusunun son 20 y\u0131lda y\u00fczde 43 azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Durmu\u015f, &#8220;\u015eu an &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21482,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[4906,141,5148,1979,5149],"class_list":["post-21481","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yasam","tag-aslan","tag-dunya","tag-durmus","tag-tehdit","tag-turler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21481","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21481"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21481\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21483,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21481\/revisions\/21483"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21482"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}