{"id":23847,"date":"2022-08-13T02:36:03","date_gmt":"2022-08-13T02:36:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=23847"},"modified":"2022-08-13T02:36:03","modified_gmt":"2022-08-13T02:36:03","slug":"beyin-neden-kuculur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=23847","title":{"rendered":"Beyin neden k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcr?"},"content":{"rendered":"

Prof. Dr. Derya Ulud\u00fcz, \u00f6zellikle haf\u0131za b\u00f6lgesinde belirgin olan, unutkanl\u0131k ve davran\u0131\u015f sorunlar\u0131na yol a\u00e7an beyin k\u00fc\u00e7\u00fclmesiyle ilgili merak edilenleri a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/b><\/p>\n

BEY\u0130N <\/strong>k\u00fc\u00e7\u00fclmesi beyin dokusunun ha\u00adsara u\u011framas\u0131 sonucu i\u015flevini yitirmesi anlam\u0131na geliyor. D\u0131\u015far\u0131dan gelen zarara kar\u015f\u0131 veya oksijenlenme kan ak\u0131m\u0131 azl\u0131\u011f\u0131nda haf\u0131za b\u00f6lgeleri ciddi oranda etkilenebiliyor. \u0130\u015flevini yitiren beyin dokusu da kul\u00adlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir s\u00fcre sonra k\u00fc\u00e7\u00fclmeye ba\u015fl\u0131yor. N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Derya Ulud\u00fcz, beyin k\u00fc\u00e7\u00fclmesinin nedenleri\u00adni, i\u015faretlerini, tedavi ve korun\u00adma yollar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlatt\u0131\u2026<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Prof. Dr. Derya Ulud\u00fcz<\/p>\n<\/div>\n

B\u00f6lgesi ve \u015fiddeti \u00f6nemli<\/b><\/p>\n

Y\u0131llar ilerledik\u00e7e nas\u0131l v\u00fccudumuz ya\u015flan\u0131yorsa beynimiz de do\u011fal olarak ya\u015flan\u0131r. \u0130lerleyen ya\u015fla be\u00adyinde k\u00fc\u00e7\u00fclme de ya\u015fanabilir. Bu durum beyin hacminde azalma, beyin sinir h\u00fccre ba\u011flant\u0131lar\u0131 olan b\u00f6lgelerde k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00adme, sinir h\u00fccreleri aras\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131n kaybolmas\u0131, beyin ve di\u011fer organlar aras\u0131nda bilgi ileti\u015fimi yapan n\u00f6rotransmitter dedi\u011fimiz iletici maddelerin miktar\u0131nda de\u011fi\u015fiklik \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kar. Bu de\u011fi\u015fikliklerin her biri de ya\u015fla ili\u015fkili olabilen haf\u0131za, d\u00fc\u015f\u00fcnme becerisi ve mant\u0131kl\u0131 karar verme gibi bili\u015fsel yeteneklerin etkilenmesine yol a\u00e7abilir. Ancak zaman zaman ortaya \u00e7\u0131kan bu yak\u0131nmalar bariz bir hastal\u0131k belirtisi de\u011fildir. Herkesin beyni ayn\u0131 oranda ya\u015flanmaz. Temel sorun ya\u015fla birlikte beyinde k\u00fc\u00e7\u00fclme olabilse de bunun hangi b\u00f6lgede oldu\u00ad\u011fu ve \u015fiddetinin normal s\u0131n\u0131rlarda olup olmad\u0131\u011f\u0131\u00add\u0131r. E\u011fer beyinde k\u00fc\u00e7\u00fclme normal ya\u015flanma s\u00fcrecine oranla daha fazla ise buna yol a\u00e7an nedenleri ortaya koymak gerekir.<\/p>\n

Nas\u0131l anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/b><\/p>\n

Beyin k\u00fc\u00e7\u00fclmesiyle birlikte \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u00ad\u011f\u00fc, konsantrasyon eksikli\u011fi, kelimeleri akl\u0131na ge\u00adtirmede zorlanma, ileti\u015fim becerisinde azalma, haf\u0131za problemleri, v\u00fccut ile beyinde inflamasyonun artmas\u0131 ve beyin h\u00fccreleri aras\u0131ndaki ileti\u015fimin azalmas\u0131 sebebiy\u00adle d\u00fc\u015f\u00fcnme h\u0131z\u0131nda yava\u015flama g\u00f6r\u00fclebilir. Bu yak\u0131nmala\u00adr\u0131 olanlarda beyin k\u00fc\u00e7\u00fclmesi g\u00f6r\u00fclme ihtimali y\u00fcksektir. Tabii bunu net anlamak i\u00e7in bir hekime ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r. Hekim muayenesinde ki\u015finin denge, g\u00f6z hareketi, ko\u00adnu\u015fma, bili\u015fsel yetenek ve problem \u00e7\u00f6zme becerileri de\u011ferlendirilir. Kesin tan\u0131da ise radyolojik olarak g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme tekniklerinden beyin MR ince\u00adlemesi ve son y\u0131llarda \u00f6n plana \u00e7\u0131kan beyin PET BT g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesi kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Sebepleri nelerdir?<\/b><\/p>\n

Beynin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve gen\u00e7 kalabilmesi i\u00e7in baz\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Kan damarlar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 olup, beyni yeterli miktarda besle\u00admesi, beynin yeterince oksijenlenmesi ve beynin iyi dinlenmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir. Klinik olarak yak\u0131nmalara yol a\u00e7abilecek beyin k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00admesi i\u00e7in ise riski art\u0131ran bir\u00e7ok neden var. Bun\u00adlar \u015f\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n

\u25a0 80 ya\u015f \u00fczerinde olmak<\/p>\n

\u25a0 Alzheimer, Parkinson, Serebral Palsi, Multiple Skleroz gibi hastal\u0131klar<\/p>\n

\u25a0 Alkol ve sigara ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/p>\n

\u25a0 Stres<\/p>\n

\u25a0 A\u015f\u0131r\u0131 kilo<\/p>\n

\u25a0 Beyin felci<\/p>\n

\u25a0 Beyinde k\u00fc\u00e7\u00fck boyutlu damarlar\u0131n hasar g\u00f6rmesi<\/p>\n

\u25a0 Beyin dokusunda enfeksiyon<\/p>\n

\u25a0 Kafa travmas\u0131<\/p>\n

\u25a0 AIDS gibi bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar<\/p>\n

\u25a0 Covid 19 (Hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7irenlerin, ge\u00e7ir\u00admemi\u015f olanlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda beynin genel boyutlar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fclme oranlar\u0131n\u0131n daha fazla oldu\u011fu ve \u00f6zellikle de haf\u0131za b\u00f6lgelerinde gri madde kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmi\u015ftir)<\/p>\n

Tedavisi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/b><\/p>\n

Tedavi genellikle \u015fikayetlere y\u00f6neliktir. Bahsedilen \u015fikayetlere g\u00f6re ila\u00e7 tedavileri ve destek vitaminler verilebilir. Bunun yan\u0131nda fizik tedavi ve i\u015f u\u011fra\u015f terapileri beynin tekrar canland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ba\u015fvurulan y\u00f6ntemlerdendir. Dil ve konu\u015fma terapisi de yap\u0131labilir. Bunlara ra\u011fmen asl\u0131nda beyin k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde art\u0131k i\u015f i\u015ften biraz da ge\u00e7mi\u015f olur. Tabii yeni bilgile\u00adrimizin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda n\u00f6roplastisite yani yeni sinir h\u00fccresi olu\u015fumu \u00f6zellikle ha\u00adf\u0131za sorunlar\u0131 olan olgularda i\u015fe yarayabilir.<\/p>\n

\u00d6nlenebilir mi?<\/b><\/p>\n

K\u00fc\u00e7\u00fclmeye ba\u015flamadan \u00f6nlem almak beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in en do\u011fru yoldur. \u0130\u015fte dikkat edil\u00admesi gereken noktalar:<\/p>\n

\u25a0 Beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in her g\u00fcn fiziksel aktivite yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hareket b\u00fct\u00fcn v\u00fccudun kan ak\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r, stresi azalt\u0131r, depresyonu \u00f6nler ve haf\u0131zay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n

\u25a0 Akdeniz tipi bir beslenme d\u00fc\u00adzeninin beyin k\u00fc\u00e7\u00fclmesine kar\u015f\u0131 koruyucu rol\u00fc var. Beynin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu enerjiyi do\u011fru kaynaklar\u00addan elde etmek haf\u0131zay\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc tutar.<\/p>\n

\u25a0 Zaman\u0131nda ve yeterli s\u00fcrede uyumak, stresle ba\u015f etme y\u00f6ntemlerini \u00f6\u011frenmek, y\u00fcksek tansiyon, kolesterol ve diyabeti kontrol alt\u0131nda tutmak beyin k\u00fc\u00e7\u00fclmesine kar\u015f\u0131 \u00f6nleyicidir.<\/p>\n

\u25a0 Mental olarak s\u00fcrekli aktif olmak; kitap okumak, kelime oyunlar\u0131 oynamak, yeni bir hobi edinmek, yeni bir m\u00fczik aleti \u00e7almay\u0131 \u00f6\u011frenmek gibi zihni s\u00fcrekli aktif halde tutmak beyni g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n

\u25a0 Arkada\u015flarla ve aileyle birlikte vakit ge\u00e7ir\u00admek hem depresyonu hem stresi azalt\u0131r. Bu da beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ila\u00e7 gibi gelir.<\/p>\n

\u25a0 B vitamini beyindeki n\u00f6rotransmitter dedi\u011fimiz ileti\u015fimi g\u00fc\u00e7lendiren maddelerin \u00fcretiminde art\u0131\u015f sa\u011flar. B vitamini eksik ise yeti\u015fkinlerde beyin k\u00fc\u00ad\u00e7\u00fclmesi ve haf\u0131za sorunlar\u0131 \u00e7ok cid\u00addi problem yaratabilir. Bu nedenle B vitamini i\u00e7eren g\u0131dalar d\u00fczenli t\u00fcketilmeli. Gerekti\u011finde doktor tav\u00adsiyesiyle B1, B2, B6 ve B12 vitamini takviyeleri kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Dr. Derya Ulud\u00fcz, \u00f6zellikle haf\u0131za b\u00f6lgesinde belirgin olan, unutkanl\u0131k ve davran\u0131\u015f sorunlar\u0131na yol a\u00e7an beyin k\u00fc\u00e7\u00fclmesiyle ilgili merak …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23848,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[165,168,1883,83,303],"class_list":["post-23847","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-beyin","tag-beyni","tag-hafiza","tag-is","tag-yol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23847","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23847"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23847\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23849,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23847\/revisions\/23849"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}