{"id":25435,"date":"2022-08-16T05:51:03","date_gmt":"2022-08-16T05:51:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=25435"},"modified":"2022-08-16T05:51:03","modified_gmt":"2022-08-16T05:51:03","slug":"aymden-cinsel-durtuleri-harekete-geciren-kitap-karari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=25435","title":{"rendered":"AYM\u2019den, \u2018cinsel d\u00fcrt\u00fcleri harekete ge\u00e7iren kitap\u2019 karar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><b>Anayasa Mahkemesi, &#8220;Hi\u00e7bir estetik de\u011feri olmayan, sadece cinsel d\u00fcrt\u00fcleri harekete ge\u00e7irmek amac\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f, hayvani hislere s\u00fcr\u00fckleyen&#8221; iddialar\u0131yla su\u00e7lanan kitab\u0131 ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda de\u011ferlendirdi. 10 y\u0131la kadar hapsi istenen yay\u0131nc\u0131ya tazminat \u00f6denmesine karar verdi. <\/b><\/p>\n<p>Sel Yay\u0131nc\u0131l\u0131k 2009 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131nda \u0130talyan as\u0131ll\u0131 Frans\u0131z \u015fair, yazar ve sanat ele\u015ftirmeni Guillaume Apollinaire\u2019nin roman\u0131n\u0131 \u201cGen\u00e7 Bir Don Juan\u2019\u0131n Maceralar\u0131\u201d ad\u0131yla bast\u0131 ve yay\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130stanbul Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Bas\u0131n B\u00fcrosu kitab\u0131 incelemeye ald\u0131. Bilirki\u015filerin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 raporda \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n<p>\u201cAd\u0131 ge\u00e7en kitap hi\u00e7bir estetik de\u011feri olmayan, sadece cinsel d\u00fcrt\u00fcleri harekete ge\u00e7irmek amac\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bedii duygulardan \u00e7ok okuyanlar\u0131 hayvani hislere s\u00fcr\u00fckleyen toplumun ar ve haya duygular\u0131n\u0131 incitir niteliktedir.<\/p>\n<p>Bahsi ge\u00e7en eserdeki ifadelerin sanatsal ve edebi anlam\u0131 yoktur, basit, s\u0131radan ve baya\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu haliyle s\u00f6z konusu kitab\u0131n i\u00e7eri\u011fi m\u00fcstehcen, halk\u0131n ar ve haya duygular\u0131n\u0131 incitici veya cinsel arzular\u0131n\u0131 tahrik ve istismar edici niteliktedir.\u201d<\/p>\n<p><strong>MAHKEME BERAAT VERD\u0130 YARGITAY BOZDU<\/strong><\/p>\n<p>Bu rapor \u00fczerine yay\u0131nevi m\u00fcd\u00fcr\u00fc ve hakim orta\u011f\u0131 \u0130rfan Sanc\u0131 ve terc\u00fcme eden Re\u015fit \u0130mrahor hakk\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131. Mahkeme, K\u00fc\u00e7\u00fckleri Muz\u0131r Ne\u015friyattan Koruma Kurulu ve Galatasaray \u00dcniversitesi Frans\u0131z Dili ve Edebiyat\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden toplam 3 ki\u015filik bilirki\u015fi heyetine rapor haz\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>Koruma Kurulu raporuna g\u00f6re \u00f6yk\u00fc kahraman\u0131, \u201chi\u00e7bir de\u011fer sistemini dikkate almayan disiplinsiz, seks ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131\u201d, \u201cruhsal ve pisikolojik sorunlar\u0131 olan\u201d bir tipti.<\/p>\n<p><strong>\u201cTABULARI REDDEDEN C\u00dcRETKAR B\u0130R YAZAR\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Galatasaray \u00dcniversitesi\u2019nden iki akademisyen ise roman\u0131, b\u00fct\u00fcn\u00fc itibariyle gerek anlat\u0131m \u00f6zellikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan, gerekse de sanatsal nitelikleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u015fk\u0131 ve cinselli\u011fi tan\u0131t\u0131c\u0131 nitelikte edebi bir yap\u0131t olarak tan\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>Akademisyenlerin raporuna g\u00f6re, Bat\u0131 edebiyat\u0131nda tabular\u0131 reddeden bir s\u00fcre\u00e7 ba\u015flatan yazar yaln\u0131zca Frans\u0131z edebiyat\u0131 i\u00e7in de\u011fil \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnya edebiyat\u0131 i\u00e7in de \u00f6nc\u00fc nitelikli, yenilik\u00e7i ve c\u00fcretkar bir sanat\u00e7\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Mahkeme neticede beraat karar\u0131 verdi.<\/p>\n<p>Ancak karar Yarg\u0131tay\u2019da bozuldu. Yeniden yarg\u0131lama sonunda kovu\u015fturman\u0131n ertelenmesine ve 3 y\u0131l denetimli serbestlik h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131na karar verildi.\u00a0 Yay\u0131nc\u0131n\u0131n di\u011fer ba\u015fvurular\u0131 da reddedilince Anayasa Mahkemesi\u2019ne bireysel ba\u015fvuruda bulundu.<\/p>\n<p><strong>\u201cK\u0130TAP EDEB\u0130 ESER\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u0130rfan Sanc\u0131, ba\u015fvuru dilek\u00e7esinde kitab\u0131n edebi bir eser oldu\u011funu, bu eserin yay\u0131mlanmas\u0131 nedeniyle yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131n hukuk devleti ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, hakk\u0131nda beraat karar\u0131 verilmesi gerekirken kovu\u015fturman\u0131n ertelenerek, 3 y\u0131l denetime tabi tutulmas\u0131n\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bilim ve sanat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal etti\u011fini iddia etti.<\/p>\n<p><strong>\u201cSANATSAL ESERLER DEMOKRAT\u0130K TOPLUM \u0130\u00c7\u0130N B\u00dcY\u00dcK \u00d6NEM TA\u015eIR\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcksek Mahkeme, yapt\u0131\u011f\u0131 inceleme sonunda \u015fu tespit ve de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n<p>Mevcut ba\u015fvuruya konu kitap gibi edebi eserleri yaratan, basan ve yay\u0131mlayan ki\u015filer fikir ve g\u00f6r\u00fc\u015flerin yay\u0131lmas\u0131na \u00f6nemli bir katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla da sanatsal eserler demokratik bir toplum i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Sanatsal \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7o\u011fu defa birden fazla anlama g\u00f6nderme yapar ve bu sebeple de sanatsal \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ortaya koydu\u011fu mesaj kolayl\u0131kla tespit edilemeyebilir. Yorumu da ki\u015filere g\u00f6re farkl\u0131la\u015fabilir.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klanan ve yay\u0131lan bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin i\u00e7eri\u011finden veya kullan\u0131lan baz\u0131 kavramlardan hareketle ki\u015filer ve toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferli-de\u011fersiz veya yararl\u0131-yarars\u0131z bi\u00e7iminde ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, subjektif unsurlar i\u00e7erdi\u011finden ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn keyfi bi\u00e7imde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 tehlikesi do\u011furacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u201cC\u0130NSEL\u201d \u0130BARES\u0130YLE KORUMA SA\u011eLANMI\u015e<\/strong><\/p>\n<p>Kitab\u0131n kapa\u011f\u0131nda yer alan \u201cC\u0130NSEL\u201d ibaresi bir koruma sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan kitapta ki\u015filerin sak\u0131nmalar\u0131na f\u0131rsat b\u0131rakmayan resim veya \u00e7izim gibi tasvirlere de yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Koruma kurulunun ba\u015fvuruya konu kitab\u0131n \u00e7ocuklar i\u00e7in zararl\u0131 olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne itibar edildi\u011finde al\u0131nmas\u0131 gereken daha hafif tedbirler bile al\u0131nmam\u0131\u015fken ba\u015fvurucunun d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc bir yazar\u0131n Avrupa edebiyat\u0131 miras\u0131nda yer alan bir eserini T\u00fcrk\u00e7e olarak yay\u0131mlamas\u0131 nedeniyle on y\u0131la kadar h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 bir ceza tehdidi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n demokratik toplumda ne zorunlu bir ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne de orant\u0131l\u0131 oldu\u011funun kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvurucunun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lan m\u00fcdahale demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olarak nitelendirilemez.<\/p>\n<p><strong>H\u00dcK\u00dcM: \u0130FADE \u00d6ZG\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dc \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Anayasa Mahkemesi \u015fu h\u00fckm\u00fc kurdu:<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R oldu\u011funa,<\/li>\n<li>Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin ihlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere mahkemeye g\u00f6nderilmesine,<\/li>\n<li>13 bin 500 TL manevi tazminat \u00f6denmesine,<\/li>\n<li>Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ve Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6nderilmesine,<\/li>\n<\/ul>\n<p>OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Anayasa Mahkemesi, &#8220;Hi\u00e7bir estetik de\u011feri olmayan, sadece cinsel d\u00fcrt\u00fcleri harekete ge\u00e7irmek amac\u0131yla yaz\u0131lm\u0131\u015f, hayvani hislere s\u00fcr\u00fckleyen &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25436,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[5750,118,580,505,121],"class_list":["post-25435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-edebi","tag-eser","tag-karar","tag-mahkeme","tag-sanat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25435"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25437,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25435\/revisions\/25437"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}