{"id":29276,"date":"2022-08-23T02:21:03","date_gmt":"2022-08-23T02:21:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=29276"},"modified":"2022-08-23T02:21:03","modified_gmt":"2022-08-23T02:21:03","slug":"d-vitamini-eksikligi-ulkemizde-neden-bu-kadar-yaygin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=29276","title":{"rendered":"D vitamini eksikli\u011fi \u00fclkemizde neden bu kadar yayg\u0131n?"},"content":{"rendered":"

G\u00fcne\u015fli bir \u00fclkemiz var ama D vitamini eksikli\u011fi her ya\u015f grubunda s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bir sorun\u2026 Bunun nedenlerini a\u00e7\u0131klayan \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Prof. Dr. Ya\u015far K\u00fc\u00e7\u00fckardal\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 da s\u0131ralad\u0131\u2026<\/b><\/p>\n

D vitamini ya\u011fda \u00e7\u00f6z\u00fcnen b\u00fcy\u00fck oranda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131yla ciltte sentezlenen, k\u0131smen de g\u0131dalarla al\u0131nabilen, v\u00fccudumuzdaki \u00f6nemli vitaminlerden biridir ve bir\u00e7ok hayati fonksiyonda rol oynar. \u201c\u00d6n\u00fcm\u00fcz sonbahar\u2026 Dolay\u0131s\u0131yla D vitamini almak i\u00e7in g\u00fcne\u015fli g\u00fcnleri ka\u00e7\u0131rmamakta yarar var\u201d diyen \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Prof. Dr. Ya\u015far K\u00fc\u00e7\u00fckardal\u0131, bu konuda merak edilen noktalara de\u011findi. \u0130\u015fte a\u00e7\u0131klamalar\u0131\u2026<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ya\u015far K\u00fc\u00e7\u00fckardal\u0131<\/p>\n<\/div>\n

Faydalar\u0131 nelerdir?<\/b><\/p>\n

D vitamini v\u00fccudumuzda \u00f6zellikle kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, kalsiyum fosfor metabolizmas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen \u00f6nemli vitaminlerden biridir. Vitamin olmakla birlikte ayn\u0131 zamanda hormon gibi de davran\u0131r. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir, kalp, kanser, diyabet gibi hastal\u0131klara yakalanma riskini azalt\u0131r, depresyonu \u00f6nler.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Risk fakt\u00f6rleri nelerdir?<\/b><\/p>\n

D vitamini metabolizmas\u0131nda geneti\u011fin rol\u00fc tahmin edilenin \u00e7ok alt\u0131ndad\u0131r. Risk fakt\u00f6rlerinde daha \u00e7ok \u00e7evresel fakt\u00f6rler, beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve ya\u015fam tarz\u0131 rol oynamaktad\u0131r. Sigara kullan\u0131m\u0131, kilo azl\u0131\u011f\u0131, emilim noksanl\u0131\u011f\u0131 yapan iltihapl\u0131 ba\u011f\u0131rsak hastal\u0131klar\u0131, baz\u0131 ila\u00e7lar da (idrar s\u00f6kt\u00fcr\u00fcc\u00fcler, kolesterol, kortizon, tiroid ve mantar ila\u00e7lar\u0131 ) D vitamini eksikli\u011fine neden olabilir. Ten rengi de bir risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin esmer tenli olan ki\u015filerde g\u00fcne\u015fin ciltte D vitamini sentezlemesi daha az olaca\u011f\u0131 i\u00e7in bu ki\u015filerde D vitamini eksikli\u011fi g\u00f6r\u00fclme ihtimali daha fazlad\u0131r. \u0130klime g\u00f6re de D vitamini eksikli\u011fi oranlar\u0131 de\u011fi\u015fir. yaz aylar\u0131nda toplumda D vitamini eksikli\u011fi oran\u0131 y\u00fczde 25, k\u0131\u015f aylar\u0131nda yap\u0131lan taramalarda bu oran y\u00fczde 70-80’lere kadar \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Eksikli\u011fi nas\u0131l anla\u015f\u0131l\u0131r?<\/b><\/p>\n

D vitamini seviyesi basit bir kan testiyle \u00f6l\u00e7\u00fclerek tespit edilebilir. Eksikli\u011fi tedaviye ba\u015fland\u0131ktan sonra 3 ayda bir ve normal seviyeye ula\u015ft\u0131ktan sonra da y\u0131lda bir kez olmak \u00fczere D vitamini seviyesinin takip edilmesinde yarar var. Bu de\u011ferin 30 nanogram civar\u0131nda seyretmesi v\u00fccudumuz i\u00e7in yeterli d\u00fczeyde oldu\u011fu anlam\u0131na gelir. Kemik erimesi, kemik doku kayb\u0131, b\u00f6brek hastal\u0131\u011f\u0131, beslenme yetersizli\u011fi olanlar, hamileler, ya\u015fl\u0131lar, \u00e7ocuklar, s\u0131k enfeksiyon ge\u00e7irenler, kalsiyum metabolizmas\u0131 bozuk olanlar, sigara i\u00e7enler, g\u00fcne\u015f maruziyeti az olan ve D vitamini eksikli\u011fine yol a\u00e7abilen ila\u00e7lar\u0131 kullanan ki\u015filerde D vitamini eksikli\u011fi riskinin daha fazla oldu\u011fu hat\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Bu ki\u015filerde taramalara daha fazla \u00f6nem verilmelidir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Hangi g\u0131dalarda bulunur?<\/b><\/p>\n

Esas olarak g\u00fcne\u015fe maruziyet ile cilt alt\u0131ndan D vitaminin sentezlenmesi ve karaci\u011fer ve b\u00f6breklerde D vitaminin aktif hale gelmesiyle D vitamini ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lan\u0131r. Ancak g\u0131da olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman, et s\u00fct, yumurta ve \u00f6zellikle yumurtan\u0131n sar\u0131s\u0131, somon, uskumru, sardalya gibi ya\u011fl\u0131 bal\u0131klarda daha fazla oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bunun yan\u0131nda havu\u00e7, mantar ve ku\u015fburnu gibi g\u0131dalarda da D vitamini bulunur. Mantar \u00f6nemli bir D vitamini kayna\u011f\u0131d\u0131r. T\u00fcketirken \u00e7ok fazla pi\u015firilmemesi ve suyunu kaybetmemesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Nas\u0131l depolan\u0131r?<\/b><\/p>\n

D vitamini i\u00e7in 10.00 ile 15.00 aras\u0131ndaki saat diliminde 15-30 dakika aras\u0131nda koruyucu krem s\u00fcrmeden y\u00fcz ve ellerimizi g\u00fcne\u015flendirmeliyiz. Gerekirse doktor \u00f6nerisiyle takviye almal\u0131y\u0131z. Ayr\u0131ca,<\/p>\n

\u2013 Sigara i\u00e7ilmemeli.<\/p>\n

\u2013 D vitamini i\u00e7eren g\u0131dalar\u0131 olanaklar dahilinde t\u00fcketmeye gayret g\u00f6sterilmeli.<\/p>\n

\u2013 D vitamini eksikli\u011fine neden olabilecek ila\u00e7lar kullan\u0131l\u0131yorsa, D vitamini seviyeleri d\u00fczenli takip edilmelidir.<\/p>\n

Nerede hata yap\u0131yoruz?<\/b><\/p>\n

D vitamini eksikli\u011fi \u00fclkemizde yayg\u0131n bir sorun. Y\u00fcksek oranda D vitamini eksikli\u011fine sahip oldu\u011fumuz g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu tabloyu ortaya \u00e7\u0131karan en \u00f6nemli etkenlerin ba\u015f\u0131nda: s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketiminin az olmas\u0131, g\u00fcne\u015fe maruziyetin k\u0131smen az olmas\u0131, takip ve tedavinin yeterli olmamas\u0131 geliyor. Geleneksel baz\u0131 \u00f6zelliklerimiz, giysi tarz\u0131m\u0131z bunda rol oynuyor olabilir. Bir de toplum olarak daha fazla kapal\u0131 alanlarda ya\u015far hale geldik. K\u0131\u015f\u0131n uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc co\u011frafi b\u00f6lgelerde D vitamini eksikli\u011finin daha fazla oldu\u011funu biliyoruz. \u00d6rne\u011fin \u0130zmir’de y\u00fczde 30’larda olan eksiklik oran\u0131 Erzurum’da y\u00fczde 80’lere ula\u015fabiliyor. Bu y\u00fczden kemik erimesi riski art\u0131yor, kemik k\u0131r\u0131\u011f\u0131 s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 fazla oluyor. \u00dclkemizde 111 bin ki\u015fi \u00fczerinde yap\u0131lan ve t\u00fcm toplumu kapsayan bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re; y\u00fczde 63 oran\u0131nda D vitamini eksikli\u011fi var. Yeni do\u011fanlar, \u00e7ocuklar, hamileler, gen\u00e7 eri\u015fkinler gibi \u00f6zel grupta y\u00fczde 86’ya varan oranlarda, ya\u015fl\u0131 pop\u00fclasyonda ise y\u00fczde 40-50 oran\u0131nda D vitamini eksikli\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ya\u015fl\u0131 bireylerin de nerede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re bu oranlar de\u011fi\u015fiyor. \u00d6rne\u011fin ailesiyle birlikte ya\u015fayanlarda bu oran d\u00fc\u015f\u00fckken huzurevlerinde ya\u015fayanlarda D vitamini eksikli\u011fi oranlar\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yine ya\u015fl\u0131 bireylerde erkeklerde daha d\u00fc\u015f\u00fckken kad\u0131nlarda daha y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6zleniyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00fcne\u015fli bir \u00fclkemiz var ama D vitamini eksikli\u011fi her ya\u015f grubunda s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bir sorun\u2026 Bunun nedenlerini a\u00e7\u0131klayan \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Prof …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29277,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[1296,6323,1155,1548,556],"class_list":["post-29276","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-d-vitamini","tag-d-vitamini-eksikligi","tag-gunes","tag-oran","tag-yas"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29276","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29276"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29278,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29276\/revisions\/29278"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}