{"id":29890,"date":"2022-08-23T20:06:04","date_gmt":"2022-08-23T20:06:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=29890"},"modified":"2022-08-23T20:06:04","modified_gmt":"2022-08-23T20:06:04","slug":"aziz-sancar-beyin-kanseri-calismasini-anlatti-fare-deneylerine-baslayacagiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=29890","title":{"rendered":"Aziz Sancar beyin kanseri \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 anlatt\u0131: Fare deneylerine ba\u015flayaca\u011f\u0131z"},"content":{"rendered":"<p><b>Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc Prof. Dr. Aziz Sancar, beyin kanseri \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Sancar, &#8220;Bana Nobeli kazand\u0131ran DNA onar\u0131m mekanizmas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in 10 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, basit bir \u015fey bulmak i\u00e7in. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ise ocak ay\u0131nda ba\u015flatt\u0131k, \u015fubat ay\u0131nda anormal bir \u015fey oldu\u011funu fark ettik, bunun h\u00fccreyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fark ettik. Kas\u0131m veya aral\u0131k ay\u0131nda fare deneylerine ba\u015flayaca\u011f\u0131z&#8221; dedi.<\/b><\/p>\n<p>ABD&#8217;de ya\u015fayan Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc T\u00fcrk bilim insan\u0131 Prof. Dr. Aziz Sancar, laboratuvar deneylerinde \u00e7ok s\u0131k kullan\u0131lan EdU adl\u0131 bir molek\u00fcl\u00fcn, \u00f6zellikle beyin kanseri tedavisinde kullan\u0131labilece\u011fini ke\u015ffetti.<\/p>\n<p>Sancar, ABD&#8217;nin en sayg\u0131n bilim dergilerinden Ulusal Bilimler Akademisi Bildirileri&#8217;nde (PNAS) acil yay\u0131mlanan makalesindeki bulu\u015fuyla ilgili konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>\u201cANORMAL B\u0130R \u015eEY OLDU\u011eUNU, BUNUN H\u00dcCREY\u0130 \u00d6LD\u00dcRD\u00dc\u011e\u00dcN\u00dc FARK ETT\u0130K\u201d<\/strong><\/p>\n<p>EdU molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn 2008 y\u0131l\u0131ndan beri molek\u00fcler biyolojide en fazla kullan\u0131lan kimyasal maddelerden biri oldu\u011funu belirten Sancar, \u201cBana Nobeli kazand\u0131ran DNA onar\u0131m mekanizmas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in 10 y\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, basit bir \u015fey bulmak i\u00e7in. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ise ocak ay\u0131nda ba\u015flatt\u0131k, \u015fubat ay\u0131nda anormal bir \u015fey oldu\u011funu fark ettik, bunun h\u00fccreyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc fark ettik\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Sancar, ayn\u0131 ay bir program i\u00e7in T\u00fcrkiye&#8217;ye gitti\u011fini ve d\u00f6n\u00fc\u015fte 10 ki\u015filik ekibi ile deneylere devam ettiklerini kaydederek, \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc daha bir iki deney yapm\u0131\u015ft\u0131k, pek emin de\u011fildik, d\u00f6nd\u00fckten sonra bu i\u015fe devam ettik. B\u00fct\u00fcn kontrolleri yapt\u0131k ve bunun kesinli\u011fini ispat ettik. Ve h\u00fccreleri nas\u0131l \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fck\u201d dedi.<\/p>\n<p>H\u00fccre k\u00fclt\u00fcr\u00fcne konulan EdU&#8217;nun hem normal h\u00fccreleri hem de kanser h\u00fccrelerini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce bilim insanlar\u0131nca bulundu\u011funu ifade eden Sancar, ancak bunun sebebini bulamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in bu konudaki \u00e7al\u0131\u015fmalara devam edilmedi\u011fini aktard\u0131. Sancar, EdU&#8217;nun \u00f6zellikleri ile ilgili konu\u015fmas\u0131na \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>* \u201cBu kimyasal madde EdU&#8217;nun di\u011fer \u00f6zelli\u011fi de \u2018blood brain barrier\u2019 diye bi \u015fey var, \u2018kan beyin seddi\u2019 diye T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evirebiliriz, ila\u00e7lar\u0131n \u00e7o\u011fu kandan beyin dokusuna ge\u00e7emiyor.<\/p>\n<p>* Mesela kanserli hastalar\u0131n y\u00fczde 80&#8217;ninin tedavisinde kullan\u0131lan cisplatin adl\u0131 ila\u00e7 bu bariyerden ge\u00e7emiyor, o bak\u0131mdan beyin kanserleri bununla tedavi edilemiyor. Bu EdU kolayca hi\u00e7 sorun olmadan (beyne) giriyor. Biz de bu iki \u015feyi bir araya koyduk, bu kanser h\u00fccresini \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor beyne kolayca giriyor.<\/p>\n<p>* Normal beyin h\u00fccreleri DNA sentezi yapmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in bu kimyasal maddeyi DNA&#8217;lar\u0131na koymuyorlar ama kanser h\u00fccreleri devaml\u0131 \u00e7o\u011fald\u0131klar\u0131 i\u00e7in DNA sentezi yap\u0131yor ve EdU&#8217;yu DNA&#8217;lar\u0131na al\u0131yorlar. Sonra (h\u00fccredeki) ekzisyon onar\u0131m onu \u00e7\u0131kar\u0131yor, tekrar koyuyor, tekrar \u00e7\u0131kar\u0131yor, sonunda k\u00f6r bir d\u00f6ng\u00fc oluyor ve h\u00fccre \u00f6l\u00fcyor.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u00d6NCE FARELER \u00dcZER\u0130NDE SONRA G\u00d6N\u00dcLL\u00dc HASTALARDA DENENECEK<\/strong><\/p>\n<p>Tam a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 \u20185-ethynyl-2-deoxyuridine\u2019 olan EdU&#8217;nun normal DNA&#8217;da bulunan timin sentetik bir \u015fekli oldu\u011fu bilgisini veren Sancar, di\u011fer molek\u00fcllerle aralar\u0131ndaki fark\u0131n \u00e7ok az oldu\u011funu, DNA&#8217;n\u0131n da bu fark\u0131 g\u00f6remeyerek EdU\u2019yu i\u00e7ine ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<p>Sancar, bulu\u015fla ilgili gelinen noktadan sonraki s\u00fcre\u00e7 i\u00e7in de \u201cB\u00f6yle bir duruma gelince, takip edilecek yol, \u00f6nce farelerde denersiniz, farelerde olumlu sonu\u00e7 al\u0131rsan\u0131z g\u00f6n\u00fcll\u00fc insanlara ge\u00e7ersiniz. Biz fare deneyi yapan beyin kanseri bir profes\u00f6r ile anla\u015ft\u0131k, onunla kas\u0131m veya aral\u0131k ay\u0131nda birlikte fare deneylerine ba\u015flayaca\u011f\u0131z. E\u011fer farelerdeki beyin t\u00fcm\u00f6r\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcrebilirsek sonra insanlara ge\u00e7ece\u011fiz\u201d dedi.<\/p>\n<p>Fare deneylerinin bitmesinin 2 y\u0131l alabilece\u011fini belirten Sancar, bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n genellikle uzun ve pahal\u0131 oldu\u011funu ve \u00e7o\u011fu zaman da sonu\u00e7 vermeyebilece\u011fine i\u015faret etti.<\/p>\n<p>Sancar, \u015fu a\u015famada bu bulu\u015fun insan tedavisinde ba\u015far\u0131 oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 3 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaydederek, kanser hastalar\u0131na da \u201cMesaj\u0131m \u015fu, iyimser olun, \u015fimdiki imkanlarla en iyisini yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n\u201d diye seslendi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de bu konuda ba\u015far\u0131l\u0131 tedaviler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Sancar, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>* \u201cBir hastan\u0131n babas\u0131 k\u0131z\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahalelerin \u00f6zetini bana g\u00f6sterdi. Bizim T\u00fcrk doktorlar\u0131 cerrahi alanda Avrupa\u2019n\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinden, ABD&#8217;nin bir\u00e7ok eyaletinden \u00e7ok ileride, \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 ve modern ameliyatlar yap\u0131labiliyor ve ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar al\u0131nabiliyor.<\/p>\n<p>* Bu bak\u0131mdan iyimserli\u011fe devam edin. Fakat bu EdU \u015fu an kullan\u0131lacak safhada de\u011fil, in\u015fallah olumlu sonu\u00e7 al\u0131r\u0131z, T\u00fcrkiyemize, halk\u0131m\u0131za, insanl\u0131\u011fa faydal\u0131 bir \u015fey yapm\u0131\u015f oluruz.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u201cBU D\u00dcNYAYA GELM\u0130\u015e\u0130Z, \u0130Y\u0130 B\u0130R \u015eEY BIRAKIP G\u00d6\u00c7\u00dcP G\u0130DECE\u011e\u0130Z\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Aziz Sancar, 75 ya\u015f\u0131na ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 bu kadar azimle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131na dair soruya da \u015fu yan\u0131t\u0131 verdi:<\/p>\n<p>* \u201cBu t\u00fcr sorulara cevab\u0131m \u015fu. Biz T\u00fcrkler kavga etmeyi \u00e7ok severiz, ben bunu yapmamaya s\u00f6z verdim ve yapm\u0131yorum. O bak\u0131mdan T\u00fcrk gen\u00e7lerine genellikle, T\u00fcrk insan\u0131na benim mesaj\u0131m: Aman karde\u015fim kavga etmeyi b\u0131rak\u0131n, birbirinizi tenkit etmeyi b\u0131rak\u0131n, hele bu sosyal medya \u00e7\u0131kal\u0131 milletin i\u015fi g\u00fcc\u00fc birbirine sata\u015fmak oldu.<\/p>\n<p>* Ben sosyal medyay\u0131 bir ara arkada\u015flar\u0131n zoruyla kulland\u0131m, bakt\u0131m bunun faydadan \u00e7ok zarar\u0131 var, onu da kullanm\u0131yorum. Bu d\u00fcnyaya gelmi\u015fiz, iyi bir \u015fey b\u0131rak\u0131p g\u00f6\u00e7\u00fcp gidece\u011fiz, benim d\u00fc\u015f\u00fcncem bu.<\/p>\n<p>* Bunun gibi olumlu bir \u015feyler yapmak, bilirsiniz ben \u00e7ok milliyet\u00e7iyim, herkes bilir, hem T\u00fcrkiye&#8217;ye hem T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na ve genel olarak insanl\u0131\u011fa katk\u0131 yap\u0131nca beni mutlu eden o.\u201d <strong>AA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc Prof. Dr. Aziz Sancar, beyin kanseri \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Sancar, &#8220;Bana Nobeli kazand\u0131ran DNA onar\u0131m mekanizmas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in 10 &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":29891,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[165,6413,1934,575,87],"class_list":["post-29890","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-beyin","tag-edu","tag-kanser","tag-sancar","tag-turk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29890","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29890"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29890\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29892,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29890\/revisions\/29892"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29890"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29890"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29890"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}