{"id":30325,"date":"2022-08-24T13:51:04","date_gmt":"2022-08-24T13:51:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=30325"},"modified":"2022-08-24T13:51:04","modified_gmt":"2022-08-24T13:51:04","slug":"uykusuzlukla-ilgili-sasirtan-arastirma-bencillestiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=30325","title":{"rendered":"Uykusuzlukla ilgili \u015fa\u015f\u0131rtan ara\u015ft\u0131rma: Bencille\u015ftiriyor"},"content":{"rendered":"

Uyku ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 yeni bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re az uyumak insanlar\u0131 bencille\u015ftiriyor, ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 daha az c\u00f6mert hale getiriyor.<\/b><\/p>\n

Uykusuz kalman\u0131n sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumsuz etkilerine s\u0131k s\u0131k dikkat \u00e7ekilirken \u015fimdi yeni bir ara\u015ft\u0131rma da uykusuzlu\u011fun insanlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011fi\u015ftirdi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n

California \u00dcniversitesi\u2019ndeki uyku uzmanlar\u0131, uyku eksikli\u011finin insanlar\u0131 bencil hale getirebilece\u011fini ke\u015ffetti. Normal uyku d\u00fczeninde sadece bir saatlik kesintinin bile, insanlar\u0131 ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 daha az c\u00f6mert yapabilece\u011fi g\u00f6zlemlendi.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00e7o\u011fu ABD eyaletinde yaz saati uygulamas\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden sonraki hafta ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n y\u00fczde 10 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc buldu. Ancak saatlerini bir saat ileri almayan eyaletlerde bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fclmedi.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

EMPAT\u0130 G\u00dcC\u00dc AZALIYOR<\/b><\/p>\n

Onlarca g\u00f6n\u00fcll\u00fcn\u00fcn beyin taramalar\u0131 da uykudan mahrum kalman\u0131n, beynin empatiden sorumlu k\u0131s\u0131mlar\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu. Anket cevaplar\u0131 ayr\u0131ca, daha az uyuyan ki\u015filerin ba\u015fkalar\u0131na yard\u0131m etmek isteme olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu g\u00f6sterdi.<\/p>\n

\u00dcnl\u00fc bir sinirbilimci olan Profes\u00f6r Matthew Walker, uyku yoksunlu\u011funun toplumun dokusunu nas\u0131l bozdu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Birle\u015fik Krall\u0131k Ulusal Sa\u011fl\u0131k Sistemi (NHS), yeti\u015fkinlerin her gece yedi ila dokuz saat uyumas\u0131n\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n ise dokuz ila 13 saat aras\u0131nda uyumas\u0131n\u0131 tavsiye ediyor. \u00d6nceki ara\u015ft\u0131rmalar az uyuman\u0131n y\u00fcksek tansiyon, bunama ve diyabet gibi bir dizi sa\u011fl\u0131k sorununa yol a\u00e7abilece\u011fini de g\u00f6stermi\u015fti.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

B\u0130R SAAT DAHA AZ UYUYUNCA DAHA AZ BA\u011eI\u015e YAPTILAR<\/b><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, 2001\u2019den 2016\u2019ya kadar 48 ABD eyaletinde yap\u0131lan 3.87 milyon hay\u0131rsever ba\u011f\u0131\u015f\u0131 inceledi. ABD eyaleti i\u00e7in mart ay\u0131n\u0131n ikinci pazar g\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015fen yaz saati uygulamas\u0131ndan \u00f6nce ve sonra yap\u0131lan ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131lar. Saatlerin de\u011fi\u015fmesinden sonraki hafta yap\u0131lan ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n onda bir oran\u0131nda d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Y\u0131l\u0131n ba\u015fka hi\u00e7bir zaman\u0131nda \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131, bu da bir saatlik kayba dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n

Ba\u015fka bir deneyde ise insanlar\u0131n uyku kalitelerine g\u00f6re ne kadar c\u00f6mert hissettiklerini g\u00f6rmek i\u00e7in \u00e7evrimi\u00e7i bir anket kullan\u0131ld\u0131. Yakla\u015f\u0131k 171 kat\u0131l\u0131mc\u0131dan, ne kadar uyuduklar\u0131 ve kesintiye u\u011fray\u0131p u\u011framad\u0131klar\u0131 da dahil olmak \u00fczere d\u00f6rt g\u00fcn boyunca uyku g\u00fcnl\u00fcklerini doldurmalar\u0131 istendi. Ayr\u0131ca empatilerini ve c\u00f6mertliklerini de\u011ferlendirmek i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck anket sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131lar.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

DAHA FAZLA UYUYUNCA DAHA C\u00d6MERT DAVRANILIYOR<\/b><\/p>\n

Sonu\u00e7lar, genel olarak daha d\u00fc\u015f\u00fck kaliteli uykuya sahip olanlar\u0131n, daha iyi uyuyan insanlardan \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha az c\u00f6mert oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Ayr\u0131ca insanlar\u0131n uykular\u0131n\u0131n daha k\u00f6t\u00fc oldu\u011fu g\u00fcnlerde insanlara yard\u0131m etme istekleri de daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc.<\/p>\n

Son olarak, ya\u015flar\u0131 18 ile 26 aras\u0131nda de\u011fi\u015fen 23 g\u00f6n\u00fcll\u00fc, iki ayr\u0131 olayda daha yak\u0131ndan izlenmek \u00fczere Kaliforniya\u2019daki laboratuvara getirildi. Bir testte, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar tamamen dinlendiklerinde laboratuvara davet edildiler ve empatilerini test eden bir anket verildi. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n, iyi dinlenmi\u015f olarak geldiklerinden emin olmak i\u00e7in bir kol saati ile izlendiler.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

AZ UYKU, BA\u015eKALARINA YARDIM ETME \u0130STE\u011e\u0130N\u0130 DE AZALTIYOR<\/b><\/p>\n

\u0130kinci bir testte de g\u00f6n\u00fcll\u00fcler, alkol veya kafein almalar\u0131na izin verilmeyen ancak televizyon izleyebilecekleri veya internette gezinebilecekleri 24 saatlik s\u00fcre boyunca uyan\u0131k tutuldular. Ard\u0131ndan da c\u00f6mertliklerini test etmek i\u00e7in benzer bir anket verildi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, insanlar\u0131n y\u00fczde 78\u2019inin ba\u015fkalar\u0131na yard\u0131m etme konusunda daha az istekli olduklar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n

Ertesi g\u00fcn sabah 10\u2019da \u00e7ekilen MRI taramalar\u0131 da 24 saat uyumayan ki\u015filerin beyinlerinin sosyal bili\u015f a\u011f\u0131nda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde daha az aktiviteye sahip oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Bu alan, insanlar\u0131n ba\u015fkalar\u0131yla empati kurmalar\u0131na ve nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini ve hissettiklerini anlamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131yla biliniyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uyku ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 yeni bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re az uyumak insanlar\u0131 bencille\u015ftiriyor, ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 daha az c\u00f6mert hale getiriyor …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":30326,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[226,3991,4557,913,2411],"class_list":["post-30325","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-arastirma","tag-daha-az","tag-insanlari","tag-saat","tag-uyku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30325","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30325"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30325\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30327,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30325\/revisions\/30327"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30325"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30325"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30325"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}