{"id":32855,"date":"2022-08-29T09:36:04","date_gmt":"2022-08-29T09:36:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=32855"},"modified":"2022-08-29T09:36:04","modified_gmt":"2022-08-29T09:36:04","slug":"montro-bogazlar-sozlesmesi-nedir-maddeleri-neler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=32855","title":{"rendered":"Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi nedir, maddeleri neler?"},"content":{"rendered":"<p><b>Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi, 1923&#8217;te Lozan Antla\u015fmas\u0131 ile birlikte imzalanan Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;nin yerine ge\u00e7ti. Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi, Karadeniz\u2019e k\u0131y\u0131s\u0131 olmayan \u00fclkelere ait sava\u015f gemilerinin ge\u00e7i\u015fini s\u0131n\u0131rl\u0131yor ve T\u00fcrkiye\u2019ye Bo\u011fazlar \u00fczerinde tam kontrol hakk\u0131 veriyor. <\/b><\/p>\n<p>Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi, T\u00fcrk Bo\u011fazlar\u0131ndan ge\u00e7i\u015f rejimini ve bo\u011fazlar b\u00f6lgesinin g\u00fcvenli\u011fi i\u015flerini d\u00fczenleyen s\u00f6zle\u015fmedir. Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi, Bulgarlar, Fransa, \u0130ngiltere, \u0130rlanda ve Deniza\u015f\u0131r\u0131 Britanya \u00dclkeleri, Hindistan \u0130mparatorlu\u011fu, Elenler Krall\u0131\u011f\u0131, Japonya \u0130mparatorlu\u011fu, Romanya Krall\u0131\u011f\u0131, SSCB, Yugoslavya Krall\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti aras\u0131nda 1936 y\u0131l\u0131nda imzaland\u0131.<\/p>\n<p><strong>MONTR\u00d6 BO\u011eAZLAR S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130 NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n<p>Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi 1936 y\u0131l\u0131nda imzaland\u0131. T\u00fcrk Bo\u011fazlar\u0131ndan ge\u00e7i\u015f rejimini ve bo\u011fazlar b\u00f6lgesinin g\u00fcvenli\u011fi i\u015flerini d\u00fczenleyen s\u00f6zle\u015fmedir. 1923&#8217;te Lozan Antla\u015fmas\u0131 ile birlikte imzalanan Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;nin yerine ge\u00e7ti. Bu s\u00f6zle\u015fmeyle birlikte Uluslararas\u0131 Bo\u011fazlar Komisyonu&#8217;nun da g\u00f6revi sonland\u0131.<\/p>\n<p><strong>MONTR\u00d6 BO\u011eAZLAR S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130N\u0130N \u00d6NEM\u0130<\/strong><\/p>\n<p>S\u00f6zle\u015fme, T\u00fcrkiye\u2019ye Bo\u011fazlar \u00fczerinde tam kontrol hakk\u0131 verir ve bar\u0131\u015f zaman\u0131 sivil gemilerin \u00f6zg\u00fcrce ge\u00e7i\u015fini garantiler. Anla\u015fma, ayr\u0131ca T\u00fcrkiye\u2019ye \u0130stanbul ve \u00c7anakkale bo\u011fazlar\u0131 \u00fczerinde kontrol ve sava\u015f gemilerinin ge\u00e7i\u015fini d\u00fczenleme hakk\u0131 verir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/29\/istanbul-bogazi-shu_16_9_1646041397.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>MONTR\u00d6 BO\u011eAZLAR ANLA\u015eMASININ MADDELER\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>Birinci Madde<\/strong><\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131tl\u0131 Y\u00fcksek Taraflar, Bo\u011fazlar&#8217;da denizden ge\u00e7i\u015f ve gidi\u015f-geli\u015f (ula\u015f\u0131m) \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ilkesini kabul ederler ve do\u011frularlar.<\/p>\n<p>Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131 bundan b\u00f6yle i\u015fbu S\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmleriyle d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>MONTR\u00d6 BO\u011eAZLAR S\u00d6ZLE\u015eMES\u0130N\u0130N TAM METN\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>KES\u0130M I. \u2013 T\u0130CARET GEM\u0130LER\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>Madde 2<\/strong><\/p>\n<p>Bar\u0131\u015f zaman\u0131nda, ticaret gemileri, g\u00fcnd\u00fcz ve gece, bayrak ve y\u00fck ne olursa olsun, a\u015fa\u011f\u0131daki 3. madde h\u00fck\u00fcmleri sakl\u0131 kalmak \u00fczere, hi\u00e7bir i\u015flem (formalite) olmaks\u0131z\u0131n, Bo\u011fazlardan ge\u00e7i\u015f ve gidi\u015f-geli\u015f (ula\u015f\u0131m) tam \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yararlanacaklard\u0131r. Bu gemiler, Bo\u011fazlar\u2019\u0131n bir liman\u0131na u\u011framaks\u0131z\u0131n transit ge\u00e7erlerken, T\u00fcrk makamlar\u0131nca, al\u0131nmas\u0131 i\u015fbu S\u00f6zle\u015fmesinin I say\u0131l\u0131 Ek&#8217;inde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen vergilerden ve har\u00e7lardan ba\u015fka, bu gemilerden hi\u00e7bir vergi ya da har\u00e7 al\u0131nmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu vergilerin ya da har\u00e7lar\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak \u00fczere, Bo\u011fazlar&#8217;dan ge\u00e7ecek ticaret gemileri, 3. maddede belirtilen istasyonun g\u00f6revlilerine adlar\u0131n\u0131, uyrukluklar\u0131n\u0131, tonajlar\u0131n\u0131, gidecekleri yeri ve nereden geldiklerini bildireceklerdir.<\/p>\n<p>K\u0131lavuzluk ve yedek\u00e7ilik (r\u00f6mork\u00f6rc\u00fcl\u00fck) iste\u011fe ba\u011fl\u0131 kalmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Madde 3<\/strong><\/p>\n<p>Ege Denizi&#8217;nden ya da Karadeniz&#8217;den Bo\u011fazlar&#8217;a giren her gemi, uluslararas\u0131 sa\u011fl\u0131k kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde T\u00fcrk yasalar\u0131yla konulmu\u015f olan sa\u011fl\u0131k denetimi i\u00e7in, Bo\u011fazlar&#8217;\u0131n giri\u015fine yak\u0131n bir sa\u011fl\u0131k istasyonunda duracakt\u0131r. Bu denetim, bir temiz sa\u011fl\u0131k belgesi (patentesi) ya da i\u015fbu maddenin 2. f\u0131kras\u0131ndaki h\u00fck\u00fcmlerin kapsam\u0131na girmediklerini do\u011frulayan bir sa\u011fl\u0131k bildirisi g\u00f6steren gemiler i\u00e7in, g\u00fcnd\u00fcz ve gece, olabilen en b\u00fcy\u00fck h\u0131zla yap\u0131lacak ve bu gemiler Bo\u011fazlar&#8217;dan ge\u00e7i\u015fleri s\u0131ras\u0131nda ba\u015fka hi\u00e7bir duru\u015f zorunda b\u0131rak\u0131lmayacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u00e7inde veba, kolera, sar\u0131 humma, lekeli humma (typhus exanlhematique) ya da \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131 olaylar\u0131 bulunan ya da yedi g\u00fcnden az bir s\u00fcre \u00f6nce bu hastal\u0131klar bulunmu\u015f olan gemilerle, bula\u015f\u0131k bir limandan be\u015f kez yirmi-d\u00f6rt saatten az bir s\u00fcreden beri ayr\u0131lm\u0131\u015f olan gemiler, T\u00fcrk makamlar\u0131n\u0131n g\u00f6sterebilecekleri sa\u011fl\u0131k koruma g\u00f6revlilerini gemiye almak \u00fczere, sa\u011fl\u0131k istasyonunda duracaklard\u0131r. Bu y\u00fczden, hi\u00e7bir vergi ya da har\u00e7 al\u0131nmayacakt\u0131r; sa\u011fl\u0131k koruma g\u00f6revlileri Bo\u011fazlar&#8217;\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda bir sa\u011fl\u0131k istasyonunda gemiden indirileceklerdir.<\/p>\n<p><strong>Madde 4<\/strong><\/p>\n<p>Sava\u015f zaman\u0131nda, T\u00fcrkiye sava\u015fan de\u011filse, ticaret gemileri, bayrak ve y\u00fck ne olursa olsun, 2. ve 3. maddelerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ko\u015fullar i\u00e7inde Bo\u011fazlar\u2019dan ge\u00e7i\u015f ve gidi\u015f-geli\u015f (ula\u015f\u0131m) \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yararlanacaklard\u0131r. K\u0131lavuzluk ve yedek\u00e7ilik (r\u00f6mork\u00f6rc\u00fcl\u00fck) iste\u011fe ba\u011fl\u0131 kalmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Madde 5<\/strong><\/p>\n<p>Sava\u015f zaman\u0131nda, T\u00fcrkiye sava\u015fm\u0131\u015fa, T\u00fcrkiye ile sava\u015fta olan bir \u00fclkeye ba\u011fl\u0131 olmayan ticaret gemileri, d\u00fc\u015fmana hi\u00e7bir bi\u00e7imde yard\u0131m etmemek ko\u015fuluyla, Bo\u011fazlar&#8217;da ge\u00e7i\u015f ve gidi\u015f-geli\u015f (ula\u015f\u0131m) \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yararlanacaklard\u0131r. Bu gemiler Bo\u011fazlar&#8217;a g\u00fcnd\u00fcz girecekler ve ge\u00e7i\u015f, her seferinde, T\u00fcrk makamlar\u0131nca g\u00f6sterilecek yoldan yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Madde 6<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;nin kendisini pek yak\u0131n bir sava\u015f tehlikesi tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda saymas\u0131 durumunda, 2. madde h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 yine de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecektir; ancak, gemilerin Bo\u011fazlar&#8217;a g\u00fcnd\u00fcz girmeleri ve ge\u00e7i\u015fin, her seferinde, T\u00fcrk makamlar\u0131nca g\u00f6sterilen yoldan yap\u0131lmas\u0131 gerekecektir. K\u0131lavuzluk, bu durumda, zorunlu k\u0131l\u0131nabilecek, ancak \u00fccrete ba\u011fl\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Madde 7<\/strong><\/p>\n<p>\u201cTicaret gemileri\u201d terimi, i\u015fbu S\u00f6zle\u015fmenin II. Kesiminin kapsam\u0131na girmeyen b\u00fct\u00fcn gemilere uygulan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>KES\u0130M II. \u2013 SAVA\u015e GEM\u0130LER\u0130<\/strong><\/p>\n<p><strong>Madde 8<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fbu S\u00f6zle\u015fme bak\u0131m\u0131ndan, sava\u015f gemilerine ve bu gemilerin nitelikleriyle tonajlar\u0131n\u0131n hesab\u0131 i\u00e7in uygulanacak tan\u0131mlama, i\u015fbu S\u00f6zle\u015fmenin II say\u0131l\u0131 Ek&#8217;inde yer alan tan\u0131mlamad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Madde 9<\/strong><\/p>\n<p>Deniz kuvvetlerinin, s\u0131v\u0131 olsun ya da olmas\u0131n, yak\u0131t ta\u015f\u0131mak i\u00e7in \u00f6zellikle yap\u0131lm\u0131\u015f olan yard\u0131mc\u0131 gemileri, 13. maddede belirtilen \u00f6n-bildirim ko\u015fuluna ba\u011fl\u0131 tutulmayacaklar ve, Bo\u011fazlar&#8217;\u0131 tek ba\u015flar\u0131na ge\u00e7mek ko\u015fuluyla, 14. ve 18., maddeler gere\u011fince s\u0131n\u0131rlamaya ba\u011fl\u0131 tonajlar hesab\u0131na kat\u0131lmayacaklard\u0131r. Bununla birlikte, bu gemilerin, \u00f6teki ge\u00e7i\u015f ko\u015fullan bak\u0131m\u0131ndan, sava\u015f gemileriyle bir tutulmalar\u0131 s\u00fcregidecektir.<\/p>\n<p>Bir \u00f6nceki f\u0131krada belirtilen yard\u0131mc\u0131 gemiler, \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kurald\u0131\u015f\u0131l\u0131ktan, ancak sil\u00e2hlar\u0131: y\u00fczer hedeflere kar\u015f\u0131 en \u00e7ok 105 milimetre \u00e7ap\u0131nda iki toptan, hava hedeflerine kar\u015f\u0131 en \u00e7ok 75 milimetre \u00e7ap\u0131nda iki sil\u00e2htan \u00e7ok de\u011filse yararlanabileceklerdir.<\/p>\n<p><strong>Madde 10<\/strong><\/p>\n<p>Bar\u0131\u015f zaman\u0131nda, hafif su \u00fcst\u00fc gemileri, k\u00fc\u00e7\u00fck sava\u015f gemileri ve yard\u0131mc\u0131 gemiler, ister Karadeniz&#8217;e k\u0131y\u0131da\u015f olan ister olmayan Devletlere ba\u011fl\u0131 bulunsunlar, bayraklar\u0131 ne olursa olsun, Bo\u011fazlar&#8217;a g\u00fcnd\u00fcz ve a\u015fa\u011f\u0131daki 13. ve sonraki maddelerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ko\u015fullar i\u00e7inde girerlerse, hi\u00e7bir vergi ya da har\u00e7 \u00f6demeksizin, Bo\u011fazlar&#8217;dan ge\u00e7i\u015f \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yararlanacaklard\u0131r. Yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen s\u0131n\u0131flara giren gemiler d\u0131\u015f\u0131nda kalan sava\u015f gemilerinin ancak 11. ve 12. maddelerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u00f6zel ko\u015fullar i\u00e7inde ge\u00e7i\u015f haklan olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi, 1923&#8217;te Lozan Antla\u015fmas\u0131 ile birlikte imzalanan Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;nin yerine ge\u00e7ti. Montr\u00f6 Bo\u011fazlar S\u00f6zle\u015fmesi &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32856,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[6799,1635,6800,579,87],"class_list":["post-32855","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-bogazlar","tag-gecis","tag-gemiler","tag-madde","tag-turk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32855"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32855\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32857,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32855\/revisions\/32857"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/32856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}