{"id":34559,"date":"2022-09-01T07:21:05","date_gmt":"2022-09-01T07:21:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=34559"},"modified":"2022-09-01T07:21:05","modified_gmt":"2022-09-01T07:21:05","slug":"bmden-uygur-turkleri-raporu-ciddi-insan-haklari-ihlalleri-isleniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=34559","title":{"rendered":"BM\u2019den Uygur T\u00fcrkleri raporu: Ciddi insan haklar\u0131 ihlalleri i\u015fleniyor"},"content":{"rendered":"<p><b>BM \u0130nsan Haklar\u0131 Y\u00fcksek Komiserli\u011fi&#8217;nin Uygur T\u00fcrklerine dair raporu a\u00e7\u0131kland\u0131.\u00a0Y\u00fcksek Komiser Bachelet&#8217;nin g\u00f6rev s\u00fcresi dolmadan dakikalar \u00f6nce a\u00e7\u0131klanan raporda &#8220;ter\u00f6r ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131kla m\u00fccadele ad\u0131 alt\u0131nda ciddi insan haklar\u0131 ihlallerinin i\u015flendi\u011fi&#8221; belirtildi.<\/b><\/p>\n<div>\n<div>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) \u0130nsan Haklar\u0131 Y\u00fcksek Komiserli\u011fi, uzun s\u00fcredir beklenen \u00c7in\u2019in Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi\u2019ndeki insan haklar\u0131 ihlallerine dair raporu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Y\u00fcksek Komiser Michelle Bachelet\u2019nin g\u00f6rev s\u00fcresi bitmeden a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fc verdi\u011fi rapor, Bachelet\u2019nin son g\u00f6rev g\u00fcn\u00fcnde \u0130svi\u00e7re saatiyle 23.48\u2019de yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p>48 sayfal\u0131k raporda Sincan\u2019da ya\u015fayan 23 Uygur, 16 Kazak ve 1 K\u0131rg\u0131z T\u00fcrk\u00fcyle detayl\u0131 m\u00fclakat yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, konu\u015fulan isimlerden 26\u2019s\u0131n\u0131n 2016\u2019dan bu yana belirli aral\u0131klarla ya keyfi tutukland\u0131\u011f\u0131 ya da \u00c7in\u2019in yeniden e\u011fitim kamplar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilgisi payla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Raporda Sincan b\u00f6lgesinde \u201cter\u00f6r ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131kla m\u00fccadele ad\u0131 alt\u0131nda ciddi insan haklar\u0131 ihlalleri i\u015flendi\u011fi\u201d ve bu ihlallerin \u201cinsanl\u0131k su\u00e7u te\u015fkil edebilece\u011fi\u201d vurgulan\u0131rken, \u201cHak ihlallerinin dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6rle m\u00fccadele kanunlar\u0131, uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 norm ve standartlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a sorunludur. B\u00f6lgedeki yetkililere geni\u015f soru\u015fturma, yasaklama ve bask\u0131 imkan\u0131 tan\u0131yan bu yasada belli belirsiz, geni\u015f ve ucu a\u00e7\u0131k tan\u0131mlamalar bulunmaktad\u0131r.\u201d ifadesi yer ald\u0131.<\/p>\n<p><strong>KAMPLARDAK\u0130 MUAMELE END\u0130\u015eE VER\u0130C\u0130<\/strong><\/p>\n<p>B\u00f6lgedeki yeniden e\u011fitim kamplar\u0131nda tutulanlara y\u00f6nelik muamelenin endi\u015fe verici oldu\u011fu, i\u015fkence, k\u00f6t\u00fc muamele ve zorunlu t\u0131bbi tedavi uyguland\u0131\u011f\u0131na dair raporlar\u0131n g\u00fcvenilir bulundu\u011fu belirtildi.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/01\/sincan2-reuters.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Sincan\u2019daki \u201cyeniden e\u011fitim\u201d kamplar\u0131 tepkilere yol a\u00e7\u0131yor. (Reuters)<\/p>\n<\/div>\n<p>Komiserli\u011fin eri\u015fti\u011fi belgelerin, s\u00f6z konusu hak ihlallerinin net bilan\u00e7osunu \u00e7\u0131karmaya yetmeyece\u011fi fakat \u201cyeniden e\u011fitim kamplar\u0131ndaki ayr\u0131mc\u0131 ortam\u0131n, bu tesislerde insan haklar\u0131 ihlallerinin geni\u015f eksende ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 do\u011frulayacak yeterlilikte oldu\u011funun\u201d alt\u0131 \u00e7izildi. Yeniden e\u011fitim kamplar\u0131nda tutulan M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131\u011fa mensup ki\u015filerin temel insan haklar\u0131ndan mahrum edildi\u011fi kaydedilerek, \u201cDini kimlik, ifade, mahremiyet ve hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri usuls\u00fczce yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r\u201d denildi.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u0130N H\u00dcK\u00dcMET\u0130NE \u00c7A\u011eRI<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in Sincan\u2019daki bask\u0131c\u0131 ve ayr\u0131mc\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n etkisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131, tutuklamalar ve e\u011fitim kamplar\u0131nda zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmalardan \u00f6t\u00fcr\u00fc bir\u00e7ok ki\u015finin ailesinden ayr\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc veya bask\u0131 ortam\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00fclkelerini terk etmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n<p>Raporun sonunda \u00c7in h\u00fck\u00fcmetine, \u201cyeniden e\u011fitim kamplar\u0131, cezaevleri ve benzeri tutukluluk merkezlerinde keyfi tutulanlar\u0131n derhal serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131\u201d, \u201cSincan\u2019da aile mensuplar\u0131n\u0131n haber alamad\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerin nerede oldu\u011funa dair bilgi verilmesi\u201d, \u201cter\u00f6rle m\u00fccadele, ulusal g\u00fcvenlik ve az\u0131nl\u0131k haklar\u0131na dair yasalar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irecek \u00e7al\u0131\u015fma plan\u0131 olu\u015fturulmas\u0131\u201d, \u201cyeniden e\u011fitim kamplar\u0131ndaki hak ihlallerinin ivedilikle ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d ve \u201cb\u00f6lgedeki cami, tap\u0131nak ve mezarl\u0131klar\u0131n y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair iddialara somut veriler sunularak a\u00e7\u0131kl\u0131k getirilmesi\u201d \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>RAPOR 8 AY GEC\u0130KT\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Komiserlikten 10 Aral\u0131k 2021\u2019de yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi\u2019nde \u00c7in\u2019in uygulamalar\u0131na ili\u015fkin raporun haftalar i\u00e7inde a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131 duyurulmu\u015ftu. A\u00e7\u0131klaman\u0131n ard\u0131ndan aylar ge\u00e7mesine ra\u011fmen raporun yay\u0131mlanmamas\u0131, Uygur T\u00fcrkleri ba\u015fta olmak \u00fczere uluslararas\u0131 hak gruplar\u0131ndan tepki g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>23-28 May\u0131s\u2019ta \u00c7in\u2019e giden ve Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi\u2019ni de ziyaret eden Bachelet, ziyaretin ard\u0131ndan \u00c7in\u2019in ba\u015fkenti Pekin\u2019de d\u00fczenledi\u011fi bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda, raporun ne zaman a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131na ili\u015fkin bilgi vermekten ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7evrim i\u00e7i ortamda d\u00fczenlenen bas\u0131n toplant\u0131s\u0131na BM\u2019ye akredite gazetecilerin internet yoluyla kat\u0131l\u0131m\u0131na izin verilmemesi de tepkileri \u00e7ekmi\u015fti. (AA)<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BM \u0130nsan Haklar\u0131 Y\u00fcksek Komiserli\u011fi&#8217;nin Uygur T\u00fcrklerine dair raporu a\u00e7\u0131kland\u0131.\u00a0Y\u00fcksek Komiser Bachelet&#8217;nin g\u00f6rev s\u00fcresi dolmadan dakikalar \u00f6nce &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34560,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[7024,5455,1207,7025,7026],"class_list":["post-34559","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-insan-haklari","tag-komiser","tag-rapor","tag-sincan","tag-uygur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34559"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34561,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34559\/revisions\/34561"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/34560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}