{"id":3595,"date":"2022-07-06T13:21:04","date_gmt":"2022-07-06T13:21:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=3595"},"modified":"2022-07-06T13:21:04","modified_gmt":"2022-07-06T13:21:04","slug":"maymun-cicegi-belirtileri-neler-maymun-cicegi-hastaligi-belirtileri-degisti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=3595","title":{"rendered":"Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi belirtileri neler? Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 belirtileri de\u011fi\u015fti"},"content":{"rendered":"<p><b>Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde T\u00fcrkiye&#8217;de de ilk vakas\u0131 g\u00f6r\u00fclen maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vaka say\u0131s\u0131 toplamda 5 bin 800\u2019\u00fc ge\u00e7ti. Uzmanlar maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi belirtileri i\u00e7erisinde g\u00f6r\u00fclenlerden farkl\u0131 olarak yeni belirtiler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu. Ara\u015ft\u0131rmalar sonunda, hastalar\u0131n y\u00fczde 67\u2019si yorgunluk ve uyu\u015fukluk halinden \u015fikayet ederken, y\u00fczde 57\u2019sinde y\u00fcksek ate\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtildi.<\/b><\/p>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi belirtileri aras\u0131nda ate\u015f, halsizlik, yayg\u0131n kas a\u011fr\u0131s\u0131, deri d\u00f6k\u00fcnt\u00fcleri ve b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f lenf bezleri yer al\u0131yor. Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi kulu\u00e7ka d\u00f6nemi, yani bula\u015ft\u0131ktan sonra belirtileri g\u00f6stermeye ba\u015flama s\u00fcresi 7-14 g\u00fcn oldu\u011fu belirtiliyor. D\u00f6k\u00fcnt\u00fc ise ate\u015fin ba\u015flamas\u0131ndan 1-3 g\u00fcn sonra ba\u015fl\u0131yor. Dokuz Avrupa \u00fclkesinin yan\u0131 s\u0131ra ABD, Kanada ve Avustralya&#8217;da da g\u00f6r\u00fclen maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de de bir ki\u015fide g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p><strong>MAYMUN \u00c7\u0130\u00c7E\u011e\u0130 BEL\u0130RT\u0130LER\u0130 NELER?<\/strong><\/p>\n<p>Hastal\u0131k, klinik olarak, ate\u015f, halsizlik, yayg\u0131n kas a\u011fr\u0131s\u0131, deri d\u00f6k\u00fcnt\u00fcleri ve b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f lenf bezleri ile kendini g\u00f6steriyor. 1980 y\u0131l\u0131nda, a\u015f\u0131 ile d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ortadan kald\u0131r\u0131lan \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131 vir\u00fcs\u00fcyle ayn\u0131 aileden gelen bir DNA vir\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi ile su\u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn d\u00f6k\u00fcnt\u00fcleri birbirine benzer ancak v\u00fccuttaki yerle\u015fimleri, hastal\u0131\u011f\u0131n seyri birbirinden farkl\u0131d\u0131r. \u00c7i\u00e7ek vir\u00fcs\u00fc a\u015f\u0131 sayesinde y\u0131llard\u0131r g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor. Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcnde lenf bezlerinin \u015fi\u015fmesi bu hastal\u0131\u011f\u0131 di\u011ferlerinden ay\u0131r\u0131yor. Kulu\u00e7ka d\u00f6nemi, yani bula\u015ft\u0131ktan sonra belirtilerin g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flama s\u00fcresi 7-14 g\u00fcnd\u00fcr. D\u00f6k\u00fcnt\u00fc ise ate\u015fin ba\u015flamas\u0131ndan 1-3 g\u00fcn sonra ba\u015fl\u0131yor. D\u00f6k\u00fcnt\u00fcler g\u00f6vdeden \u00e7ok y\u00fczde, kollarda ve bacaklarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Lezyonlar, d\u00fcz bir k\u0131zar\u0131kl\u0131k \u015feklinde ba\u015flay\u0131p (mak\u00fcl), deriden kabar\u0131k hale gelir (pap\u00fcl); ard\u0131ndan i\u00e7leri berrak s\u0131v\u0131 ile dolarak \u201cvezik\u00fcl\u201d g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc al\u0131rlar. Vezik\u00fcllerin i\u00e7indeki berrak s\u0131v\u0131 sar\u0131ms\u0131 renkte bir s\u0131v\u0131ya d\u00f6ner ve \u201cp\u00fcst\u00fcller\u201d olu\u015fur. P\u00fcst\u00fcller, kabuk ba\u011flar ve kabuklar\u0131n d\u00fc\u015fmesiyle lezyonlar ortadan kalkar. Bu s\u00fcre\u00e7, genellikle 2-4 hafta s\u00fcrer ve kendili\u011finden iyile\u015fir.<\/p>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn bedenin farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde olu\u015fan baz\u0131 semptomlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u0130lk tespit edilen semptomlar aras\u0131nda y\u00fcksek ate\u015f, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131, kas a\u011fr\u0131s\u0131 ve \u015fi\u015flik \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Ate\u015f artt\u0131k\u00e7a v\u00fccutta bir k\u0131zar\u0131kl\u0131k ve ka\u015f\u0131nt\u0131 olu\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor. Bu genelde y\u00fczde ba\u015fl\u0131yor ve daha sonra v\u00fccudun ba\u015fka noktalar\u0131na ula\u015f\u0131yor. Genelde avu\u00e7 i\u00e7inde ve ayaklar\u0131n tabanlar\u0131nda yayg\u0131n bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ka\u015f\u0131nt\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 derecede rahats\u0131z edici ya da ac\u0131 verici olabiliyor. \u00d6te yandan bu ka\u015f\u0131nt\u0131 s\u00fcreci ge\u00e7tikten sonra ayak tabanlar\u0131 ve avu\u00e7 i\u00e7indeki yaralar kabuk ba\u011fl\u0131yor ve ge\u00e7iyor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/06\/maymun-1.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>MAYMUN \u00c7\u0130\u00c7E\u011e\u0130 BEL\u0130RT\u0130LER\u0130NDE DE\u011e\u0130\u015e\u0130KL\u0130K VAR<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lk kez Bat\u0131 Afrika&#8217;da patlak veren ve en az 50 \u00fclkede g\u00f6r\u00fclen vir\u00fcsle ilgili bug\u00fcn \u0130ngiltere&#8217;den endi\u015fe veren yeni bir a\u00e7\u0131klama geldi. \u0130ngiltere merkezli t\u0131p dergisi Lancet&#8217;te yay\u0131mlanan yeni bir ara\u015ft\u0131rma, maymun \u00e7i\u00e7e\u011finde ilk kez farkl\u0131 semptomlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledi.<\/p>\n<p>\u0130ngiltere genelindeki kliniklerde vaka say\u0131lar\u0131nda art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bildirilirken, uzmanlar, maymun \u00e7i\u00e7e\u011finde daha \u00f6nce g\u00f6r\u00fclen semptomlardan farkl\u0131 yeni semptomlarla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu.<\/p>\n<p><strong>\u2018YORGUNLUK VE ATE\u015e EN \u00c7OK G\u00d6R\u00dcLEN SEMPTOMLAR&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmada, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc te\u015fhisi konulan bireylerin demografik ve klinik \u00f6zellikleri analiz edildi. Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi salg\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk iki haftaki verilerden yararlan\u0131ld\u0131. Hastalar\u0131n \u00e7o\u011funun erkek oldu\u011fu ve ortalama ya\u015flar\u0131n\u0131n 41 oldu\u011fu a\u00e7\u0131klan\u0131rken, aralar\u0131nda e\u015fcinseller oldu\u011fu da belirtildi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalar sonunda, hastalar\u0131n y\u00fczde 67&#8217;si yorgunluk ve uyu\u015fukluk halinden \u015fikayet ederken, y\u00fczde 57&#8217;sinde y\u00fcksek ate\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtildi. Lancet&#8217;te yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmada, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcne yakalanan hastalar\u0131n y\u00fczde 18&#8217;inde ise hi\u00e7bir belirti veya semptom g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n<p><strong>D\u00d6K\u00dcNT\u00dcLER EN \u00c7OK O B\u00d6LGEDE \u00c7IKIYOR\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Hastalar\u0131n 2&#8217;si d\u0131\u015f\u0131nda hepsi bilinen bir vakayla temas halinde olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve Afrika&#8217;y\u0131 ziyaret etmediklerini a\u00e7\u0131klad\u0131. Ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lan ki\u015filerin, son \u00fc\u00e7 hafta i\u00e7inde en az bir kez yeni bir cinsel partner ile birlikte oldu\u011fu da a\u00e7\u0131kland\u0131. Ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lanlar\u0131n yar\u0131s\u0131 \u2018kondom kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8217; belirtti.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda, maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan d\u00f6k\u00fcnt\u00fclerin de genel olarak genital b\u00f6lgede yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma ekibinin ba\u015f\u0131nda yer alan Ruth Byrne, ara\u015ft\u0131rma bulgular\u0131 ile ilgili olarak, \u201cMaymun \u00e7i\u00e7e\u011fi enfeksiyonunun \u00e7e\u015fitli a\u015famalar\u0131nda, sunumunda u\u00e7uk ve frengi gibi yayg\u0131n CYBE&#8217;leri taklit etmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d dedi. Bu durumu y\u00f6netmede hizmetleri desteklemek i\u00e7in acilen ek kaynaklara ihtiya\u00e7 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><strong>MAYMUN \u00c7\u0130\u00c7E\u011e\u0130 T\u00dcRK\u0130YE&#8217;DE G\u00d6R\u00dcLD\u00dc M\u00dc?<\/strong><\/p>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc \u015fu ana kadar resmi olarak dokuz Avrupa \u00fclkesinin yan\u0131 s\u0131ra ABD, Kanada ve Avustralya\u2019da g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Normalde Orta ve Bat\u0131 Afrika\u2019n\u0131n \u00fccra k\u00f6\u015felerinde rastlanan bu hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Avrupa \u00fclkeleri, Birle\u015fik Krall\u0131k, \u0130spanya, Portekiz, Almanya, Bel\u00e7ika, Fransa, Hollanda, \u0130talya ve \u0130sve\u00e7 oldu.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Fahrettin Koca, Twitter hesab\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131mda T\u00fcrkiye\u2019de maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 vakas\u0131na rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyurdu.<\/p>\n<p><strong>MAYMUN \u00c7\u0130\u00c7E\u011e\u0130 NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 ile ayn\u0131 vir\u00fcs ailesinden gelen nadir bir hastal\u0131kt\u0131r. CDC\u2019ye g\u00f6re vir\u00fcs ilk olarak 1958\u2019de ara\u015ft\u0131rma maymunlar\u0131n\u0131n kolonilerinde ke\u015ffedildi.<\/p>\n<p>Vir\u00fcs\u00fcn insandaki ilk vakas\u0131 1970 y\u0131l\u0131nda Demokratik Kongo Cumhuriyeti\u2019nde tespit edildi. CDC, bug\u00fcn \u00e7o\u011fu maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi enfeksiyonlar\u0131n\u0131n hala orada meydana geldi\u011fini, ancak hastal\u0131\u011f\u0131n di\u011fer baz\u0131 orta ve bat\u0131 Afrika \u00fclkelerinde de bildirildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><strong>MAYMUN \u00c7\u0130\u00c7E\u011e\u0130 V\u0130R\u00dcS\u00dc NASIL BULA\u015eIR?<\/strong><\/p>\n<p>Enfekte hayvandan insanlara \u0131s\u0131r\u0131k, t\u0131rmalama, hayvan\u0131n kan ve v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131yla veya etiyle temas, lezyonlara direkt temas veya t\u00fcm bunlarla kirlenmi\u015f cans\u0131z materyalden temasla bula\u015f\u0131r. \u0130nsandan insana bula\u015fma ise b\u00fcy\u00fck solunum salg\u0131s\u0131 damlac\u0131klar\u0131yla olur. B\u00fcy\u00fck damlac\u0131klar uzak mesafelere gidemedi\u011finden insandan insana bula\u015fma i\u00e7in uzun s\u00fcreli ve yak\u0131n temas gerekir. Bu da Covid-19\u2019a benzer b\u00fcy\u00fck salg\u0131nlar yapmas\u0131n\u0131 engelleyebilecek bir \u00f6zelliktir. Bula\u015fma yak\u0131n temas ve damlac\u0131klarla oldu\u011fundan kesin olmamakla birlikte cinsel yolla bula\u015f\u0131n da oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Son g\u00f6r\u00fclen vakalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n bu yolla bula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Afrika d\u0131\u015f\u0131nda son 50 y\u0131lda ya\u015fanan en b\u00fcy\u00fck salg\u0131n olan hastal\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 da DS\u00d6 yetkilileri a\u00e7\u0131klad\u0131. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc&#8217;n\u00fcn yay\u0131lan hastal\u0131klar biriminden sorumlu y\u00f6neticisi Maria Van Kerkhove, \u201cBula\u015fma ger\u00e7ekten deriden deriye temas ile bula\u015f\u0131yor. \u015eu ana kadar hastal\u0131k bula\u015fanlar bu durumu hafif atlat\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>NE KADAR \u00d6L\u00dcMC\u00dcL?<\/strong><\/p>\n<p>Bilim insanlar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fte yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamalara g\u00f6re maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc, \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na benziyor ve genelde hafif ge\u00e7iyor. Hastal\u0131k birka\u00e7 hafta i\u00e7erisinde kendi kendine tamamen ge\u00e7ebilirken buna kar\u015f\u0131l\u0131k baz\u0131 durumlarda \u00e7ok a\u011f\u0131r ge\u00e7ebiliyor. Bat\u0131 Afrika\u2019da bu hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6l\u00fcme sebebiyet verdi\u011fine dair kay\u0131tlar mevcut.<\/p>\n<p><strong>MAYMUN \u00c7\u0130\u00c7E\u011e\u0130 TEDAV\u0130S\u0130 NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n<p>Herhangi bir salg\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in, a\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nemli bir ad\u0131m. \u00c7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilen a\u015f\u0131lar\u0131n maymun \u00e7i\u00e7e\u011fine kar\u015f\u0131 y\u00fczde 85 koruma sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 da biliniyor.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan antiviral ila\u00e7lar\u0131n da etkisinin oldu\u011fu aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>SALGINA YOL A\u00c7AR MI?<\/strong><\/p>\n<p>Maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn belirti g\u00f6stermesi bir avantaj. Belirtiler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda hastalar izole edilece\u011finden Covid-19 gibi b\u00fcy\u00fck salg\u0131nlar yapamayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde T\u00fcrkiye&#8217;de de ilk vakas\u0131 g\u00f6r\u00fclen maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vaka say\u0131s\u0131 toplamda 5 bin 800\u2019\u00fc ge\u00e7ti. Uzmanlar maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi belirtileri &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3596,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[226,1277,188,902,164],"class_list":["post-3595","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-arastirma","tag-ates","tag-bas","tag-hastaligi","tag-maymun-cicegi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3595","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3595"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3595\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3597,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3595\/revisions\/3597"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}