{"id":38190,"date":"2022-09-07T17:21:04","date_gmt":"2022-09-07T17:21:04","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=38190"},"modified":"2022-09-07T17:21:04","modified_gmt":"2022-09-07T17:21:04","slug":"hava-kirliligi-asiri-sicaklarla-birlesince-olum-riski-artiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=38190","title":{"rendered":"\u2018Hava kirlili\u011fi a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklarla birle\u015fince \u00f6l\u00fcm riski art\u0131yor\u2019"},"content":{"rendered":"<p><b>Temiz Hava Hakk\u0131 Platformu,\u00a07 Eyl\u00fcl\u00a0Uluslararas\u0131 Temiz Hava G\u00fcn\u00fc\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamayla hava kirlili\u011finin iklim krizinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklarla birle\u015fince \u00f6l\u00fcm riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekti ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/b><\/p>\n<p>Temiz Hava Hakk\u0131 Platformu, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre Program\u0131 verilerine g\u00f6re insanlar\u0131n hava kirlili\u011fi ve a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131ca\u011fa birlikte maruz kalmalar\u0131 durumunda \u00f6l\u00fcm risklerinin y\u00fczde 20 artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<p>Platformun a\u00e7\u0131klamas\u0131nda hava kirlili\u011finin, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funun alt\u0131 \u00e7izilerek, fosil yak\u0131tlar\u0131n ve biyoyak\u0131tlar\u0131n yanmas\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kan ince ve ultra-ince partik\u00fcller, uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc sera gazlar\u0131 ile metan, hidroflorokarbonlar gibi pek \u00e7ok hava kirletici maddenin ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya neden oldu\u011fu da hat\u0131rlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Hava kirlili\u011finin de, iklim krizinin de T\u00fcrkiye i\u00e7in ya\u015famsal tehditler oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Temiz Hava Hakk\u0131 Platformu,\u00a0\u201cHava kirlili\u011fini \u00f6nlemek, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini yava\u015flatmak, b\u00f6ylece hem halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de ya\u015fam\u0131 korumak i\u00e7in ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini biliyoruz\u201d\u00a0diyerek \u015fu \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n<p><strong>\u201cYEN\u0130LENEB\u0130L\u0130R ENERJ\u0130YE YATIRIM YAPILMALI\u201d<\/strong><\/p>\n<p>*Hava kirlili\u011fi sistematik olarak izlenmeli ve \u015feffaf bi\u00e7imde kamuoyu ile payla\u015f\u0131lmal\u0131.<\/p>\n<p>*D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc hava kalitesi k\u0131lavuzuyla uyumlu \u015fekilde hava kirleticileri s\u0131n\u0131rlamak i\u00e7in gerekli yasalar \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131 ve \u00f6d\u00fcns\u00fcz uygulanmal\u0131.<\/p>\n<p>*K\u00f6m\u00fcr, petrol, do\u011falgaz gibi fosil yak\u0131t bazl\u0131 enerji \u00fcretiminden uzakla\u015f\u0131lmal\u0131, yenilenebilir enerjiye yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmal\u0131.<\/p>\n<p>*Enerji, ula\u015f\u0131m, sanayi, \u0131s\u0131nma, kent ve at\u0131k politikalar\u0131, yurtta\u015flar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7evrede ya\u015fama ve temiz hava hakk\u0131 perspektifi ile yeniden tasarlanmal\u0131 ve zaman kaybetmeksizin uygulamaya ge\u00e7irilmeli.<\/p>\n<p><strong>\u201cHER ALTI \u00d6L\u00dcMDEN B\u0130R\u0130 HAVA K\u0130RL\u0130L\u0130\u011e\u0130 KAYNAKLI\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Platform, uluslararas\u0131 sayg\u0131n t\u0131p dergisi Lancet&#8217;in haziran ay\u0131nda yay\u0131mlanan son Kirlilik ve Sa\u011fl\u0131k Komisyonu Raporu&#8217;na da referans vererek, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00e7evre kirlili\u011finin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 her alt\u0131 \u00f6l\u00fcmden birinin hava kirlili\u011fi kaynakl\u0131 oldu\u011funun tespit edildi\u011fini hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>Bu hava kirlili\u011finin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 nedeniyle her y\u0131l 6,7 milyon insan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybetmesi anlam\u0131na geliyor. Rapor, son 20 y\u0131ldaki h\u0131zl\u0131 sanayile\u015fme, plans\u0131z kentle\u015fme, enerji i\u00e7in fosil yak\u0131tlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131 ile birlikte modern \u00e7evre kirlili\u011fi bi\u00e7imlerinin neden oldu\u011fu \u00f6l\u00fcmlerin d\u00fcnya genelinde y\u00fczde 66 artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Temiz Hava Hakk\u0131 Platformu,\u00a07 Eyl\u00fcl\u00a0Uluslararas\u0131 Temiz Hava G\u00fcn\u00fc\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamayla hava kirlili\u011finin iklim krizinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38191,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[728,4010,536,7458],"class_list":["post-38190","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-enerji","tag-hava-kirliligi","tag-olum","tag-temiz-hava"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38190"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38192,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38190\/revisions\/38192"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}