{"id":42047,"date":"2022-10-21T15:21:08","date_gmt":"2022-10-21T15:21:08","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=42047"},"modified":"2022-10-21T15:21:08","modified_gmt":"2022-10-21T15:21:08","slug":"hayali-bir-sohbet-avedon-baldwin-portresi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=42047","title":{"rendered":"Hayali bir sohbet: Avedon \u2013 Baldwin portresi"},"content":{"rendered":"

Elise Vigier, Kevin Keiss ile beraber bu teksti yazarken hayali bir fikirden yola \u00e7\u0131kt\u0131. R\u00f6portaj ve denemelerden, \u00f6zellikle de Richard Avedon\u2019un Nicole Wisnick ile Egoiste dergisine yapm\u0131\u015f oldu\u011fu m\u00fclakattan faydaland\u0131. Bu projede, Marcial Di Fonzo Bo ve Jean-Christophe Folly\u2019den olu\u015fan \u00e7ok esasl\u0131 iki oyuncuyu sahneye koydu.<\/b><\/p>\n

\u201c\u00d6tekinin y\u00fcz\u00fc sayesinde, kendi y\u00fcz\u00fcm\u00fc tan\u0131may\u0131 \u00f6\u011freniyorum\u201c<\/em><\/p>\n

Biri yazar, siyah renkli ve e\u015fcinsel; di\u011feri foto\u011fraf sanat\u00e7\u0131s\u0131, beyaz renkli ve yahudi. 60’l\u0131 y\u0131llar\u0131n iki ikonu James Baldwin\u00a0 (1924-1987) ve Richard Avedon (1923-2004) ; Amerikal\u0131 bu iki sanat\u00e7\u0131, Amerikan emperyalizmine sert, dokunakl\u0131, buruk bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yakla\u015f\u0131yor: \u00d6nce d\u00fcnyan\u0131n ilk demokratik \u00fclkesinin bayra\u011f\u0131n\u0131 masaya yat\u0131r\u0131yorlar. K\u00f6leli\u011fin, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve o topraklarda ya\u015fayan yerlilerin katledildi\u011fi o \u00fclkeyi\u2026<\/p>\n

Elise Vigier dans eden bir diyalog sahneye koyarken, iki oyuncusunu Arjantin’den ve Togo’dan ge\u00e7irerek, ABD ve Fransa aras\u0131ndaki ba\u011flar\u0131 \u00f6rmeye davet ediyor. Asl\u0131nda onlar, kendilerini var etmek \u00fczere yola \u00e7\u0131k\u0131yorlar, kendilerini sorguluyorlar, kendi d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 \u015fenlendiriyorlar.
Ama onlar hala g\u00fcncel bir sorun olan tahamm\u00fcl\u00fcn, ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn var olmad\u0131\u011f\u0131 bir toplumda k\u00fclt\u00fcrl\u00fc ki\u015filiklerine ra\u011fmen zaman zaman d\u0131\u015flan\u0131yorlar. Sahne \u00fcst\u00fcndeki, biri siyahi biri beyaz, bu farkl\u0131 etnik k\u00f6kenli iki insan ya\u015fam\u0131n temelini olu\u015ftururken, \u00f6l\u00fcmlerinden sonra bile onlar\u0131n hikayesi hala g\u00fcncel.<\/p>\n

James Baldwin ve Richard Avedon’un\u00a0 \u201cNothing\u00a0 Personal\u201d (Ki\u015fisel De\u011fil) kitab\u0131, ayn\u0131 sanat dilini kullanmayan iki arkada\u015f aras\u0131ndaki bir diyalog-eser: Biri bu eserin yazar\u0131, di\u011feri de foto\u011fraf sanat\u00e7\u0131s\u0131. James Baldwin (Jean -Christophe Folly) siyahi \u0131rktan, homoseks\u00fcel, protestan, dini vaizler veren bir hatibin o\u011flu ve dokuz karde\u015fin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcyd\u00fc. Richard Avedon ( Marcial Di Fonzo Bo) ise Rusya’ dan g\u00f6\u00e7 etmi\u015f Yahudi bir aileden geliyordu; beyaz tenli ve heteroseks\u00fceldi. Her ikisi de Amerikal\u0131yd\u0131 ve New-York’ta Harlem’de b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

James Baldwin, bu \u00fclkenin sanc\u0131lar\u0131n\u0131 , tarihinde ya\u015fanan soyk\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131, yerlilerin k\u00f6leli\u011fini anlat\u0131rken ABD’nin d\u00fcnyada \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin \u00fclkesi olmakla nas\u0131l \u00f6v\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kinayeli bir dille anlat\u0131yor. Richard Avedon, \u00f6nceleri starlar\u0131n ve top modellerin foto\u011fraf\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015ftu, sonras\u0131nda, Amerikal\u0131lar\u0131n v\u00fccutlar\u0131n\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7ekmeye ba\u015flad\u0131, zira Avedon’a g\u00f6re v\u00fccutlar yalan s\u00f6ylemezler\u2026 Onlar s\u00f6zc\u00fcklere gerek duymadan etkili ve dokunakl\u0131d\u0131rlar\u2026 Onlar\u0131n s\u0131rlar\u0131 ve zafiyetleri, fark ettirmeden duyarl\u0131 bir \u015fekilde Emperyalist Amerika’n\u0131n B\u00fcy\u00fck Tarihinin k\u00fc\u00e7\u00fck tarihi hikayelerini anlat\u0131rlar.<\/p>\n

Baldwin ve Avedon’un ortak noktalar\u0131 da var: Her ikisi de son derece zarif, ince, \u00e7ok hassas ve \u015fefkatli. \u00dclkelerini \u00e7ok seviyorlar. Kimlik krizi ya\u015fayan \u00fclkelerinin otopsisini yapan bu ikili, a\u015f\u0131r\u0131 duygusal ve duyarl\u0131.<\/p>\n

Onlar, tan\u0131k olduklar\u0131 bir ku\u015fa\u011f\u0131n ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131, gelecek nesillere aktarman\u0131n sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmi\u015fler. Gelecek ku\u015faklar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 nas\u0131l bir d\u00fcnyada ya\u015fayacaklar? Onlar karanl\u0131klarda kalan sorular\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131rken, nas\u0131l cevaplar bulabilecekler? \u0130kilinin ama\u00e7lar\u0131, gelecek ku\u015faklar\u0131 ayd\u0131nlatmak ve fark\u0131na varmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak.<\/p>\n

60’l\u0131 y\u0131llarda Amerika\u2018 da ya\u015fam\u0131\u015f ve zorluklarla m\u00fccadele etmi\u015f olan Avedon ve Baldwin gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Fransa\u2019s\u0131nda ya\u015fayan Marcial Di Fonzo Bo\u00a0 ve\u00a0 Jean \u2013 Christophe
Folly 21. y\u00fczy\u0131lda da hemen hemen ayn\u0131 \u015fekilde kimlik, cinsiyet, aidiyet, etnik k\u00f6kler, \u00f6tekile\u015ftirme, sans\u00fcr problemleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yalar. B\u00fcy\u00fck bir dakiklik ve duyarl\u0131l\u0131kla bu sorunlar\u0131n kayna\u011f\u0131na yap\u0131lan bu yolculukta, a\u015fk, ge\u00e7mi\u015f, ya\u015fayan haf\u0131za, \u00f6l\u00fcm, kendini var etme, m\u00fccadele, sorumluluk, sanat ve sanat\u0131n gereklili\u011fi \u00fcst\u00fcne kafa patlat\u0131l\u0131yor. Baldwin ve Avedon, biz izleyicileri, olaylara farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yakla\u015fmaya, sorunlar\u0131 ho\u015f g\u00f6r\u00fcyle analiz etmeye davet ediyor. Bu konular \u00fczerine konu\u015furlarken , sanat\u0131n ne kadar \u00f6nemli ve kuvvetli\u00a0 bir rol\u00fc oldu\u011funu irdelemekten geri kalm\u0131yorlar.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Elise Vigier, bu oyunda \u201cYalan\u0131\u201d sorguluyor. E\u015fitsizlik \u00fczerine kurulmu\u015f bir d\u00fcnyada yan yana bir arada nas\u0131l ya\u015fan\u0131r?\u00a0 Bu \u015fartlar alt\u0131nda bireyler nas\u0131l sevebilir ve d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, fikir \u00fcretmeye devam edebilir?
Avedon ve Baldwin, lise y\u0131llar\u0131nda ayn\u0131 s\u0131n\u0131fta idiler. Bronx’ta tan\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131. Avedon o y\u0131llarda Baldwin’in evine girip \u00e7\u0131kard\u0131. Hatta karde\u015fleri ve annelerinin ailece foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7ekmi\u015fti.<\/p>\n

Oyunda, bir ara, Baldwin, bir g\u00fcn Avedon’un evine gitti\u011fini hat\u0131rlar: Kap\u0131y\u0131 \u00e7ald\u0131\u011f\u0131nda, kap\u0131y\u0131 hizmetkar a\u00e7ar ve siyah tenli bir ziyaret\u00e7inin geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce kap\u0131y\u0131 y\u00fcz\u00fcne kapat\u0131r; bu olay\u0131 \u00f6\u011frenen Avedon’un annesi, derhal olaya m\u00fcdahale eder, hizmetkar\u0131 i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131r ve Baldwin’i salonda, \u015f\u0131k bir yemek sofras\u0131nda a\u011f\u0131rlar ve bu talihsiz olaydan dolay\u0131 \u00f6z\u00fcr diler. Anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, ABD o y\u0131llarda siyah \u0131rk i\u00e7in ya\u015fanmas\u0131 zor ve vah\u015fi bir \u00fclke idi.<\/p>\n

Avedon ve Baldwin’i yorumlayan iki oyuncu , onlara benzemeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yor. Onlar da kendi hikayeleriyle geliyor. Marcial Di Fonzo Bo, askeri diktat\u00f6rl\u00fck y\u0131llar\u0131nda Buenos-Aires’te b\u00fcy\u00fcyen beyaz bir \u00e7ocuk. Jean-Christophe Folly ise Paris’in uzak bir banliy\u00f6s\u00fcnde ya\u015fayan siyah bir \u00e7ocuk. Onlar\u0131n da t\u0131pk\u0131 Avedon ve Baldwin gibi foto\u011fraf ve an\u0131 ar\u015fivleri var. Sahnede iki oyuncu bir anda rollerinden s\u0131yr\u0131l\u0131p , kendi hat\u0131ralar\u0131n\u0131 anlatmaya ba\u015fl\u0131yorlar. Oyuncular\u0131n rollerini yorumlarken, bir anda kendi ki\u015filik ve kimliklerine d\u00f6nmesi, oyuna inan\u0131lmaz bir ritm ve ak\u0131c\u0131l\u0131k getiriyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Oyun \u00e7ok ilgin\u00e7 bir \u015fekle b\u00fcr\u00fcn\u00fcyor. Avedon ve Baldwin’in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan notlar, malzemeler, tasar\u0131mlar sahne \u00fczerine sa\u00e7\u0131l\u0131yor. M\u00fczik \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131. Rita Hayworth ve swing yapan Fred Astaire\u2018in , Humphrey Bogart\u2018\u0131n, m\u00fczikaller ve danslar\u0131n videolar\u0131 ile Amerikan ya\u015fam\u0131na bir g\u00f6nderme yap\u0131l\u0131yor. Avedon’un \u00e7ekti\u011fi foto\u011fraflar, insan\u0131n zihninden kolay kolay silinmezler. O foto\u011fraflara bir kere bakmak , onlar\u0131 ara ara zihnimizde canland\u0131rmaya yeter : Payetli bir elbise giymi\u015f, dalg\u0131n bak\u0131\u015flar\u0131 ve kar\u0131\u015f\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncelere dalm\u0131\u015f bir Marilyn Monroe foto\u011fraf\u0131; ya da \u00e7ok ya\u015flanm\u0131\u015f ama hala yaramaz bir \u00e7ocuk edas\u0131yla Marguerite Duras’n\u0131n ete\u011fini yukar\u0131 s\u0131y\u0131rmas\u0131; ya da New-Yorker gazetesi yazar\u0131 Dorothy Parker’in g\u00f6z alt\u0131 torbalar\u0131 ve k\u0131rm\u0131z\u0131 parlak ruju ile ac\u0131s\u0131yla m\u00fccadele ederken kozmeti\u011fin faydalar\u0131 ya da tarlada y\u00fcz\u00fc \u00e7amurla kapl\u0131 bir i\u015f\u00e7inin foto\u011fraf\u0131\u2026 Eisenhower ve Malcom X , bir neo-nazi ya da Yahudi \u015fair Allen Ginsberg foto\u011fraflar\u0131\u2026 Seyirci bu g\u00f6rsellerden \u00e7ok etkileniyor.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Y\u0131llar sonra Avedon ve Baldwin 1963 y\u0131l\u0131nda New-York’taki foto\u011fraf\u00e7\u0131 st\u00fcdyosunda bulu\u015ftuklar\u0131nda 40’l\u0131 ya\u015flar\u0131ndayd\u0131lar. Baldwin Fransa’da ya\u015fad\u0131ktan sonra ABD’ye geri d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Yazd\u0131\u011f\u0131 kitaplarla art\u0131k \u00fcnlenmi\u015fti. Avedon , o y\u0131llarda insan haklar\u0131 aktivistlerin ve psikiyatri hastalar\u0131n\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131 \u00e7ekerek, onu \u00fcnl\u00fc yapan modadan uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki arkada\u015f , ABD’yi kendi g\u00f6rd\u00fckleri \u015fekliyle, biri g\u00f6rselleriyle, di\u011feri yaz\u0131lar\u0131yla bir kitap tasarlarlar ve 1964’de \u201cNothing Personal\u201d yay\u0131nlan\u0131r ve bir ba\u015f yap\u0131t olur.
Oyunda bu ikili \u00e7ocukluklar\u0131n\u0131, ailelerini, sanatlar\u0131n\u0131, sevip sevmediklerini anlat\u0131yorlar. Teoriler onlar\u0131n ilgi alan\u0131na girmiyor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k namus, gurur ve haks\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 isyan onlar\u0131n olmazsa olmaz\u0131. \u00dclkelerini seviyorlar ama ele\u015ftirmekten geri kalm\u0131yorlar. Onlar tam birer idealist. Bu hayali diyalo\u011fun \u00f6z\u00fcnde ise, y\u0131llara dayanan ger\u00e7ek, samimi bir dostluk yat\u0131yor.<\/p>\n

Marcial Di Fonzo Bo ve Jean \u2013 Christophe Folly, Avedon \u2013 Baldwin portresi i\u00e7in bi\u00e7ilmi\u015f kaftan. Daha iyi bir cast d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemezdi .<\/p>\n

Sahne , bir foto\u011fraf st\u00fcdyosunu and\u0131ran bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 gibi; ayn\u0131 zamanda bir bulu\u015fma mekan\u0131\u2026bu mekanda Avedon- Baldwin bulu\u015fmas\u0131 tasarlanm\u0131\u015f ama ayn\u0131 zamanda oyuncular\u00a0 aras\u0131nda meydana gelen samimi ba\u011f ve tabii ki seyircilerle olu\u015fan i\u015f birli\u011fi de g\u00f6z ard\u0131 edilemez.<\/p>\n

Bu sahnede farkl\u0131 duygular ve fikirler do\u011fuyor. Estetik anlay\u0131\u015f\u0131, politik ve insani duru\u015fla bir arada seyrediyor. Projekt\u00f6rler, karakterlere b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f oyunculara ve oyuncular\u0131n ger\u00e7ek ki\u015filiklerine ayn\u0131 anda vuruyor.<\/p>\n

Paris’te Rond-Point Tiyatrosu\u2019nda \u00e7ok severek izledi\u011fim bu oyun, diyaloglarla gelecek nesillere faydal\u0131 mesajlar veren zamanda bir\u00a0 yolculuk.
\u201c\u00d6nemli olan s\u00f6ylenenler de\u011fildir. \u00d6nemli olan masan\u0131n \u00fcst\u00fcnde payla\u015f\u0131lan duygulard\u0131r.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Elise Vigier, Kevin Keiss ile beraber bu teksti yazarken hayali bir fikirden yola \u00e7\u0131kt\u0131. R\u00f6portaj ve denemelerden, \u00f6zellikle de Richard Avedon\u2019un …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":42048,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[6165,525,1812,160,5386],"class_list":["post-42047","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-baldwin","tag-fotograf","tag-onlar","tag-ulke","tag-yillar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42047","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42047"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42047\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42049,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42047\/revisions\/42049"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42048"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42047"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42047"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42047"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}