{"id":42456,"date":"2022-10-22T11:21:03","date_gmt":"2022-10-22T11:21:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=42456"},"modified":"2022-10-22T11:21:03","modified_gmt":"2022-10-22T11:21:03","slug":"bilim-insanlari-inceledi-iki-il-arasinda-tehlikeli-yeri-acikladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=42456","title":{"rendered":"Bilim insanlar\u0131 inceledi: \u0130ki il aras\u0131nda tehlikeli yeri a\u00e7\u0131klad\u0131"},"content":{"rendered":"

Bilim insanlar\u0131nca Kuzey Anadolu Fay Hatt\u0131’n\u0131n \u0130smetpa\u015fa segmentinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmayla, hatta devam eden “y\u00fczey akmas\u0131”n\u0131n nedenleri ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/b><\/p>\n

Fay hatt\u0131n\u0131n \u0130smetpa\u015fa segmentinde Bolu\u2019nun Gerede ile \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019n\u0131n Kur\u015funlu il\u00e7eleri aras\u0131ndaki yakla\u015f\u0131k 60 kilometrelik b\u00f6l\u00fcm, \u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi Jeoloji M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Ziyadin \u00c7ak\u0131r, Y\u0131ld\u0131z Teknik \u00dcniversitesi ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlisi Alpay \u00d6zdemir, \u00c7ank\u0131r\u0131 Karatekin \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisi Recep Tayyib \u0130rg\u00fcren ile Almanya ve Fransa\u2019dan gelen bilim insanlar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla 6 ki\u015filik ekip taraf\u0131ndan inceleniyor.<\/p>\n

Prof. Dr. \u00c7ak\u0131r, \u0130smetpa\u015fa segmentinin 1943-1944 y\u0131llar\u0131nda 7\u2019nin \u00fczerinde b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe sahip iki depremle k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n

Depremlerde milyarlarca tonluk kayalar\u0131n yerinden oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir nevi yerin dengesinin bozuldu\u011funu belirten \u00c7ak\u0131r, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n

*Bunun dengelenmesi i\u00e7in zaman ge\u00e7mesi gerekiyor. Depremlerden sonra dengeye oturma \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, yer kabu\u011funda hareketlere neden oluyor.<\/p>\n

*Bunlar\u0131 hassas \u00f6l\u00e7\u00fcm yapan cihazlarla \u00f6l\u00e7ebiliyoruz. Buradan gelen sinyaller toplan\u0131yor ve santimetrenin alt\u0131nda hassasiyetle, bulundu\u011fu noktan\u0131n kay\u0131p kaymad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kay\u0131yorsa ne tarafa, ne miktarda kayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7ebiliyoruz.<\/p>\n

*20\u2019ye yak\u0131n istasyonun \u00f6l\u00e7\u00fcmlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da ger\u00e7ekten 1943-1944 depreminin etkisinin halen s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, kaymaya devam etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

B\u00f6lgede ya\u015fanan kayman\u0131n hissedilebilir d\u00fczeyde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren \u00c7ak\u0131r, \u201cProjede fay\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Frans\u0131z ve Alman ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Elde edilen sonu\u00e7lar\u0131 birlikte de\u011ferlendiriyoruz, analiz ediyoruz ve fay\u0131n davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 daha iyi anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Depremin bir anda olup bitmedi\u011fini, \u00f6ncesinde y\u00fcklenme, enerji birikimi bulundu\u011funu vurgulayan \u00c7ak\u0131r, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

*Deprem an\u0131nda bunun bo\u015falt\u0131lmas\u0131 var ama tamam\u0131 de\u011fil, bir k\u0131sm\u0131. Deprem sonras\u0131nda da devam ediyor, dengeleme hareketi var. Bu bir d\u00f6ng\u00fc, sonra tekrar y\u00fcklemeye giriyor, deprem olu\u015fuyor, deprem sonras\u0131 dengeleme ve tekrar.<\/p>\n

*Bu d\u00f6ng\u00fc Kuzey Anadolu Fay\u0131\u2019n\u0131n bu kesiminde yakla\u015f\u0131k 250-300 y\u0131l s\u00fcr\u00fcyor. Yani 300 y\u0131lda bir b\u00fcy\u00fck deprem oluyor.<\/p>\n

*Yani 300 y\u0131l ge\u00e7mesi gerekiyor bu fay\u0131n 7\u2019nin \u00fczerinde bir deprem \u00fcretmesi i\u00e7in. Bu kayman\u0131n etrafa verdi\u011fi ufak da olsa bir gerilme var. Onu hesap ediyoruz.<\/p>\n

*Nas\u0131l ba\u015fl\u0131yor, ne h\u0131zla devam ediyor, ne kadar s\u00fcr\u00fcyor, bunlar hen\u00fcz \u00e7ok bilinen \u015feyler de\u011fil. Bunlar \u00e7ok yak\u0131n zamana kadar \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fc\u015f, g\u00f6zlemlenmi\u015f \u015feyler de\u011fildi.<\/p>\n

*Dolay\u0131s\u0131yla tam olarak anlam\u0131yoruz, ne tetikliyor? \u00c7\u00fcnk\u00fc birden ba\u015fl\u0131yor, kaymaya devam ediyor, y\u0131rt\u0131lma gibi gidiyor ve duruyor.<\/p>\n

*Bunu ne tetikliyor, mevsimsel etki var m\u0131, hangi h\u0131zda oluyor, ne kadar derinli\u011fe gidiyor? Dolay\u0131s\u0131yla bilinmeyen bir\u00e7ok \u015fey var. Bunu anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.\u201d<\/p>\n

NAD\u0130R OLAYLARDAN B\u0130R\u0130<\/strong><\/p>\n

\u00c7ak\u0131r, incelenen b\u00f6lgenin Kuzey Anadolu Fay\u0131\u2019n\u0131n \u00f6zel bir k\u0131sm\u0131 oldu\u011funa dikkati \u00e7ekerek, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n

*Kuzey Anadolu Fay Hatt\u0131\u2019n\u0131n tamam\u0131nda g\u00f6zlenmeyen nadir olaylardan biri burada cereyan ediyor. Buna \u2018y\u00fczey akmas\u0131\u2019 diyoruz.<\/p>\n

*Fay normalde yap\u0131\u015f\u0131kt\u0131r, 300 sene \u00fczerine birikir ve k\u0131r\u0131l\u0131r ama fay\u0131n bu k\u0131sm\u0131 halen y\u00fczeyde kaymaya devam ediyor. 1939-1942 depremi var, bunlarda b\u00f6yle bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fil.<\/p>\n

*Dengeleme filan bitmi\u015f, fay kitlenmi\u015f ama burada halen kay\u0131yor, y\u0131lda 2 santime yak\u0131n neredeyse kay\u0131yor.<\/p>\n

*Bunun nas\u0131l meydana geldi\u011fini, s\u00fcrekli mi d\u00f6nem d\u00f6nem mi kayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in bu \u00f6l\u00e7\u00fcmleri yap\u0131yoruz. Asl\u0131nda buna \u2018yava\u015f hareket\u2019 diyoruz.<\/p>\n

*Anlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, b\u00fcy\u00fck depremlerden \u00f6nce b\u00f6yle bu \u015fekilde benzer bir yava\u015f hareket oluyor.<\/p>\n

*Aniden k\u0131r\u0131lm\u0131yor, \u00f6ncesinde haz\u0131rl\u0131k safhas\u0131 oluyor, bu haz\u0131rl\u0131k safhas\u0131nda da deprem \u00fcretmeksizin bir kayma meydana geliyor ve ondan sonra birden k\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

*Buradaki yava\u015f kayma hareketini anlarsak depremden \u00f6nceki olu\u015fan kaymay\u0131 da anlayabiliriz.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u201cTEK YER MARMARA D\u0130YEB\u0130L\u0130R\u0130Z\u201d<\/strong><\/p>\n

\u0130ncelenen b\u00f6lgede b\u00fcy\u00fck bir deprem tehlikesi bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan \u00c7ak\u0131r, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n

*Kuzey Anadolu Fay Hatt\u0131 boyunca deprem tehlikesinin oldu\u011fu tek yer Marmara diyebiliriz. Marmara Denizi\u2019nde herkesin bildi\u011fi gibi bir deprem bekliyoruz.<\/em><\/p>\n

*Tarihsel depremlere bak\u0131yoruz. 1939\u2019da ba\u015fl\u0131yor Erzincan\u2019da k\u0131r\u0131lmaya, 1942, 1943, 1944, 1957, 1967, 1999 depremleri geliyor Marmara\u2019ya kadar. Ortada k\u0131r\u0131lmayan bir kesim var, oradan biliyoruz. Uzun zamand\u0131r deprem olmayan bir yer.<\/p>\n

*\u0130ki taraf\u0131 k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, oras\u0131 da k\u0131r\u0131lacak. En son 1700\u2019l\u00fc y\u0131llarda k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor, dolay\u0131s\u0131yla orada 250 seneyi ge\u00e7mi\u015f durumda.<\/p>\n

*O y\u00fczden, \u2018Marmara Denizi\u2019nde deprem olacak, risk var.\u2019 diyoruz. Yoksa birtak\u0131m \u00f6l\u00e7\u00fcmler, g\u00f6zlemler, hesap yap\u0131p \u2018Burada deprem olacak.\u2019 demiyoruz. Onu kimse s\u00f6yleyemiyor zaten. Depremleri \u00f6nceden kestirmek s\u00f6z konusu de\u011fil. Fay \u00fczerindeki depremler, yak\u0131ndaki depremler, fay\u0131n ne kadar h\u0131zl\u0131 kayd\u0131\u011f\u0131 gibi \u00f6l\u00e7\u00fcmlerden sonra deprem olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 veriliyor. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bilim insanlar\u0131nca Kuzey Anadolu Fay Hatt\u0131’n\u0131n \u0130smetpa\u015fa segmentinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmayla, hatta devam eden “y\u00fczey akmas\u0131”n\u0131n nedenleri …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":42457,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[3103,1958,4931,4297,8025],"class_list":["post-42456","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-cakir","tag-deprem","tag-depremle","tag-fay","tag-kayma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42456","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42456"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42456\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42458,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42456\/revisions\/42458"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42456"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42456"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42456"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}