{"id":4613,"date":"2022-07-08T08:36:05","date_gmt":"2022-07-08T08:36:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=4613"},"modified":"2022-07-08T08:36:05","modified_gmt":"2022-07-08T08:36:05","slug":"tuikin-kira-hesabi-enflasyonu-boyle-dusuruyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=4613","title":{"rendered":"T\u00dc\u0130K\u2019in kira hesab\u0131 enflasyonu b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor"},"content":{"rendered":"<p><b>B\u0130SAM son enflasyon raporunda T\u00dc\u0130K&#8217;in enflasyon verilerinin olmas\u0131 gerekenden d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu, bunun \u00f6nemli nedenlerinden birisinin de kira hesaplamalar\u0131ndaki fark oldu\u011funu belirtti.<\/b><\/p>\n<p>D\u0130SK\u2019e ba\u011fl\u0131 Birle\u015fik Metal-\u0130\u015f Sendikas\u0131\u2019n\u0131n S\u0131n\u0131f Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi (B\u0130SAM) Haziran 2022 d\u00f6nemine ait Enflasyon ve Kira Art\u0131\u015flar\u0131 Raporu yay\u0131mlad\u0131.<\/p>\n<p>Raporda kira ba\u015fta olmak \u00fczere enflasyon sepetinde bulunan pek \u00e7ok madde grubunun hesaplanma y\u00f6ntemleri nedeniyle T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu&#8217;nun (T\u00dc\u0130K) resmi enflasyonunun olmas\u0131 gerekenden daha d\u00fc\u015f\u00fck hesapland\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<p>T\u00dc\u0130K\u2019in T\u00fcrkiye genelinde olu\u015fturdu\u011fu \u00f6rneklemden toplad\u0131\u011f\u0131 kira \u00fccreti verileri a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak yenilenen kontratlardan olu\u015fuyor. T\u00dc\u0130K b\u00fcy\u00fck oranda mevcut kirac\u0131lar\u0131n kiralar\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131 takip ederken, emlak endeksleri piyasa verilerini kullanarak bo\u015falan evlerin kiras\u0131n\u0131 takip ediyor.<\/p>\n<p>Bu nedenle uzmanlar kira enflasyonunun do\u011fru hesaplanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun da genel enflasyonu a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekti\u011fini savunuyor. Ayr\u0131ca uzmanlar T\u00dc\u0130K\u2019in enflasyon sepetindeki kimi \u00fcr\u00fcnlerin a\u011f\u0131rl\u0131kland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeniyle de enflasyonun olmas\u0131 gerekenden daha d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/p>\n<p><b>T\u00dc\u0130K\u2019E G\u00d6RE K\u0130RALAR B\u0130R YILDA Y\u00dcZDE 22,8 ARTMI\u015e<\/b><\/p>\n<p>B\u0130SAM raporunda da kirac\u0131lar\u0131n kiral\u0131k konut fiyatlar\u0131ndaki y\u00fcksek art\u0131\u015f y\u00fcz\u00fcnden k\u00e2bus ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ancak T\u00dc\u0130K\u2019in y\u0131ll\u0131k kira art\u0131\u015f oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 22,8 d\u00fczeyinde kald\u0131\u011f\u0131 belirtilerek \u201cT\u00dc\u0130K&#8217;in enflasyon hesaplama y\u00f6ntemi kiralardaki ani art\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 son derece duyars\u0131z\u201d tespitinde bulunuldu.<\/p>\n<p>T\u00dc\u0130K\u2019in haziran ay\u0131 t\u00fcketici enflasyonu (T\u00dcFE) verilerine g\u00f6re ger\u00e7ek kiralardaki y\u0131ll\u0131k fiyat art\u0131\u015f\u0131 y\u00fczde 22,8 ile y\u00fczde 78,6 olarak a\u00e7\u0131klanan genel enflasyonun \u00e7ok alt\u0131nda bulunuyor. Kiralardaki resmi art\u0131\u015f ise enflasyonu a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7eken en \u00f6nemli harcama kalemi durumunda.<\/p>\n<p>Emlak endekslerine g\u00f6re kirac\u0131n\u0131n ciddi bir yoksulla\u015fma tehdidi alt\u0131nda oldu\u011funu belirten B\u0130SAM raporunda, \u201cT\u00dc\u0130K enflasyon hesaplama y\u00f6ntemini ve sepetini emek\u00e7ilerin sorunlar\u0131na duyarl\u0131 hale getirmelidir\u201d ifadeleri yer ald\u0131.<\/p>\n<p><b>\u2018GER\u00c7EK K\u0130RA ENFLASYONU Y\u00dcZDE 92,5\u2019<\/b><\/p>\n<p>B\u0130SAM hesaplamalar\u0131na g\u00f6re, kirac\u0131lar\u0131n enflasyonu t\u00fcketim harcama kal\u0131b\u0131na ve T\u00dc\u0130K madde grup fiyatlar\u0131na g\u00f6re y\u00fczde 70 olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Emlak endekslerine (Endeksa) g\u00f6re ise kiral\u0131k konut fiyatlar\u0131 y\u00fczde 155 oran\u0131nda artm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6re bu s\u00fcre\u00e7te oturdu\u011fu evden \u00e7\u0131kmak, yeni bir konuta ta\u015f\u0131nmak zorunda kalan, ev sahiplerinin tehditleri kar\u015f\u0131s\u0131nda kiras\u0131n\u0131 piyasa oran\u0131nda art\u0131ranlar i\u00e7in ise enflasyon y\u00fczde 92,5 d\u00fczeyinde.<\/p>\n<p><b>\u2018SEPETTEK\u0130 \u00dcR\u00dcNLER DO\u011eRU A\u011eIRLIKLANDIRILMIYOR\u2019<\/b><\/p>\n<p>Bununla birlikte raporda T\u00dc\u0130K\u2019in enflasyon sepetindeki \u00fcr\u00fcnlerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na da tepki g\u00f6sterildi.<\/p>\n<p>Raporda, \u201cFiyatlar\u0131 teknolojiye ko\u015fut olarak gerileyen cep telefonu g\u00f6r\u00fc\u015fme \u00fccreti ve internet \u00fccretinin toplam i\u00e7indeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 2,62. Ekme\u011fin enflasyon sepetindeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 y\u00fczde 2,54. Yani ekmek enflasyonu yukar\u0131 s\u00fcr\u00fcklerken, cep telefonu g\u00f6r\u00fc\u015fme \u00fccreti a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekiyor. Neredeyse ekmek zamlar\u0131n\u0131, cep telefonu konu\u015fma \u00fccretlerindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor\u201d ifadeleri yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Raporda ayr\u0131ca kimi \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131n\u0131n enflasyonu s\u00fcrekli olarak a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekti\u011fi belirtilirken T\u00dcFE verilerine g\u00f6re ekmek fiyatlar\u0131n\u0131n 2003&#8217;ten bu yana enflasyondan y\u00fczde 32 daha fazla art\u0131\u015f kaydetti\u011fi, cep telefonu ve internet \u00fccretlerinin ise reel olarak d\u00f6rtte bir oran\u0131na hat\u0131rlat\u0131ld\u0131. Yani bu hesaba g\u00f6re sadece ekmek ve cep telefonu\/internet \u00fccretlerinden olu\u015fturulan bir hesap olsayd\u0131, ekmekteki kayba ra\u011fmen enflasyon gerilemi\u015f olacakt\u0131.<\/p>\n<p>Rapora g\u00f6re enflasyonu en \u00e7ok a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7eken \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131 ise \u015f\u00f6yle oldu:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/08\/12.png\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>\u2018ENFLASYON HESABI DENET\u0130ME A\u00c7ILMALI\u2019<\/b><\/p>\n<p>Son olarak raporda enflasyon hesaplamalar\u0131n\u0131n i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin denetime a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtildi. B\u0130SAM\u2019\u0131n konu ile ilgili genel \u00f6nerileri ise \u015f\u00f6yle oldu:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201cT\u00dc\u0130K Emek \u00d6rg\u00fctlerinin Denetimine A\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/li>\n<li>Herkesin enflasyonu ayn\u0131 de\u011fildir, T\u00dc\u0130K farkl\u0131 gelir gruplar\u0131 ve \u00f6zellikle \u00fccretliler i\u00e7in enflasyonu ayr\u0131 ayr\u0131 a\u00e7\u0131klamal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Enflasyonun toplumsal ger\u00e7ekleri temsil eden bir metodoloji ile hesaplanmal\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda T\u00dc\u0130K enflasyon hesaplama y\u00f6ntemini ve sepetini emek\u00e7ilerin sorunlar\u0131na duyarl\u0131 hale getirmelidir.<\/li>\n<li>Teknolojik geli\u015fmeye ko\u015fut olarak fiyat\u0131 reel olarak gerileyen \u00fcr\u00fcn gruplar\u0131n\u0131n, hanehalklar\u0131n\u0131n genelini ilgilendirmeyen ama nicelik olarak a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahip olan (ara\u00e7 al\u0131m sat\u0131m\u0131 gibi) \u00fcr\u00fcnler sepetten \u00e7\u0131kart\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Kurumsal birikimi ile tart\u0131\u015fmas\u0131z bir \u00f6neme sahip olan, a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 verilerle emek\u00e7ilerin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 belirleyen T\u00dc\u0130K, tarihsel misyonuna ve \u00f6nemine ayk\u0131r\u0131 davranmamal\u0131, veri gizleme, s\u00fcrekli metodoloji de\u011fi\u015fikliklerine giderek verileri etkileme gibi uygulamalardan vaz ge\u00e7meli, \u015feffafl\u0131\u011f\u0131na ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na zarar verecek m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 durabilmelidir.<\/li>\n<li>Gerek toplu s\u00f6zle\u015fme gerek asgari \u00fccret gerekse emekliler ba\u015fta olmak \u00fczere geni\u015f kesimlerin \u00fccretleri ve zamlar\u0131n\u0131n belirlenme s\u00fcrecinde, resmi enflasyon verileri esas al\u0131nmaktad\u0131r. Enflasyon temelli art\u0131\u015flar ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi g\u00f6z ard\u0131 etmektedir. Bu anlamda enflasyon verilerine ilave olarak ekonomik b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131 da bu art\u0131\u015flara ilave edilmelidir<\/li>\n<li>Kiralar gibi fiyat kontrol\u00fc devletin elinde olan elektrik, gaz, akaryak\u0131t fiyatlar\u0131 da sabitlenmeli, vatanda\u015f\u0131n birbiri ile kar\u015f\u0131 ka\u015f\u0131ya getiren yakla\u015f\u0131mlara son verilmelidir\u201d<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0130SAM son enflasyon raporunda T\u00dc\u0130K&#8217;in enflasyon verilerinin olmas\u0131 gerekenden d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu, bunun \u00f6nemli nedenlerinden birisinin de kira &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4614,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[62,60,311,310,61],"class_list":["post-4613","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-artis","tag-enflasyon","tag-kira","tag-tuik","tag-ucret"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4613","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4613"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4613\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4615,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4613\/revisions\/4615"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}