{"id":49255,"date":"2022-11-03T06:06:05","date_gmt":"2022-11-03T06:06:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=49255"},"modified":"2022-11-03T06:06:05","modified_gmt":"2022-11-03T06:06:05","slug":"akp-iktidari-20-yasinda-turkiye-bircok-baslikta-geriye-gitti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=49255","title":{"rendered":"AKP iktidar\u0131 20 ya\u015f\u0131nda: T\u00fcrkiye bir\u00e7ok ba\u015fl\u0131kta geriye gitti"},"content":{"rendered":"<p><b>T\u00fcrkiye, AKP iktidar\u0131nda demokrasi, hukuk, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, yolsuzluk ba\u015fta olmak \u00fczere bir dizi ba\u015fl\u0131kta d\u00fcnyadaki geri kalm\u0131\u015f \u00fclkeleri yakalad\u0131! \u0130\u015fte endekslerde T\u00fcrkiye&#8217;nin yeri&#8230;<\/b><\/p>\n<p>3 Kas\u0131m 2022\u2019de iktidara gelen ve 20 y\u0131ld\u0131r kesintisiz bir bi\u00e7imde AKP taraf\u0131ndan y\u00f6netilen T\u00fcrkiye bir\u00e7ok ba\u015fl\u0131kta adeta d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda ekonomisini g\u00fcnden g\u00fcne k\u00f6t\u00fcle\u015fen ve para birimi yabanc\u0131 para birimleri kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck de\u011fer kaybeden T\u00fcrkiye, bir\u00e7ok ba\u015fl\u0131kta da geriye do\u011fru gidiyor. \u0130\u015fte demokrasiden hukuka, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden, sosyal hayata kadar bir dizi ba\u015fl\u0131kta T\u00fcrkiye&#8217;nin d\u00fcnyadaki yeri:<\/p>\n<p><strong>DEMOKRAS\u0130 ENDEKS\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u0130sve\u00e7 G\u00f6teborg \u00dcniversitesi V-Dem Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn her y\u0131l a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 demokrasi endeksinde T\u00fcrkiye 179 \u00fclke aras\u0131nda 147\u2019nci s\u0131rada yer ald\u0131. Rapora g\u00f6re T\u00fcrkiye son 10 y\u0131lda en fazla anti-demokratik hale gelen 10 \u00fclkeden biri. T\u00fcrkiye, D\u00fcnya Demokrasi Ligi\u2019nde Cibuti ve Ruanda gibi \u00fclkelerin dahi alt\u0131nda.<\/p>\n<p>\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden medyaya bask\u0131ya, i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kadar \u00e7ok farkl\u0131 parametrelerde yakla\u015f\u0131k 30 milyon veri noktas\u0131ndan bilgi alarak 3700 uzman ve akademisyenin katk\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 V-Dem Demokrasi Raporu\u2019nda T\u00fcrkiye \u201cse\u00e7imli otokrasi\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>HUKUKUN \u00dcST\u00dcNL\u00dc\u011e\u00dc ENDEKS\u0130<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya Adalet Projesi (WJP), 2022 Hukukun \u00dcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc Endeksi\u2019ni yay\u0131mlad\u0131. \u00dclkelerin hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc raporda T\u00fcrkiye, 140 \u00fclke aras\u0131nda 116\u2019nc\u0131, kendi b\u00f6lgesinde ise en son s\u0131rada yer ald\u0131. Ge\u00e7ti\u011fimiz ekim ay\u0131nda a\u00e7\u0131klanan raporda hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geriledi\u011fi \u00fclkeler aras\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin de bulundu\u011funa, puanlar\u0131nda gerileme oldu\u011funa dikkat \u00e7ekildi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bak\u0131m\u0131ndan sadece AB \u00fclkeleri, \u0130ngiltere, ABD, Japonya ve Kanada gibi \u00fclkelerin gerisinde de\u011fil, Uruguay, Birle\u015fik Arap Emirlikleri, Ruanda, Namibya, Botsvana, Malezya, Senegal, Gana, Mo\u011falistan, Burkino Faso, Trinidad ve Tobago\u2019nun da \u00e7ok gerisinde yer ald\u0131. Ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda, h\u00fck\u00fcmetlerin, \u00fclkeyi y\u00f6netenlerin, hukuka ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131 da mercek alt\u0131na al\u0131nd\u0131. Bu kapsamda yap\u0131lan de\u011ferlendirmeye g\u00f6re T\u00fcrkiye yine listenin son s\u0131ralar\u0131nda, 140 \u00fclke aras\u0131nda 135\u2019inci s\u0131rada yer ald\u0131.<\/p>\n<p><strong>BASIN \u00d6ZG\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dc ENDEKS\u0130<\/strong><\/p>\n<p>S\u0131n\u0131r Tan\u0131mayan Gazeteciler (RSF) \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 2022 D\u00fcnya Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Endeksi&#8217;ne g\u00f6re T\u00fcrkiye, 180 \u00fclke i\u00e7erisinde 149&#8217;uncu s\u0131rada yer al\u0131yor. D\u00fcnya Bas\u0131n \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Endeksi&#8217;nde T\u00fcrkiye 2005 y\u0131l\u0131nda 98&#8217;inci s\u0131rada yer al\u0131yordu. Her y\u0131l a\u00e7\u0131klanan endekse g\u00f6re T\u00fcrkiye 2010 y\u0131l\u0131nda 138, 2015&#8217;te 149, 2020&#8217;de 154&#8217;\u00fcnc\u00fcl\u00fc\u011fe gerilemi\u015fti. Bu gerilemede habercili\u011fe d\u00f6n\u00fck \u201cyo\u011fun ve \u00e7e\u015fitli bask\u0131lar\u201d etkili oldu. RSF Endeksi&#8217;nde T\u00fcrkiye ile ilgili olarak \u015fu ifadeler yer ald\u0131: \u201cRecep Tayyip Erdo\u011fan&#8217;\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 yetkilerle donat\u0131lm\u0131\u015f Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na ve otoriterli\u011fine, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn hi\u00e7e say\u0131lmas\u0131 ve yarg\u0131 sistemine m\u00fcdahaleler e\u015flik etti. Baz\u0131 gazeteciler, \u2018Cumhurba\u015fkan\u0131&#8217;na hakaret&#8217;, \u2018\u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011fi&#8217; veya \u2018\u00f6rg\u00fct propagandas\u0131&#8217; gerek\u00e7elerine dayand\u0131r\u0131lan keyfi kovu\u015fturmalarda beraat etti. Gazetecilere y\u00f6nelik tutuklaman\u0131n yerini adli kontrol ald\u0131.\u201d<\/p>\n<p><strong>DAHA \u0130Y\u0130 YA\u015eAM ENDEKS\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi ve Kalk\u0131nma \u00d6rg\u00fct\u00fc (OECD) taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan Daha \u0130yi Ya\u015fam Endeksi\u2019nde ise T\u00fcrkiye 41 \u00fclke aras\u0131nda 38&#8217;inci s\u0131rada yer al\u0131yor. Endeks maddi ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda konut, gelir durumu ve istihdam; ya\u015fam kalitesi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ise toplum, e\u011fitim, \u00e7evre, y\u00f6netim, sa\u011fl\u0131k, ya\u015fam memnuniyeti, g\u00fcvenlik ve i\u015f-ya\u015fam dengesi kriterlerini belirli g\u00f6stergeler \u00fczerinden \u00f6l\u00e7\u00fcml\u00fcyor. Hanehalk\u0131 net kullan\u0131labilir gelir ve hanehalk\u0131 mali zenginli\u011fi kriterleri ile olu\u015fturulan endeksin gelir kategorisinde T\u00fcrkiye sondan 7&#8217;inci s\u0131rada yer al\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>YOLSUZLUK ALGI ENDEKS\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 \u015eeffafl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, Yolsuzluk Alg\u0131 Endeksi 2021 sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re T\u00fcrkiye 180 \u00fclke aras\u0131nda 96. s\u0131rada yer ald\u0131. T\u00fcrkiye, endekste son 10 y\u0131l i\u00e7erisinde en \u00e7ok puan kaybeden \u00fclkeler aras\u0131nda bulunuyor. 2013 y\u0131l\u0131 ile k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda ise T\u00fcrkiye 12 puan kaybederek 43 s\u0131ra geriledi. Yolsuzluk Alg\u0131 Endeksi 180 \u00fclkeyi kamu sekt\u00f6r\u00fc yolsuzlu\u011funa g\u00f6re s\u0131ral\u0131yor. Endekste yolsuzluk, 0 ila 100 aras\u0131nda derecelendiriyor. Buna g\u00f6re, 0 yolsuzlu\u011fun \u00e7ok yo\u011fun oldu\u011fu, 100 ise tamam\u0131yla yolsuzluktan ar\u0131nm\u0131\u015f \u00fclkelere i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p><strong>SEFALET ENDEKS\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Bir ekonominin duru\u00admunu ve uygulanan ekonomik politika\u00adlar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mekte kullan\u0131lan ve enflasyon ile i\u015fsizli\u011fin toplam\u0131ndan olu\u015fan Sefalet Endeksi&#8217;nde T\u00fcrkiye en yak\u0131n takip\u00e7isi Arjantin&#8217;e fark atarak birinci oldu. T\u00fcrkiye 93.3 puanla ilk s\u0131rada yer al\u0131rken Arjantin 89.9 puanla ikinci oldu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131rada yer alan \u00fclke ise G\u00fcney Afrika. Bu \u00fclkenin endeksteki puan\u0131 41.4. Macaristan 23.8, Polonya 22.3, Rusya ise 17.5 puanla endekste yer ald\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye, AKP iktidar\u0131nda demokrasi, hukuk, bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, yolsuzluk ba\u015fta olmak \u00fczere bir dizi ba\u015fl\u0131kta d\u00fcnyadaki geri kalm\u0131\u015f \u00fclkeleri yakalad\u0131 &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":49256,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[5794,83,1912,15,160],"class_list":["post-49255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-endeksi","tag-is","tag-sira","tag-turkiye","tag-ulke"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49255"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49257,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49255\/revisions\/49257"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}