Bug\u00fcn, 12 Kas\u0131m 1999’da 710 ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi D\u00fczce Depremi’nin 23. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc. AFAD koordinasyonunda bug\u00fcn saat 18.57’de, 81 ilde e\u015f zamanl\u0131 olarak \u201c\u00c7\u00f6k-Kapan-Tutun\u201d deprem tatbikat\u0131 yap\u0131lacak.<\/p>\n
Prof. Dr. G\u00f6r\u00fcr, genel deprem tatbikat\u0131 ve son d\u00f6nemde meydana gelen depremlere ili\u015fkin sorular\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcr, \u00fclke genelinde yap\u0131lacak tatbikat\u0131n yararl\u0131 oldu\u011funu fakat tatbikat\u0131n as\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti. G\u00f6r\u00fcr 1999 depreminden sonra ilk kez \u00fclke genelinde tatbikat yap\u0131lmas\u0131n\u0131, \u201cHi\u00e7 yoktan \u00e7ok iyi \u00e7ok da faydal\u0131 ama b\u00fct\u00fcn kulaklar ve umut \u00fclkenin ve \u0130stanbul’un depreme nas\u0131l ve ne kadar haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131nda. As\u0131l beklenti bu\u201d s\u00f6zleri ile de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin deprem ku\u015fa\u011f\u0131 \u00fczerinde bulundu\u011funu ve deprem olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131na de\u011finen G\u00f6r\u00fcr, \u201cT\u00fcrkiye’nin jeolojik yap\u0131s\u0131 ve tektoni\u011fi gere\u011fi kimi faylar, gerekti\u011fi kadar stres biriktirdi\u011fi an ve biriktirdi\u011fi stres bir depreme neden olacak boyuta vard\u0131\u011f\u0131nda o fay k\u0131r\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylelikle deprem \u00fcretme periyodu dolmu\u015f oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir fay\u0131n stres biriktirmesi ancak belirli bir s\u00fcre i\u00e7erisinde oluyor\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de yakla\u015f\u0131k 500’den fazla fay bulundu\u011funu belirten G\u00f6r\u00fcr, \u201cBir fay\u0131n periyodu doluyor ve deprem \u00fcretiyor. Bunlara al\u0131\u015fk\u0131n olmam\u0131z laz\u0131m. \u00d6zellikle 5’in alt\u0131ndaki depremler \u00e7ok yayg\u0131n oluyor. G\u00fcn ge\u00e7miyor ki 4 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde deprem olmas\u0131n. Hele 4’\u00fcn alt\u0131ndaki depremler her an oluyor\u201d dedi.<\/p>\n
\u201c\u00c7O\u011eU KEZ DEPREMDE HAZIRLIKSIZ VE GAF\u0130L AVLANIYORUZ\u201d<\/strong><\/p>\n G\u00f6r\u00fcr, olas\u0131 \u0130stanbul depremi ile ilgili de \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n * \u201c\u0130stanbul’da, Marmara’da bekledi\u011fimiz fay\u0131n tekerr\u00fcr periyodu yakla\u015f\u0131k 250 senedir. 250 senede bir deprem oluyor orada. En son deprem 1766. \u00dczerine 250 koyunca bug\u00fcnlere geliyor. Onun i\u00e7in bug\u00fcnlerde \u0130stanbul’da deprem diyoruz.<\/p>\n * Ne zaman deprem olaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz. \u00c7ok s\u0131k ara\u015ft\u0131rma, ciddi ara\u015ft\u0131rmalar gerekir. Maalesef bunu da yeterince yapm\u0131yoruz. Onun i\u00e7in \u00e7o\u011fu kez depremde haz\u0131rl\u0131ks\u0131z ve gafil avlan\u0131yoruz. Hep diyoruz ki, \u00fclkemiz deprem \u00fclkesi, bizim behemehal t\u00fcm \u00fclkeyi deprem diren\u00e7li h\u00e2le getirecek haz\u0131rl\u0131klar\u0131 yapmak laz\u0131m.<\/p>\n * Biz bunlar\u0131 s\u00f6ylerken bir \u015feyler yap\u0131l\u0131yor ama yeterli de\u011fil. Bir de b\u00f6yle tatbikat yap\u0131l\u0131yor. Tatbikat i\u015fi daha kolay tabii. Yap\u0131ls\u0131n g\u00fczel ama as\u0131l derde derman olacak tatbikat de\u011fil. Biz yaraya ne\u015fter vurulmas\u0131n\u0131 bekliyoruz.\u201d<\/p>\n \u0130nsanlarda deprem k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve bilincinin yeterince olu\u015fmamas\u0131ndan dolay\u0131 deprem diren\u00e7li evlerin yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden G\u00f6r\u00fcr, \u0130mar Bar\u0131\u015f\u0131 ve \u0130mar Aff\u0131 gibi uygulamalardan dolay\u0131 ruhsats\u0131z, ka\u00e7ak yap\u0131lan yap\u0131lar\u0131n h\u0131zla artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Devam\u0131nda, \u201cBiz de onlar\u0131 affediyoruz veya halk da \u2018Nas\u0131l olursa bir af daha gelir’ diye, deprem bilinci ve bilgisini olu\u015fturmak yerine \u2018Ne yaparsak o olur’ gibisinden bu i\u015ften biraz uzak duruyorlar\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n \u201cYERLE\u015e\u0130M ALANINI DEPREME HAZIRLAMAK B\u0130ZDE YANLI\u015e ANLA\u015eILIYOR\u201d<\/strong><\/p>\n D\u00fc\u015f\u00fck \u015fiddetteki depremlerde bile can kayb\u0131 oldu\u011funu belirten G\u00f6r\u00fcr s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n * \u201cMesela, bilim toplumlar\u0131nda, 5, hatta 6 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremler can kayb\u0131na neden olmaz. Kaliforniya’da, Japonya’da, Uzak Do\u011fu’da 7 boyutunda, 7’nin \u00fczerindeki kimi depremlerde bile ancak 2-3 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybediyor. Yerle\u015fim alanlar\u0131n\u0131 depreme kar\u015f\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015flar. Yerle\u015fim alan\u0131n\u0131 depreme haz\u0131rlamak bizde yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131l\u0131yor. Sade yap\u0131 stokunu yenilemekle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n * B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bir in\u015faat projesi, m\u00fcteahhitlik projesi gibi alg\u0131lan\u0131yor. Bu da tam do\u011fru de\u011fil. Deprem en b\u00fcy\u00fck zarar\u0131 birincisi halka veriyor. \u0130kincisi, alt yap\u0131ya veriyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, yap\u0131 stokuna zarar veriyor. As\u0131l \u00f6l\u00fcm ve yaralanmalar\u0131 \u00e7o\u011fu yap\u0131 stokundan geliyor. \u00c7evreye zarar veriyor. \u00c7evreyi, topra\u011f\u0131, havay\u0131, suyu kirletiyor. Dolay\u0131s\u0131yla uzun zamanda yine insanlara zarar veriyor. Bir de ekonomiye zarar veriyor, ekonominin \u00e7arklar\u0131n\u0131 durduruyor. Sefalet, a\u00e7l\u0131k, susuzluk gibi zarar\u0131 oluyor.\u201d<\/p>\n Depremden daha az zararla kurtulmak i\u00e7in yaln\u0131zca yap\u0131lar\u0131n yeniden in\u015fa edilmesinin tek ba\u015f\u0131na yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen G\u00f6r\u00fcr, \u201cBinam\u0131z\u0131n sa\u011flam olmas\u0131 yetecek mi? Halk bilin\u00e7li de\u011filse, hi\u00e7bir kenti de deprem g\u00fcvenli yapamazs\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc o kentte bilin\u00e7li halk ya\u015fayacak ki o bilinci devam ettirsin, deprem k\u00fclt\u00fcr\u00fc olsun. Her yap\u0131lan ev ka\u00e7ak yap\u0131l\u0131rsa, o kenti iyile\u015ftiremezsin. Kentlerimizi depreme haz\u0131rlamaya b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yakla\u015fmam\u0131z laz\u0131m\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n \u201cDEPREM ODAKLI KENTSEL D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcM YAPILMALI\u201d<\/strong><\/p>\n Depremlere kar\u015f\u0131 al\u0131nmas\u0131 \u00f6nlemler konusunda da G\u00f6r\u00fcr \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n * \u201cT\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin, T\u00fcrk devletinin behemeh\u00e2l deprem odakl\u0131 kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yapmas\u0131 laz\u0131m. Sadece yap\u0131 stokuna odaklanarak de\u011fil, kentin b\u00fct\u00fcn bile\u015fenlerini depreme haz\u0131rlayacak \u015fekilde planlamas\u0131 laz\u0131m. O da AFAD ile ya da bug\u00fcnk\u00fc \u015fekilde olmaz, \u00e7ok ciddi olarak devlet bir bakanl\u0131k kurmal\u0131. Bu, afet bakanl\u0131\u011f\u0131 olmal\u0131. Bunun i\u00e7ine iklim de deprem de girer.<\/p>\n * \u00d6zellikle deprem ku\u015faklar\u0131nda bu bakanl\u0131\u011fa ciddi b\u00fct\u00e7e vermek suretiyle ciddi, i\u015f bilir, liyakatli kadrolar\u0131 bu bakanl\u0131kta toparlay\u0131p yap\u0131la\u015ft\u0131rma olduktan sonra planl\u0131 programl\u0131, 5 y\u0131ll\u0131k planlar ve bir bakanl\u0131k \u015feklinde bu i\u015fe girilirse T\u00fcrkiye’yi deprem diren\u00e7li h\u00e2le getirebiliriz. Aksi halde, 22-23 sene ge\u00e7ti, geldi\u011fimiz noktada, evet \u00e7ok \u015fey yap\u0131ld\u0131 ama as\u0131l yaram\u0131za merhem olacak, yap\u0131lmas\u0131 gerekenler yap\u0131ld\u0131 m\u0131 derseniz maalesef evet diyemiyorum.\u201d<\/p>\n \u201cBUG\u00dcNK\u00dc TEKNOLOJ\u0130 KENTLER\u0130 DEPREME KAR\u015eI HAZIRLAMAYA UYGUN\u201d<\/strong><\/p>\n Halk\u0131n deprem konusunda bilin\u00e7lenmesinin \u00f6nemine dikkat \u00e7eken G\u00f6r\u00fcr, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle bitirdi:<\/p>\n * \u201cYanl\u0131\u015f binay\u0131 h\u00fck\u00fcmet kontrol etmese bile yapmamas\u0131 laz\u0131m. Gecekondula\u015fmaya engel olan \u00e7\u0131kmasa bile halk\u0131n kendisi yapmamas\u0131 laz\u0131m. Ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fc h\u00e2line getirmek laz\u0131m ki bu i\u015fin \u00fcstesinden gelebilelim. B\u00f6yle \u00fclkeler var. Oralarda daha b\u00fcy\u00fck depremler oluyor ama insanlar korkmuyor. Her g\u00fcn depremi konu\u015fmuyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar bir \u015feyden emin: \u2018Deprem olsa bile evim y\u0131k\u0131lmayacak, okula giden \u00e7ocu\u011fumun okulu \u00e7\u00f6kmeyecek, i\u015fe giden e\u015fimin ba\u015f\u0131na i\u015f yeri \u00e7\u00f6kmeyecek.’ Bunun bilincindeler.<\/p>\n * Niye bu fark\u0131ndal\u0131k, rahatl\u0131k olu\u015ftu? \u00c7\u00fcnk\u00fc kenti o \u015fekilde haz\u0131rl\u0131yorlar. Bug\u00fcnk\u00fc teknoloji, bilim bunu yapmaya uygundur. Yeter ki halk istesin, bunun pe\u015finde olsun. Kendini y\u00f6netenlerden de talep etsin. Bunun bir an \u00f6nce yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in takip\u00e7isi olsun. Deprem olduktan sonra 3-4 g\u00fcn korkup, sonras\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey yokmu\u015f gibi davran\u0131lmas\u0131na m\u00fcsaade etmesin. Biz bunu yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in bir yere gidemiyoruz.\u201d ANKA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bug\u00fcn, 12 Kas\u0131m 1999’da 710 ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi D\u00fczce Depremi’nin 23. y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc. AFAD koordinasyonunda bug\u00fcn saat 18.57’de, 81 ilde e\u015f …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55174,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[1958,4988,83,1774,669],"class_list":["post-55173","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-deprem","tag-gorur","tag-is","tag-tatbikat","tag-yapi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55173"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55175,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55173\/revisions\/55175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/55174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}