{"id":55450,"date":"2022-11-13T08:51:06","date_gmt":"2022-11-13T08:51:06","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=55450"},"modified":"2022-11-13T08:51:06","modified_gmt":"2022-11-13T08:51:06","slug":"iklim-zirvesinin-ilk-haftasina-damga-vuran-olaylar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=55450","title":{"rendered":"\u0130klim Zirvesi\u2019nin ilk haftas\u0131na damga vuran olaylar"},"content":{"rendered":"<p>Bu y\u0131l M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131, K\u0131z\u0131l Deniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki \u015earm el-\u015eeyh\u2019te d\u00fczenlenen Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi 27. Taraflar Konferans\u0131\u2019n\u0131n (COP27) ilk haftas\u0131na, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin iklim de\u011fi\u015fikli\u011finden kaynaklanan zararlar\u0131n\u0131n tazmin edilmesi i\u00e7in kay\u0131p ve zarar mekanizmas\u0131 kurulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u015fehir ve konferans alan\u0131ndaki y\u00fcksek fiyatlar damga vurdu.<\/p>\n<p>Zirve ba\u015flamadan \u00f6nce \u015earm el-\u015eeyh\u2019te \u00f6zellikle konaklama fiyatlar\u0131ndaki fahi\u015f art\u0131\u015f nedeniyle bir\u00e7ok iklim aktivisti ve sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc temsilcisi kat\u0131l\u0131m sa\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6\u011fle yemeklerinin 20 dolar oldu\u011fu konferans alan\u0131nda pahal\u0131l\u0131k ve su tedarikindeki s\u0131k\u0131nt\u0131 ciddi ele\u015ftirilere sebep oldu.<\/p>\n<p>Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerden gelen kat\u0131l\u0131mc\u0131lar i\u00e7in bile y\u00fcksek say\u0131labilecek fiyatlar, bir\u00e7o\u011fu ekonomik sorunlarla m\u00fccadele eden Afrika ve Asya \u00fclkelerinden kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 zor duruma d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Etkinli\u011fin ikinci g\u00fcn\u00fcnde, Tonino Lamborghini Uluslararas\u0131 Konferans Merkezi\u2019nin x-ray cihazlar\u0131ndan ge\u00e7en meyve dolu po\u015fetler, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kendi haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 sandvi\u00e7ler, fiyatlar kar\u015f\u0131s\u0131ndaki memnuniyetsizli\u011fin g\u00f6stergesi olarak dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Bu konudaki rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n giderek artmas\u0131yla zirvenin 5. g\u00fcn\u00fc konferans alan\u0131ndaki su ve so\u011fuk i\u00e7ecekler \u00fccretsiz da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131, men\u00fc fiyatlar\u0131 ise yar\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p><strong>E\u015e\u0130TS\u0130ZL\u0130K G\u00dcNDEME GELD\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan \u00fclkeler aras\u0131ndaki e\u015fitsizlik sadece konferans alan\u0131ndaki fiyatlarda de\u011fil, devlet liderlerinin mesajlar\u0131nda da kendini g\u00f6sterdi.<br \/>Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin 2020\u2019den itibaren zay\u0131f ekonomilere sa\u011flamay\u0131 taahh\u00fct etti\u011fi 100 milyar dolarl\u0131k iklim finansman\u0131 hen\u00fcz istenilen seviyeye ula\u015fmazken, iklim felaketleri kar\u015f\u0131s\u0131nda can ve mal kay\u0131plar\u0131 giderek artan Pakistan, Sri Lanka, Banglade\u015f ve Barbados gibi \u00fclkelerin liderleri mevcut finans sistemini ve iklim finansman\u0131n\u0131n yetersizli\u011fini ele\u015ftirdi.<\/p>\n<p>Son d\u00f6nemde sel felaketleriyle sars\u0131lan Pakistan\u2019\u0131n Ba\u015fbakan\u0131 \u015eahbaz \u015eerif, Liderler Zirvesi\u2019ndeki konu\u015fmas\u0131nda, \u201cSelden etkilenen insanlar\u0131 daha fazla sefalet ve zorluktan korumak i\u00e7in milyarlarca dolar harcamak zorunday\u0131z. Bu devasa g\u00f6revi tek ba\u015f\u0131m\u0131za \u00fcstlenmemiz nas\u0131l beklenebilir?\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>Barbados Ba\u015fbakan\u0131 Mia Mottley ise yakla\u015f\u0131k 1,5 y\u0131ld\u0131r rekor k\u0131ran fiyatlar nedeniyle fosil yak\u0131t \u015firketlerinin artan karlar\u0131na dikkati \u00e7ekerek, \u201cNas\u0131l olur da \u015firketler son 3 ayda 200 milyar dolar kar ederken, her bir dolarl\u0131k kar\u0131n en az 10 sentini bir kay\u0131p ve zarar fonuna aktarmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmezler?\u201d sorusunu y\u00f6neltti.<\/p>\n<p>Destekler konusunda umudunu yitiren Banglade\u015f, Gana, Maldivler ve Sri Lanka gibi baz\u0131 yoksul \u00fclkeler iklim planlar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, Banglade\u015f Ba\u015fbakan\u0131 \u015eeyh Hasina haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 iklim plan\u0131yla 2030\u2019a kadar 183 milyar dolarl\u0131k yat\u0131r\u0131m planland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<br \/>Bu plan olmadan Banglade\u015f\u2019in iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve afet kaynakl\u0131 ekonomik kay\u0131plar\u0131n\u0131n 2030\u2019a kadar 40 milyar dolar\u0131 bulabilece\u011fi hesaplan\u0131yor.<\/p>\n<p>Geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin kay\u0131plar\u0131n\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011finde sorumlulu\u011fu y\u00fcksek olan geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler taraf\u0131ndan tazmin edilmesi anlam\u0131na gelen \u201ckay\u0131p ve zarar\u201d konusu ilk kez bir COP ajandas\u0131n\u0131n resmi g\u00fcndemi olarak kabul edilse de geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin liderleri iki g\u00fcn s\u00fcren a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmalar\u0131nda bu konuya i\u015faret etmedi.<\/p>\n<p><strong>BIDEN S\u00d6Z VERD\u0130 AMA\u2026<\/strong><\/p>\n<p>ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden \u00fclkesindeki se\u00e7imler nedeniyle zirveye Cuma g\u00fcn\u00fc kat\u0131ld\u0131. Konu\u015fmas\u0131nda ABD\u2019nin \u201ck\u00fcresel bir iklim lideri\u201d oldu\u011funu s\u00f6yleyen Biden, 2030 iklim hedefine ula\u015facaklar\u0131na s\u00f6z verdi ama kay\u0131p ve zarar konusuna de\u011finmedi.<\/p>\n<p>ABD \u0130klim \u00d6zel El\u00e7isi John Kerry\u2019nin hi\u00e7bir \u00fclkenin iklim krizinin getirdi\u011fi maliyetleri finanse edebilecek paras\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek yeni sermaye yaratmak i\u00e7in Afrika \u00fclkelerine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u201ckarbon denkle\u015ftirme\u201d plan\u0131 ise uzmanlar taraf\u0131ndan yo\u011fun ele\u015ftiri ald\u0131.<br \/>Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7evre Program\u0131, geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerine kar\u015f\u0131 2030\u2019a kadar y\u0131ll\u0131k 340 milyar dolar\u0131, 2050\u2019ye kadar ise 565 milyar dolar\u0131 bulabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. Mevcut finansman ise y\u0131ll\u0131k 29 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.<br \/>Kay\u0131p ve zarar konusu ana g\u00fcndem maddelerinden biri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen, zirvenin ilk haftas\u0131ndaki finansman taahh\u00fctleri ihtiyac\u0131n \u00e7ok uza\u011f\u0131nda kald\u0131.<\/p>\n<p><strong>1.5 DERECE SINIRINA ULA\u015eILAMADI<\/strong><\/p>\n<p>Zirvenin ilk haftas\u0131nda k\u00fcresel sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131na y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klanan veriler, s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 1,5 dereceyle s\u0131n\u0131rland\u0131rmak i\u00e7in gereken emisyon azalt\u0131m seviyelerinin ba\u015far\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<br \/>D\u00fcnya n\u00fcfusunun y\u00fczde 80\u2019ini olu\u015fturan 138 \u00fclkenin 2050\u2019de net s\u0131f\u0131r emisyona ula\u015fma taahh\u00fcd\u00fc bulunmas\u0131na ra\u011fmen, bu taahh\u00fctler hen\u00fcz emisyon verilerine yans\u0131m\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n<p><strong>COP27 kapsam\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan veriler<\/strong><\/p>\n<p>1,15 derece: D\u00fcnya Meteoroloji \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne g\u00f6re, k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131n bu y\u0131l 1850-1900 d\u00f6nemine g\u00f6re art\u0131\u015f seviyesi.<\/p>\n<p>Y\u00fczde 235: Climate Action Tracker\u2019a g\u00f6re 2030\u2019a kadar devreye girmesi beklenen do\u011fal gaz kapasitesindeki art\u0131\u015f. Bu art\u0131\u015f\u0131n meydana gelmesi halinde, k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n 1,5 dereceyle s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131 imkans\u0131z hale gelebilir. Yap\u0131m a\u015famas\u0131nda, onaylanan veya \u00f6nerilen gaz projelerinin y\u00fczde 70\u2019i Kuzey Amerika\u2019da.<\/p>\n<p>636: Global Witness\u2019e g\u00f6re COP27\u2019deki fosil yak\u0131t lobicilerinin say\u0131s\u0131. Bu rakam, iklim krizinin y\u0131k\u0131c\u0131 etkileri kar\u015f\u0131s\u0131nda en k\u0131r\u0131lgan olan 10 \u00fclkenin toplam delege say\u0131s\u0131ndan fazla.<\/p>\n<p>9 y\u0131l: K\u00fcresel Karbon B\u00fct\u00e7esi raporuna g\u00f6re, s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131n\u0131 y\u00fczde 50 ihtimalle 1,5 dereceyle s\u0131n\u0131rland\u0131rmak i\u00e7in kalan y\u0131l. Emisyonlar\u0131n mevcut seviyesinde devam etmesi halinde, 1,5 derecelik s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 9 y\u0131l i\u00e7inde a\u015f\u0131labilir.<\/p>\n<p>227 milyar dolar: Sigorta \u015firketi AON\u2019un hesaplamalar\u0131na g\u00f6re, bu y\u0131l do\u011fal afetlerden kaynaklanan k\u00fcresel ekonomik kay\u0131plar\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 miktar.<\/p>\n<p>\u0130klim m\u00fczakereleri, 18 Kas\u0131m\u2019a kadar devam edecek ve konferans sonunda bir bildiri yay\u0131mlanacak. T\u00fcrkiye, zirvenin ikinci haftas\u0131nda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele kapsam\u0131nda g\u00fcncellenmi\u015f ulusal katk\u0131 beyan\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu y\u0131l M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131, K\u0131z\u0131l Deniz k\u0131y\u0131s\u0131ndaki \u015earm el-\u015eeyh\u2019te d\u00fczenlenen Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi \u00c7er\u00e7eve S\u00f6zle\u015fmesi &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55451,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[62,82,2303,1563,840],"class_list":["post-55450","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-artis","tag-gun","tag-iklim","tag-kar","tag-milyar-dolar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55450"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55450\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55452,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55450\/revisions\/55452"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/55451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}