{"id":55849,"date":"2022-11-14T08:36:05","date_gmt":"2022-11-14T08:36:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=55849"},"modified":"2022-11-14T08:36:05","modified_gmt":"2022-11-14T08:36:05","slug":"anne-babalar-dikkat-oyuncaklar-tehlike-saciyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=55849","title":{"rendered":"Anne babalar dikkat! Oyuncaklar tehlike sa\u00e7\u0131yor"},"content":{"rendered":"

Hacettepe \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Kimya B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Adil Denizli, plasti\u011fin, \u00e7e\u015fitli organik ya da inorganik elementlerden olu\u015ftu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

Di\u015f ka\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131, \u00f6nl\u00fckler, oyuncaklar gibi bir\u00e7ok bebek ve \u00e7ocuk \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fcn yap\u0131m\u0131nda PVC yani polivinil klor\u00fcr kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilgisini veren Denizli, \u201cPVC ba\u015fta olmak \u00fczere plastik maddelerde, sentetik insan yap\u0131m\u0131 bir kimyasal olan fitalatlar kullan\u0131l\u0131r. Fitalat i\u00e7eren plastikler; bebek tekstil \u00fcr\u00fcnleri, bebek bak\u0131m \u00fcr\u00fcnleri, oyuncaklar gibi malzemelerin yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n

Denizli, bebek ve \u00e7ocuk \u00fcr\u00fcnlerinin i\u00e7eri\u011finde bulunabilen di\u011fer kimyasallarla ilgili \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n

*Polietilen, oyuncak, \u00e7ocuk oyun alanlar\u0131, yemek kaplar\u0131 gibi malzemelerin yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. Polipropilen, tekstil \u00fcr\u00fcnleri, k\u0131rtasiye \u00fcr\u00fcnleri, plastik sandalye, masa gibi bebek ve \u00e7ocuk mobilyalar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

*Bunlara ek olarak Bisfenol-A kullan\u0131larak sentezlenen polikarbonat plastikler, biberon, emzik, bebek mama kaplar\u0131 gibi \u00fcr\u00fcnlerin yap\u0131m\u0131nda; poliesterler, kuma\u015f dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in bebek ve \u00e7ocuk tekstil \u00fcr\u00fcnlerinde kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

*Silikonlar, emzik, biberon, \u00f6nl\u00fck, oyuncak gibi malzemelerin yap\u0131m\u0131nda; poli\u00fcretanlar ise bebek, \u00e7ocuk yata\u011f\u0131 ve \u00e7ocuk koltu\u011fu yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

PVC\u2019N\u0130N SA\u011eLIK \u00dcZER\u0130NDEK\u0130 ETK\u0130LER\u0130<\/strong><\/p>\n

PVC \u00fcretiminde kullan\u0131lan bir\u00e7ok maddenin dola\u015f\u0131m sistemi hastal\u0131klar\u0131, kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klar, hipertansiyon gibi insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde olumsuz etkiler olu\u015fturabildi\u011fini anlatan Denizli, bebeklerin geli\u015fme a\u015famas\u0131ndaki v\u00fccut sistemlerinin savunmas\u0131z oldu\u011funu hat\u0131rlatarak \u015funlar\u0131 aktard\u0131:<\/p>\n

*Fitalatlar kolay bir \u015fekilde havaya sal\u0131nmas\u0131 ve partik\u00fcllere yap\u0131\u015fmas\u0131ndan kaynakl\u0131 ev ortam\u0131ndaki tozlara dahi n\u00fcfus ederek maruziyete neden olur.<\/p>\n

*Ayr\u0131ca bebekler \u015fampuan, losyon, pudra kullan\u0131m\u0131 ile de fitalata maruz kal\u0131rlar. T\u0131bbi tedavide kullan\u0131lan fitalatlar direkt kana ge\u00e7ebilir ve imm\u00fcnolojik sistem, \u00fcreme sistemi, sinir sistemi, solunum sistemi, dola\u015f\u0131m sistemi \u00fczerinde olumsuz etkiler yarat\u0131r.<\/p>\n

*Biberon, emzik, yemek kaplar\u0131 gibi bebek \u00fcr\u00fcnlerinin yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan Bisfenol-A (BFA), sinir sistemi ve endokrin sistem \u00fczerinde olumsuz etkiler olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

*Ayr\u0131ca BFA maruziyeti, imm\u00fcn sitem bask\u0131lanmas\u0131, hormon bozukluklar\u0131, obezite, hipertansiyon gibi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na neden olabilir.<\/p>\n

S\u00f6z konusu \u00fcr\u00fcnlerin do\u011fru ve bilin\u00e7li kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade eden Denizli, \u015fu tavsiyelerde bulundu:<\/p>\n

*\u00dcr\u00fcnlerin kullan\u0131m s\u00fcrelerine dikkat edilmeli, do\u011fru ko\u015fullarda saklanmal\u0131, hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f \u00fcr\u00fcnler uygun \u015feklide imha edilmelidir.<\/p>\n

*Alternatif olarak; boya i\u00e7ermeyen, keskin hatlar\u0131 olmayan, belirli bir dereceye kadar kurutulmu\u015f, ah\u015faptan, do\u011fal kuma\u015flardan yap\u0131lm\u0131\u015f, geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc oyuncaklar tercih edilebilir.<\/p>\n

*Tekstil \u00fcr\u00fcnlerinde ise pamuk gibi do\u011fal \u00fcr\u00fcnlerden yap\u0131lanlar kullan\u0131labilir. Biberon, mama kab\u0131, bardak gibi \u00fcr\u00fcnlerin cam ve porselenden yap\u0131lm\u0131\u015f olanlar\u0131 tercih edilebilir. V\u00fccutta birikme yapmayan silikon gibi malzemelerde emzik, di\u015f ka\u015f\u0131y\u0131c\u0131, \u00f6nl\u00fck gibi bebek \u00fcr\u00fcnleri tercih edilebilir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

PVC yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan malzemelerin \u00e7evreye zararlar\u0131na de\u011finen Prof. Dr. Denizli , \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n

*Bunlardan kur\u015fun, kadmiyum gibi maddeler s\u0131zarak \u00e7evreye yay\u0131labilir, hava, su ve topra\u011fa ula\u015farak \u00e7evresel kirlili\u011fe neden olabilirler.<\/p>\n

-PVC yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, zehirli bir gaz olan hidrojen klor\u00fcr; renksiz, u\u00e7ucu, yan\u0131c\u0131 bir s\u0131v\u0131 olan furan ve kal\u0131c\u0131 organik bir kirletici olan dioksin gibi kirleticiler olu\u015fturur.<\/p>\n

-Yine PVC yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan fitalatlar s\u0131n\u0131f\u0131ndan olan DEHP, plastik ile ba\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, kolay bir \u015fekilde havaya yay\u0131larak \u00e7evresel kirlili\u011fe neden olabilir.<\/p>\n

Kullan\u0131m alanlar\u0131na g\u00f6re, plastiklerin yap\u0131lar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini, bu nedenle plastik yap\u0131l\u0131 at\u0131klar\u0131n toplanma, imha edilme ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme gitme s\u00fcre\u00e7lerinin farkl\u0131 oldu\u011funu dile getiren Denizli, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n

*Bu s\u00fcre\u00e7ler uzman ki\u015filerce, belirli yerlerde ve belirli prosed\u00fcrler izlenerek geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmeli ya da imha edilmelidir. \u0130lk olarak at\u0131k olan plastikler hangi gruba ait ise buna g\u00f6re ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak toplanmal\u0131 ve muhafaza edilmelidir. Daha sonra yine uygun ko\u015fullarda ta\u015f\u0131narak imha edilece\u011fi tesise getirilmeli ve plasti\u011fin imhas\u0131na uygun prosed\u00fcr, uzman ki\u015filerce ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir. Plasti\u011fin yap\u0131s\u0131 uygun ise geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecine dahil edilmelidir.\u201d<\/p>\n

K\u0131z\u0131lay Kartal Hastanesi Genel Cerrahi Uzman\u0131 Prof. Dr. Alper Cihan, d\u00fcnyada en s\u0131k kullan\u0131lan plastik materyalin PVC oldu\u011funu, oyuncaklarla s\u00fcrekli temas halinde olduklar\u0131 i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7e\u015fitli sa\u011fl\u0131k riskleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n

PVC \u00fcr\u00fcn \u00fcretimi a\u015famas\u0131nda baz\u0131 kimyasal maddeler ve a\u011f\u0131r metaller kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Cihan, bu maddeleri; antimon, klor, c\u0131va, kur\u015fun, kadmiyum, krom, kur\u015fun ve selenyum \u015feklinde s\u0131ralayarak, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n

*Plastik oyuncaklar yayg\u0131n olarak PVC maddesinden yap\u0131l\u0131r. Bu plastik t\u00fcrevi, ast\u0131m, alerji sorunlar\u0131na sebep olabilen ve merkezi sinir sistemini, cildi, karaci\u011feri, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini ve \u00fcreme sistemini etkileyebilen kanserojen maddeler i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

*Se\u00e7ilecek oyuncakta \u2018PVC i\u00e7ermez\u2019 ibaresinin yer almas\u0131na dikkat edilmeli, e\u011fer \u2018PVC\u2019 i\u00e7eriyorsa bu oyuncaklar tercih edilmemelidir.<\/p>\n

PVC \u00dcRET\u0130M\u0130NEDE KULLANILAN MADDELER VE ZARARLARI\u00a0<\/strong><\/p>\n

Prof. Dr. Alper Cihan, PVC \u00fcretiminde kullan\u0131lan maddeler hakk\u0131nda \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n

Klor:<\/strong> Hammadde olarak klor gaz\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Klor bile\u015fenlerinin bir\u00e7o\u011fu insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7evre i\u00e7in ciddi sorunlara sebep olmaktad\u0131r.<\/p>\n

C\u0131va:<\/strong> Temel ham madde olan klor gaz\u0131n\u0131n \u00fcretiminde a\u011f\u0131rl\u0131kla c\u0131va kullan\u0131lmaktad\u0131r. C\u0131va ve bile\u015fenleri; asetaldehit ve viniklorit gibi sentetik end\u00fcstriyel maddelerin \u00fcretiminde kullan\u0131lmaktad\u0131r. C\u0131va bile\u015fenlerinin bir\u00e7o\u011funun insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tehlikeli oldu\u011fu bilinmektedir.<\/p>\n

Vinil klor\u00fcr:<\/strong> PVC \u00fcretiminde ara \u00fcr\u00fcn olarak vinil klor\u00fcr (VC) kullan\u0131lmaktad\u0131r. Zehirli, kanserojen bir maddedir. PVC \u00fcretimi esnas\u0131nda atmosfere yay\u0131lan az miktarda vinil klor\u00fcr dahi olduk\u00e7a tehlikeli zehirlenmelere yol a\u00e7ar.<\/p>\n

Etilen diklor\u00fcr:<\/strong> PVC \u00fcretiminde ara \u00fcr\u00fcn olarak kullan\u0131lan etilen diklor\u00fcr zehirli bir maddedir. Muhtemel kanserojen oldu\u011funa dair \u015f\u00fcphe vard\u0131r.<\/p>\n

Fitalatlar:<\/strong> Plastik maddelerin esnekli\u011finin, dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. T\u0131bbi malzeme ve oyuncak yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131r. T\u0131bbi malzemeler ve teknik ara\u00e7lar\u0131n plastik \u00f6zellikte olan k\u0131s\u0131mlar\u0131nda s\u0131k kullan\u0131lan fitalat t\u00fcrevi DEHP’dir. DEHP, \u00fcretim ve kullan\u0131m a\u015famalar\u0131n\u0131n hepsinde insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zararl\u0131 etkilere sahiptir. \u0130mha edilme a\u015famas\u0131nda do\u011faya da kar\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Kur\u015fun ve Kadmiyum:<\/strong> PVC, s\u0131ca\u011fa ve \u0131\u015f\u0131\u011fa duyarl\u0131 ve k\u0131r\u0131lgan oldu\u011fu i\u00e7in \u00fcr\u00fcn\u00fc stabilize etmek amac\u0131yla \u00fcretim a\u015famas\u0131nda kur\u015fun ve kadmiyum gibi a\u011f\u0131r metaller kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n da insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zararl\u0131 oldu\u011fu bilinmektedir. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hacettepe \u00dcniversitesi Fen Fak\u00fcltesi Kimya B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Adil Denizli, plasti\u011fin, \u00e7e\u015fitli organik ya da inorganik elementlerden …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55850,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[3327,2255,154,9582,9583],"class_list":["post-55849","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-bebek","tag-kullanilan","tag-plastik","tag-pvc","tag-yapiminda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55849"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55849\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55851,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55849\/revisions\/55851"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/55850"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}