{"id":60658,"date":"2022-12-10T08:36:03","date_gmt":"2022-12-10T08:36:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=60658"},"modified":"2022-12-10T08:36:03","modified_gmt":"2022-12-10T08:36:03","slug":"bilim-kurulu-uyesi-ates-karadan-maske-ve-asi-uyarisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=60658","title":{"rendered":"Bilim Kurulu \u00dcyesi Ate\u015f Kara\u2019dan \u201cmaske ve a\u015f\u0131\u201d uyar\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Hacettepe \u00dcniversitesi (H\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Hastal\u0131klar\u0131 Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi de olan Prof. Dr. Ate\u015f Kara, artan \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131na ili\u015fkin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n<p>\u015eu anda dola\u015f\u0131mda birbirinden farkl\u0131 \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131n\u0131n bir arada bulundu\u011funu belirten Kara, genellikle ortamda hakim olan enfeksiyonlar\u0131n her y\u0131l ayn\u0131 takvim d\u00f6nemlerinde kendini g\u00f6sterdi\u011fini, ancak bunun Kovid-19 salg\u0131n\u0131 s\u00fcrecinde de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Kara, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131 ya da t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, aral\u0131kl\u0131 \u00f6ks\u00fcr\u00fck, yeti\u015fkinlerde hafif ve \u00e7ocuklarda daha y\u00fcksek ate\u015fle kendini g\u00f6steren \u00fcst solunum yolu hastal\u0131klar\u0131na genellikle 100\u2019den fazla vir\u00fcs\u00fcn yol a\u00e7abildi\u011fini ancak baz\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7ok daha etken oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n<p>\u00dcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131n\u0131n, eyl\u00fcl-may\u0131s aylar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne dikkati \u00e7eken Kara, \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n<p>*Salg\u0131ndan \u00f6nceki d\u00f6nemlerde, okullar\u0131n da a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 eyl\u00fcl ay\u0131nda ilk olarak en yayg\u0131n viral enfeksiyonlardan olan so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedenlerinden Rinovir\u00fcs ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rd\u0131k.<\/p>\n<p>*Rinovir\u00fcs, genellikle eyl\u00fcl-ekim aylar\u0131nda, ekim-aral\u0131k aras\u0131nda ise \u00fcst ve alt solunum yolu enfeksiyonlar\u0131na yol a\u00e7an parainfluenza ba\u015flard\u0131, aral\u0131k-mart aylar\u0131 aras\u0131nda RSV (Respiratuar Sinsisyal Vir\u00fcs) g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>*Gribe neden olan influenza vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131 da aral\u0131k ay\u0131nda olur, nisan ay\u0131na kadar s\u00fcrer. Nisan-may\u0131s gibi tekrar Rinovir\u00fcs aktivitesi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve yaz aylar\u0131yla birlikte azalarak biter.<\/p>\n<p>Kovid-19 salg\u0131n\u0131nda ise ilk defa kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bu vir\u00fcs\u00fcn tek ba\u015f\u0131na hakimiyet sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu d\u00f6nem i\u00e7inde di\u011fer solunum yolu enfeksiyonlar\u0131n\u0131n neredeyse hi\u00e7 aktivitesinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Kara, \u201cHem al\u0131nan \u00f6nlemler hem de Kovid-19\u2019un dola\u015f\u0131mda \u00e7ok hakim olmas\u0131, ortamdaki tek patron vir\u00fcs gibi davranmas\u0131 nedeniyle di\u011fer vir\u00fcsleri g\u00f6rmedi\u011fimiz yakla\u015f\u0131k 2,5 y\u0131l\u0131 ge\u00e7irdik. \u00d6zellikle a\u011fustos ay\u0131ndan sonra T\u00fcrkiye\u2019de salg\u0131ndan \u00f6nce yo\u011fun g\u00f6r\u00fclen di\u011fer vir\u00fcsler artt\u0131.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Bunun bilim insanlar\u0131nca \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne ancak bu kadar a\u011f\u0131r seyredece\u011finin beklenmedi\u011fine i\u015faret eden Kara, bu vir\u00fcslerin \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir giri\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7ok say\u0131da ki\u015fiyi hasta etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Kara, \u201cT\u00fcrkiye \u00f6zelinde ge\u00e7en haftan\u0131n verilerine g\u00f6re, Rinovir\u00fcs birinci s\u0131rada, ikinci s\u0131rada parainfluenza ve bunun arkas\u0131nda da grip ve so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na benzer \u015fikayetlere neden RSV geliyor, altlarda da grip (influenza), son s\u0131rada ise Kovid var.\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u00c7OCUKLARDA Y\u00dcKSEK ATE\u015e 10-14 G\u00dcN S\u00dcREB\u0130L\u0130YOR\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Kovid-19\u2019un daha \u00e7ok yeti\u015fkinleri etkiledi\u011fine, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015f gruplar\u0131nda hastal\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok hafif seyretti\u011fine dikkati \u00e7eken Kara, \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n<p>*\u015eu anda dola\u015f\u0131mda olan vir\u00fcsler ise \u00e7ocuklar\u0131 daha a\u011f\u0131r etkiliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131n\u0131n \u00f6zelli\u011fi \u015fudur, bu vir\u00fcsle daha \u00f6nce tan\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131ndan \u00f6nce onlar etkilenir ve daha fazla ate\u015fleri y\u00fckselir, iyile\u015fme s\u00fcresi daha uzun s\u00fcrer.<\/p>\n<p>*Yeti\u015fkinlerde ise bunlar daha hafif olur, 3-5 g\u00fcn devam eder, 6-7 sonra ise tamamen iyile\u015fir. Salg\u0131n \u00f6ncesinde \u00e7ocuklarda iyile\u015fme s\u00fcreci 10 g\u00fcn s\u00fcrerdi, ancak bu vir\u00fcslerle 3 y\u0131ld\u0131r kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan y\u00fcksek ate\u015f 10-14 g\u00fcn s\u00fcrebiliyor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/10\/thumbs_b_c_cb9e08cb44742125f271e7a11e2f030e.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Kara, T\u00fcrkiye\u2019de temmuz-a\u011fustos aylar\u0131nda Kovid-19\u2019un \u00e7ok yo\u011fun ge\u00e7irildi\u011fini an\u0131msatarak, \u201cO d\u00f6nemden bug\u00fcne hastal\u0131\u011f\u0131n koruyuculu\u011fu yakla\u015f\u0131k 3,5 ay s\u00fcr\u00fcyor. Bu durumda aral\u0131k ay\u0131n\u0131n ortas\u0131 ve ocak ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda tekrar Kovid-19\u2019da art\u0131\u015f olma ihtimali var. Grip aktivitesi de kas\u0131m ay\u0131 gibi ba\u015flad\u0131 ve h\u0131zla y\u00fckseldi. Bu nedenle, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki haftalarda \u00e7ok daha dikkatli olunmas\u0131 gerekiyor.\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n<p>Hastal\u0131k riskinin azalt\u0131lmas\u0131nda en \u00f6nemli tedbirin korunma ve a\u015f\u0131 oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Kara, Kovid-19 i\u00e7in hat\u0131rlatma dozlar\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemine de\u011findi.<\/p>\n<p>Kara, \u201cSon dozun \u00fcst\u00fcnden 6 ay ge\u00e7tiyse, mutlaka hat\u0131rlatma dozunun yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Hat\u0131rlatma dozunun bir an \u00f6nce geciktirilmeden yapt\u0131r\u0131lmas\u0131, korunma i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Grip i\u00e7in de her y\u0131l i\u00e7eri\u011fi yenilenen a\u015f\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6neriliyor.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>Bir ki\u015fide birden fazla vir\u00fcs\u00fcn g\u00f6r\u00fclebilece\u011fine de dikkati \u00e7eken Kara, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>*Ayr\u0131ca, nadiren de olsa iki vir\u00fcs bir arada g\u00f6r\u00fclebilir. \u0130ki vir\u00fcs e\u011fer yan yana gelir ve ayn\u0131 anda hastal\u0131\u011fa neden olursa, daha a\u011f\u0131r klinik bir tabloya yol a\u00e7abilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekiyor.<\/p>\n<p>*Bu nedenle, 65 ya\u015f \u00fcst\u00fcndekilerin, 5 ya\u015f alt\u0131ndakilerin ve kalp, akci\u011fer, \u015feker gibi kronik hastal\u0131\u011f\u0131 bulunanlar\u0131n grip a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131 ve Kovid-19 i\u00e7in de hat\u0131rlatma dozlar\u0131n\u0131 yapt\u0131rmalar\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p>*El hijyeni \u00e7ok \u00f6nemli. Kovid-19 damlac\u0131k yoluyla bula\u015f\u0131yor, masa gibi ortamlarda canl\u0131 kalm\u0131yor ama grip vir\u00fcs\u00fc canl\u0131 kalabiliyor.<\/p>\n<p>*Bu nedenle grip vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu bir masaya dokunduktan sonra a\u011fz\u0131na, g\u00f6z\u00fcne ya da burnuna g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde vir\u00fcs\u00fc alabiliyor. Onun i\u00e7in mutlaka \u00e7ocuklar teneff\u00fcslerde ve eve geldikten sonra ellerini y\u0131kamaya \u00f6zen g\u00f6stermeli.<\/p>\n<p>*Yeti\u015fkinler vir\u00fcs\u00fc 3 g\u00fcn, \u00e7ocuklar ise 10 g\u00fcn boyunca bula\u015ft\u0131rabiliyor. Hastal\u0131k bulgusu oldu\u011funda evde izolasyonda bulunmak \u00f6nemli.<\/p>\n<p>*Bir ba\u015fka \u00f6nlem olarak kapal\u0131 ortamlar g\u00fcn i\u00e7inde havaland\u0131r\u0131lmal\u0131. Kapal\u0131 ortamlarda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca bu d\u00f6nemde maske tak\u0131lmal\u0131. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Koronavir\u00fcs Bilim Kurulu \u00dcyesi Prof. Dr. Ate\u015f Kara, aral\u0131k ay\u0131n\u0131n ortas\u0131 ve ocak ba\u015f\u0131nda tekrar Kovid-19&#8217;da art\u0131\u015f olma ihtimali bulundu\u011funu, grip aktivitesinin de kas\u0131mda ba\u015flayarak h\u0131zla y\u00fckseldi\u011fini belirterek, a\u015f\u0131 olunmas\u0131 ve maske tak\u0131lmas\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":60659,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[159,1165,8812,378,162],"class_list":["post-60658","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-hasta","tag-kara","tag-kovid-19","tag-neden","tag-virus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60658"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60660,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60658\/revisions\/60660"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/60659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}