{"id":68344,"date":"2022-12-30T10:35:07","date_gmt":"2022-12-30T10:35:07","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=68344"},"modified":"2022-12-30T10:35:07","modified_gmt":"2022-12-30T10:35:07","slug":"dunyada-2022-savasin-golgesinde-ayaklanmalarin-olumlerin-ve-surprizlerin-yili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=68344","title":{"rendered":"D\u00fcnyada 2022: Sava\u015f\u0131n g\u00f6lgesinde ayaklanmalar\u0131n, \u00f6l\u00fcmlerin ve s\u00fcrprizlerin y\u0131l\u0131"},"content":{"rendered":"<p>2022\u2019de pandemi etkisi zay\u0131flayarak s\u00fcrerken, d\u00fcnya y\u0131llar sonra Avrupa&#8217;ya d\u00f6nen sava\u015f\u0131n k\u00fcresel etkileri, farkl\u0131 yerlerde ya\u015fanan ayaklanmalar, \u00f6l\u00fcmler, krizler derken olaylar\u0131n art arda patlak verdi\u011fi \u00e7ok hareketli bir y\u0131l ge\u00e7irdi.<\/p>\n<p><strong>Avrupa&#8217;da d\u00fcnya dengelerini de\u011fi\u015ftiren yeni sava\u015f<\/strong><\/p>\n<p>2021, Covid-19 pandemisinin y\u0131l\u0131yd\u0131 ama 2022&#8217;de d\u00fcnyaya damga vuran olay ku\u015fkusuz Rusya&#8217;n\u0131n Ukrayna&#8217;y\u0131 i\u015fgali oldu. B\u00f6lgede ad\u0131m ad\u0131m b\u00fcy\u00fcyen gerilim 2022&#8217;nin ba\u015flar\u0131nda doruk noktas\u0131na ula\u015ft\u0131, Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin 24 \u015eubat&#8217;ta Ukrayna&#8217;ya \u201c\u00f6zel askeri operasyon\u201d emri verdi.<\/p>\n<p>Ukrayna&#8217;ya ya\u011fmaya ba\u015flayan f\u00fczeler d\u00fcnyay\u0131 \u015foka u\u011fratsa da bu gerilim uzun y\u0131llard\u0131r s\u00fcren bir krizin devam\u0131 oldu. Ukrayna\u2019da 2014\u2019te aylarca s\u00fcren Bat\u0131 yanl\u0131s\u0131 Maidan g\u00f6sterilerinin ard\u0131ndan Moskova\u2019ya yak\u0131n Devlet Ba\u015fkan\u0131 Viktor Yanukovi\u00e7&#8217;in Rusya&#8217;ya ka\u00e7mas\u0131 \u00fczerine \u00fclkede Bat\u0131 yanl\u0131lar\u0131 iktidara gelirken, Rus g\u00fc\u00e7leri K\u0131r\u0131m&#8217;\u0131 ilhak etmi\u015f, do\u011fudaki Donbas\u2019ta da Rusya yanl\u0131lar\u0131 ayaklanarak Donetsk ve Lugansk Halk Cumhuriyeti ad\u0131yla tek tarafl\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Donbas&#8217;ta 2014\u2019ten bu yana Ukrayna ordusu ve ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalarda 14 binden fazla ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti. Rusya, bu krizi \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in askeri operasyon ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunsa da artan sivil \u00f6l\u00fcmler ve y\u0131k\u0131m, katliam iddialar\u0131 ve \u00fclkeden ka\u00e7anlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 trajedi b\u00fcy\u00fck tepkiye yol a\u00e7t\u0131, bir\u00e7ok \u00fclke Moskova&#8217;y\u0131 art arda yapt\u0131r\u0131mlarla hedef ald\u0131.<\/p>\n<p>Net rakamlar verilmese de iki taraftan binlerce ki\u015fi sava\u015fta hayat\u0131n\u0131 kaybetti, \u00e7at\u0131\u015fmalar t\u00fcm \u015fiddetiyle s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/27\/ukrayna-reuters1-660x456.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan bu yana Avrupa\u2019daki en b\u00fcy\u00fck g\u00fcvenlik krizi olan bu sava\u015f, t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 sarst\u0131, Avrupa&#8217;y\u0131 enerji krizi ve h\u0131zla artan enflasyonla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakt\u0131. D\u00fcnya i\u015fgalin ba\u015f\u0131ndan bu yana NATO ve ABD ile Rusya aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir sava\u015f ve n\u00fckleer \u00e7at\u0131\u015fma korkusunu, hatta 3. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 senaryolar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Bat\u0131&#8217;dan b\u00fcy\u00fck askeri destek alan Ukrayna g\u00f6sterdi\u011fi direni\u015fle geri ad\u0131m atmak zorunda kalan Rusya&#8217;y\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131rken sava\u015f\u0131n yak\u0131n zamanda bitme ihtimali g\u00f6r\u00fclmemesi nedeniyle d\u00fcnya 2023&#8217;te sava\u015f kaynakl\u0131 yeni krizlere gebe.<\/p>\n<p>Bu arada T\u00fcrkiye, arabuluculuk \u00e7abalar\u0131, NATO \u00fcyesi olmas\u0131na ra\u011fmen Rusya&#8217;ya yapt\u0131r\u0131mlara destek vermemesi ve \u0130sve\u00e7 ile Finlandiya\u2019n\u0131n NATO \u00fcyeli\u011fine itirazlar\u0131 nedeniyle s\u00fcrecin ad\u0131ndan en \u00e7ok bahsettiren \u00fclkelerinden biri oldu.<\/p>\n<p><strong>\u0130ran&#8217;da \u0130slam Cumhuriyeti&#8217;ni sarsan ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc isyan\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Son y\u0131llarda zaman zaman h\u00fck\u00fcmet kar\u015f\u0131t\u0131 protestolar\u0131n ba\u015f g\u00f6sterdi\u011fi \u0130ran, 2022&#8217;de daha \u00f6nce benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f tarzda, kad\u0131nlar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi kitlesel eylemlere sahne oldu. G\u00f6sterilerin fitilini ate\u015fleyen olay, ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasa\u011f\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131ktan sonra hayat\u0131n\u0131 kaybeden 22 ya\u015f\u0131ndaki Mahsa Amini oldu. Gen\u00e7 kad\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc, \u00fclkede y\u0131llard\u0131r uygulanan ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc zorunlulu\u011funa ve dini uygulamalara tepkinin h\u0131zla b\u00fcy\u00fcmesine yol a\u00e7t\u0131. Kad\u0131n g\u00f6stericiler ba\u015f\u00f6rt\u00fclerini \u00e7\u0131kar\u0131p yakarak isyana \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti, liseler ve \u00fcniversiteler eylemlerin merkezi haline geldi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/27\/mahsa-reuters-660x432.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>100 g\u00fcn\u00fc a\u015fk\u0131n s\u00fcredir devam eden olaylarda aralar\u0131nda g\u00fcvenlik g\u00f6revlilerinin de oldu\u011fu 500&#8217;e yak\u0131n ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc tahmin ediliyor. Binlerce ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, \u015fu ana kadar g\u00f6sterilerle ba\u011flant\u0131l\u0131 iki ki\u015fi idam edildi.<\/p>\n<p>1979&#8217;daki \u0130slam Devrimi&#8217;nden bu yana \u0130ranl\u0131 dini liderlere kar\u015f\u0131 en b\u00fcy\u00fck ba\u015fkald\u0131r\u0131 olarak nitelenen bu g\u00f6steriler, \u0130slam rejiminin sembollerinden biri olan ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc zorunlulu\u011fuyla ve ahlak polisiyle ilgili tart\u0131\u015fmalar\u0131 da beraberinde getirdi, baz\u0131 reformcu kesimler kat\u0131 dini uygulamalar\u0131n yumu\u015fat\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor. Tahran ise olaylar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesinden Bat\u0131&#8217;y\u0131, \u00f6zellikle de \u201cezeli d\u00fc\u015fmanlar\u201d ABD ve \u0130srail&#8217;i sorumlu tutuyor.<\/p>\n<p><strong>Sakin Orta Asya&#8217;da halk ayaklanmas\u0131 s\u00fcrprizi<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnyada 2022&#8217;nin ilk g\u00fcnlerinde uluslararas\u0131 bas\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc bir anda genelde sakin olan Orta Asya&#8217;ya d\u00f6nd\u00fc. Halk protestolar\u0131n\u0131n nadiren g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve muhalefetin zay\u0131f oldu\u011fu Orta Asya\u2019n\u0131n en geni\u015f topraklara sahip \u00fclkesi Kazakistan&#8217;da h\u00fck\u00fcmetin 2 Ocak&#8217;ta s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f petrol gaz\u0131 fiyatlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmesi, b\u00f6lgede benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f kitlesel eylemlerin fitilini ate\u015fledi.<\/p>\n<p>Yakla\u015f\u0131k 30 y\u0131l \u00fclkeyi y\u00f6nettikten sonra 2019&#8217;da istifa eden ancak y\u00f6netim \u00fczerindeki etkisini s\u00fcrd\u00fcren eski Cumhurba\u015fkan\u0131 Nursultan Nazarbayev\u2019e kar\u015f\u0131 artan ho\u015fnutsuzluk da g\u00f6sterilerde etkili oldu. H\u0131zla \u00fclke geneline yay\u0131lan olaylarda binlerce g\u00f6sterici h\u00fck\u00fcmet binalar\u0131n\u0131 hedef ald\u0131, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesi \u00fczerine h\u00fck\u00fcmet OHAL ilan etti. 10 g\u00fcnde 225 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti, 10 bine yak\u0131n ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Olaylar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesi \u00fczerine eski SSCB devletlerinden olu\u015fan Rusya \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki Kolektif G\u00fcvenlik Antla\u015fmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc, Kazakistan\u2019a bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc g\u00f6nderdi. Askerlere g\u00fc\u00e7 kullanma emri verildi, g\u00f6steriler sert bir \u015fekilde bast\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>G\u00f6stericilerin hedefindeki kurucu Cumhurba\u015fkan\u0131 Nazarbayev&#8217;in G\u00fcvenlik Konseyi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revinden al\u0131nmas\u0131, Kazakistan Halk Asamblesi&#8217;ndeki \u00f6m\u00fcr boyu ba\u015fkanl\u0131k yetkilerinin meclis karar\u0131yla kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve damatlar\u0131n\u0131n istifas\u0131 da, \u00fclke y\u00f6netimindeki rekabetin boyutlar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi.<\/p>\n<p><strong>Tayvan-\u00c7in krizi Washington ve Pekin&#8217;i kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirdi<\/strong><\/p>\n<p>ABD siyasetinin 3 numaral\u0131 ismi olan Temsilciler Meclisi Ba\u015fkan\u0131 Nancy Pelosi, a\u011fustosta \u00c7in&#8217;in \u201ck\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgisi\u201d Tayvan&#8217;a yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretle b\u00f6lgede ve ABD ile \u00c7in aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck krize yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/27\/asker-reuters-660x440.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Tayvan&#8217;\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeyen \u00c7in, bu ziyareti \u201ck\u00fcstah\u00e7a bir meydan okuma\u201d sayarak aday\u0131 sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 ve gemilerle ku\u015fatma alt\u0131na ald\u0131. \u201cOturup izlemeyece\u011fiz\u201d diyerek sava\u015f ihtimalini g\u00fcndeme getiren \u00c7in&#8217;in uzun menzilli f\u00fczelerle d\u00fczenledi\u011fi tatbikatlar tansiyonun h\u0131zla y\u00fckselmesine yol a\u00e7arken ABD de sava\u015f gemilerini b\u00f6lgeye g\u00f6nderdi.<\/p>\n<p>G\u00fcnler s\u00fcren gerilim, halihaz\u0131rda gergin olan Pekin-Washington hatt\u0131nda son y\u0131llar\u0131n en b\u00fcy\u00fck krizlerinden biri oldu. ABD&#8217;deki Joe Biden y\u00f6netiminin d\u0131\u015f politikada Asya-Pasifik b\u00f6lgesine \u00f6ncelik vermesiyle iki \u00fclke aras\u0131nda artan rekabetin gelecek y\u0131l da devam etmesi bekleniyor.<\/p>\n<p>Bu arada ABD Ba\u015fkan\u0131 Biden ve \u00c7in Devlet Ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping, kas\u0131mda G20 Zirvesi i\u00e7in gittikleri Endonezya\u2019da y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. G\u00f6r\u00fc\u015fme, Biden\u2019\u0131n 2021\u2019de g\u00f6reve ba\u015flamas\u0131ndan bu yana iki liderin ilk y\u00fcz y\u00fcze bulu\u015fmas\u0131 oldu.<\/p>\n<p><strong>\u0130ngiltere Krali\u00e7esi \u00f6ld\u00fc, monar\u015fi kar\u015f\u0131t\u0131 sesler y\u00fckseldi<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ngiltere&#8217;de tahtta en uzun s\u00fcre kalan h\u00fck\u00fcmdar olan Krali\u00e7e 2. Elizabeth, 8 Eyl\u00fcl&#8217;de \u0130sko\u00e7ya&#8217;daki Balmoral Kalesi&#8217;nde 96 ya\u015f\u0131nda hayata veda etti. 70 y\u0131ll\u0131k taht ser\u00fcveninde \u00fclkeyi f\u0131rt\u0131nal\u0131 s\u00fcre\u00e7lerde y\u00f6neten Krali\u00e7e, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda en \u00e7ok tan\u0131nan isimler aras\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/27\/kralice-depo-660x378.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>G\u00f6rkemli hayat\u0131 filmlere, dizilere, \u015fark\u0131lara konu olan 2. Elizabeth&#8217;in \u00f6l\u00fcm\u00fc, \u0130ngiltere tarihinde bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Yerine en b\u00fcy\u00fck o\u011flu ge\u00e7ti ve Kral 3. Charles unvan\u0131n\u0131 ald\u0131. Krali\u00e7e&#8217;nin g\u00fcnler s\u00fcren cenaze t\u00f6renlerinde y\u00fckselen monar\u015fi kar\u015f\u0131t\u0131 sesler de yeni d\u00f6nemde \u00fclkede cumhuriyet tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flayabilece\u011finin i\u015fareti oldu. Ayr\u0131ca \u0130ngiliz Milletler Toplulu\u011fu \u00fcyesi \u00fclkelerde de ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k yanl\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131klamalar dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<p><strong>Demokrasinin be\u015fi\u011fi \u0130ngiltere&#8217;de bitmeyen kriz<\/strong><\/p>\n<p>2022, demokrasinin be\u015fi\u011fi \u0130ngiltere i\u00e7in unutulmaz bir y\u0131l oldu. Krali\u00e7e Elizabeth&#8217;in \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra \u00fclke art arda gelen siyasi krizlerle dolu bir y\u0131l ge\u00e7irdi.<\/p>\n<p>\u00d6nce \u00fclkenin renkli Ba\u015fbakan\u0131 Boris Johnson makam\u0131nda verdi\u011fi partilerle patlak veren skandallar dizisi sonucu bask\u0131lara dayanamayarak temmuzda istifa etti. Yerine Muhafazakar Parti i\u00e7inde yap\u0131lan oylamalarla D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Liz Truss geldi ama kriz bitmedi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/27\/truss-660x369.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>\u0130ktidarda kalma \u00e7abas\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kan Truss, 45 g\u00fcnle makamda en k\u0131sa s\u00fcre kalan \u0130ngiltere ba\u015fbakan\u0131 oldu. \u0130ngiliz bas\u0131n\u0131, bir masaya Truss&#8217;\u0131n foto\u011fraf\u0131 ile bir g\u00f6bek marul koyarak \u201cHangisi daha \u00e7ok dayanacak?\u201d diye sormu\u015ftu ve sonunda yar\u0131\u015f\u0131n galibi marul oldu. Truss da ac\u0131kl\u0131 bir sonla siyasi kariyeri b\u00fcy\u00fck yara alarak koltu\u011fu b\u0131rakt\u0131, yerine eski Maliye Bakan\u0131 Rishi Sunak ge\u00e7ti. \u00dclkenin en zengin ve ilk Hindu Ba\u015fbakan\u0131 olan Sunak, istikrar s\u00f6z\u00fc verse de ekonomik kriz ve art arda patlak veren grevler yeni y\u0131lda da sorunlar\u0131n \u00fclkenin pe\u015fini b\u0131rakmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p><strong>Japonya&#8217;da tarikat ba\u011flar\u0131n\u0131 g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131karan suikast<\/strong><\/p>\n<p>Siyasi \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n \u00e7ok nadir ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Japonya, temmuzda eski ba\u015fbakana y\u00f6nelik suikastla sars\u0131ld\u0131. \u00dclkenin en uzun s\u00fcre ba\u015fbakanl\u0131k yapan ismi \u015einzo Abe, 8 Temmuz\u2019da Nara kentindeki bir se\u00e7im mitinginde konu\u015fma yaparken g\u00f6\u011fs\u00fcnden vuruldu. A\u011f\u0131r yaral\u0131 olarak kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hastanede hayat\u0131n\u0131 kaybeden Abe&#8217;nin \u00f6l\u00fcm\u00fc sonras\u0131 katilin ifadesi b\u00fcy\u00fck tart\u0131\u015fma yaratt\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/27\/shinzoabe-reuters-660x470.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Cinayet zanl\u0131s\u0131 Yamagami Tetsuya, ailesini y\u0131kan Birle\u015fme Kilisesi isimli tarikata destek verdi\u011fi i\u00e7in Abe&#8217;ye kin besledi\u011fini s\u00f6yledi. \u00dclkede tarikat-siyaset ili\u015fkileri mercek alt\u0131na al\u0131n\u0131rken iktidardaki Liberal Demokrat Parti&#8217;nin 179 milletvekilinin s\u00f6z konusu tarikat ve yak\u0131n kurulu\u015flarla ili\u015fkisi bulundu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ba\u015fbakan Fumio Ki\u015fida baz\u0131 bakanlar\u0131 g\u00f6revden ald\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u0130flasa s\u00fcr\u00fcklenen Sri Lanka&#8217;da g\u00f6stericiler saray\u0131 bast\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Tarihinin en b\u00fcy\u00fck ekonomik krizini ya\u015fayan ve temerr\u00fcde d\u00fc\u015fen Sri Lanka\u2019da aylar s\u00fcren protestolar yaz aylar\u0131nda kontrolden \u00e7\u0131kt\u0131, \u00f6fkeli g\u00f6stericiler temmuzda Devlet Ba\u015fkan\u0131 Gotabaya Rajapaksa&#8217;n\u0131n ba\u015fkent Colombo&#8217;daki saray\u0131n\u0131 ve h\u00fck\u00fcmet binalar\u0131n\u0131 bast\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/27\/srilanka-reuters-660x438.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>G\u00f6stericilerin saray\u0131n koridorlar\u0131nda slogan att\u0131\u011f\u0131n\u0131, devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n havuzunda y\u00fczd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steren videolar sosyal medyada viral oldu. Olaylara h\u00fck\u00fcmet yanl\u0131lar\u0131n\u0131n da m\u00fcdahil olmas\u0131yla \u00e7\u0131kan ve aylar s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fmalarda \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kabetti ya da yaraland\u0131. \u00dclkeden ka\u00e7an Gotabaya Rajapaksa\u00a0istifa etti, yerine gelen Ranil Wickremesinghe OHAL ilan etti.<\/p>\n<p><strong>Finlandiya Ba\u015fbakan\u0131&#8217;n\u0131n \u00e7\u0131lg\u0131n danslar\u0131 olay oldu<\/strong><\/p>\n<p>Avrupa&#8217;n\u0131n sessiz sakin \u00fclkelerinden Finlandiya&#8217;da gen\u00e7 Babakan Sanna Marin&#8217;in \u201c\u00e7\u0131lg\u0131n\u201d gece hayat\u0131, 2022&#8217;de d\u00fcnya g\u00fcndeminde ses getirdi. 37 ya\u015f\u0131ndaki evli ba\u015fbakan\u0131n geleneksel siyaset\u00e7i profilinden uzak tarz\u0131 ve k\u0131yafetleri \u00e7ok konu\u015fulurken, Marin&#8217;in bir ev partisindeki \u00e7\u0131lg\u0131n danslar\u0131 bir anda g\u00fcndeme bomba gibi d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/27\/sanna-marin-2_16_9_1660809657-660x371.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Finlandiya liderinin farkl\u0131 erkeklerle samimi dans videolar\u0131 da \u00e7ok konu\u015fulurken, bas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131karak \u00f6z\u00fcr dileyen ancak yanl\u0131\u015f bir \u015fey yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan Marin&#8217;in g\u00f6zya\u015flar\u0131 da kameralara yans\u0131d\u0131. Hi\u00e7bir zaman uyu\u015fturucu kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri s\u0131zan partide sadece alkol ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Marin&#8217;in uyu\u015fturucu testinin negatif \u00e7\u0131kmas\u0131 ele\u015ftirilerin bir nebze azalmas\u0131n\u0131 sa\u011flasa da gen\u00e7 lider h\u00e2l\u00e2 geleneksel siyaset\u00e7ilerin radar\u0131nda.<\/p>\n<p><strong>Seul&#8217;de Cad\u0131lar Bayram\u0131 faciaya d\u00f6nd\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>30 Ekim&#8217;de G\u00fcney Kore&#8217;nin ba\u015fkenti Seul&#8217;de ya\u015fanan korkun\u00e7 bir olay bu y\u0131l\u0131n en b\u00fcy\u00fck felaketlerinden biriydi. \u015eehrin pop\u00fcler b\u00f6lgelerinden birinde d\u00fczenlenen Cad\u0131lar Bayram\u0131 kutlamas\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0131kan izdihamda \u00e7o\u011fu gen\u00e7 ve \u00e7ocuk 158 insan ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi, 180&#8217;den fazla ki\u015fi yaraland\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/27\/kore-660x416.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Dar sokakta \u00fcst \u00fcste y\u0131\u011f\u0131lan ve kalp masaj\u0131yla hayata d\u00f6nd\u00fcr\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan gen\u00e7lerin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri \u00fclke tarihine kara bir leke olarak ge\u00e7ti. Hayat\u0131n\u0131 kaybedenlerin \u00e7o\u011funun izdihamda ani kalp durmas\u0131 sonucu \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc bildirildi.<\/p>\n<p><strong>Di\u011fer felaketler<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7in\u2019de martta China Eastern Havayollar\u0131\u2019na ait, 132 ki\u015fi ta\u015f\u0131yan bir yolcu u\u00e7a\u011f\u0131 Guang\u015fi eyaletinde da\u011fl\u0131k b\u00f6lgede d\u00fc\u015ft\u00fc. Kazada kurtulan olmad\u0131.<\/p>\n<p>22 Haziran&#8217;da Afganistan\u2019\u0131n Paktika vilayetinde meydana gelen 5,9 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki depremde 1150 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n<p>Endonezya\u2019da 1 Ekim&#8217;de bir futbol m\u00fcsabakas\u0131 s\u0131ras\u0131nda polisin arbedeyi durdurmak i\u00e7in g\u00f6z ya\u015fart\u0131c\u0131 gaz kullanmas\u0131 sonras\u0131 \u00e7\u0131kan izdihamda 133 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti, 300&#8217;den fazla ki\u015fi yaraland\u0131.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/27\/endonezya-aa-660x371.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>(AA)<\/p>\n<\/div>\n<p>Brezilya\u2019n\u0131n Rio de Janeiro eyaletinde \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 seller sonucu 232 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n<p><strong>Avrupa a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklarla kavruldu<\/strong><\/p>\n<p>Avrupa&#8217;n\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde bu yaz s\u0131cakl\u0131k rekorlar\u0131 k\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130ngiltere\u2019de hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 40 dereceyi a\u015farak \u00fclke tarihinin en y\u00fcksek seviyesine ula\u015ft\u0131. Avrupa\u2019n\u0131n son 500 y\u0131l\u0131n en kurak d\u00f6nemini ge\u00e7irdi\u011fi bildirildi.<\/p>\n<p><strong>Peki Covid bitti mi?<\/strong><\/p>\n<p>2020 ve 2021&#8217;e damga vuran ve d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftiren corona vir\u00fcs\u00fc salg\u0131n\u0131, ilk zamanlar\u0131ndaki kadar etkili olmasa da 2022&#8217;de de \u00e7ok say\u0131da can ald\u0131. \u00d6zellikle yaz sonras\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclkede vaka say\u0131lar\u0131n\u0131n yeniden y\u00fckseli\u015fe ge\u00e7mesi, Covid-19&#8217;un yak\u0131n zamanda g\u00fcndemden kalkmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p>Can kayb\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyada 6,7 milyona, vaka say\u0131s\u0131 da 660 milyona yakla\u015ft\u0131. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6), Covid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n \u201ck\u00fcresel acil durum\u201d olarak nitelendirilmeye devam edilmesi y\u00f6n\u00fcnde karar ald\u0131.<\/p>\n<p>Bu arada d\u00fcnya, ilkbahar aylar\u0131nda yeni bir salg\u0131n tehdidiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi. Afrika&#8217;da endemik bir hastal\u0131k olan maymun \u00e7i\u00e7e\u011fi vir\u00fcs\u00fc h\u0131zla Avrupa&#8217;ya ve t\u00fcm d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131, vaka say\u0131lar\u0131 80 bini a\u015ft\u0131. DS\u00d6 hastal\u0131kla ilgili acil durum ilan etti.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/27\/maymun-cicegi.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya n\u00fcfusu 8 milyar\u0131 a\u015ft\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler N\u00fcfus Fonu (UNFPA), d\u00fcnya n\u00fcfusunun 15 Kas\u0131m itibar\u0131yla 8 milyar ki\u015fiye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. UNFPA\u2019n\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 rapora g\u00f6re, d\u00fcnyan\u0131n 2030\u2019da 8,5 milyar, 2050\u2019de 9,7 milyar, 2100\u2019de 10,4 milyar n\u00fcfusa ula\u015faca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n<p><strong>Almanya&#8217;da darbe plan\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Y\u0131l\u0131n son ay\u0131nda Almanya\u2018da darbe yap\u0131p anayasal sistemi de\u011fi\u015ftirmek isteyen a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 bir gruba bask\u0131n d\u00fczenlendi. Operasyona 3000 \u00f6zel polis kat\u0131ld\u0131, Almanya ile Avusturya\u2018da onlarca merkez bas\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Aralar\u0131nda hakim ve askerlerin de oldu\u011fu, Alman imparatorlu\u011fu hayali kuran \u201cReichsb\u00fcrger\u201d adl\u0131 grubun, darbe ba\u015far\u0131l\u0131 olursa prenslikler ve monar\u015finin kurulmas\u0131 plan\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131, \u201cgerekirse kan d\u00f6kmeye haz\u0131r askeri kanat\u201c olu\u015fturdu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Almanya gibi bir \u00fclkede b\u00f6yle detayl\u0131 bir darbe plan\u0131n\u0131n \u00e7ok say\u0131da destek\u00e7i bulmas\u0131 yetkilileri alarm durumuna ge\u00e7irdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Covid-19 pandemisinin g\u00f6lgesinde ge\u00e7en iki y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan 2022, bu defa ba\u015fka bir felaket olan Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131n\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyada dengeleri de\u011fi\u015ftirdi\u011fi bir y\u0131l olarak insanl\u0131k tarihine ge\u00e7ti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":68345,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[188,141,105,802,160],"class_list":["post-68344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya","tag-bas","tag-dunya","tag-olay","tag-savas","tag-ulke"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68344"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68346,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68344\/revisions\/68346"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/68345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}