{"id":72798,"date":"2023-03-01T02:35:05","date_gmt":"2023-03-01T02:35:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=72798"},"modified":"2023-03-01T02:35:05","modified_gmt":"2023-03-01T02:35:05","slug":"deprem-sonrasi-stres-bozukluguna-dikkat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=72798","title":{"rendered":"Deprem sonras\u0131 stres bozuklu\u011funa dikkat"},"content":{"rendered":"

\u00dclkemizi derinden sarsan 10 ilde etkisini g\u00f6steren Kahramanmara\u015f depreminin ard\u0131ndan hayatta kalan depremzedeler ciddi travmalar ya\u015f\u0131yor.\u00a0Bu s\u00fcre\u00e7te ge\u00e7ici ya da kal\u0131c\u0131 psikolojik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fine dikkat \u00e7eken Uzman Psikolog Gizem \u00dcnveren, depremzedelerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu psikolojik sorunlar\u0131 ve erken d\u00f6nemde al\u0131nan profesyonel deste\u011fin \u00f6nemini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131\u2026<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Uzman Psikolog Gizem \u00dcnveren<\/p>\n<\/div>\n

Depremi ya\u015fayan ki\u015filerde g\u00f6r\u00fclen belirtiler<\/b><\/p>\n

1) Dissosiyatif belirtiler: Olay s\u00fcrecini hat\u0131rlayamama gibi bir tablo olabilir ya da ciddi bir hissizlik duygusal bir k\u00fcntl\u00fck g\u00f6r\u00fclebilir.
2) Ka\u00e7\u0131nma planlar\u0131: Olay\u0131 hat\u0131rlatacak durumdan, g\u00f6rsellerden, yerlerden ka\u00e7\u0131nma davran\u0131\u015flar\u0131 olabilir.
3) \u0130rritabilite: Her an uyar\u0131lmaya haz\u0131r, tetikte bir ruh hali mevcuttur.<\/p>\n

Travmatik stresi azaltma yollar\u0131<\/b><\/p>\n

Bu durumda bireyin duygular\u0131yla birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 travmatik an\u0131y\u0131 anlatmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Bireyin cesaretlendirilerek, destekleyici bir yakla\u015f\u0131mla aktar\u0131mda bulunmas\u0131na e\u015flik edilmelidir. Ancak merakl\u0131 sorular sorulmay\u0131p, zorlay\u0131c\u0131 bir tutum da sergilenmemelidir. Ne kadar aktar\u0131m sa\u011flanabilirse s\u00fcre\u00e7le y\u00fczle\u015fme kolayla\u015f\u0131r ve fobik tablodan uzakla\u015f\u0131l\u0131r. B\u00f6ylelikle hem travmatik stresi \u00f6nleyebilir hem de bununla ilgili kar\u015f\u0131la\u015fma s\u00fcrecindeki olas\u0131 korku materyalini azaltm\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n

Ne zaman uzman deste\u011fi al\u0131nmal\u0131?<\/b><\/p>\n

Psikolojik sorunlar g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131 ve iyile\u015fmeyi etkileyebilece\u011fi i\u00e7in ki\u015finin i\u015flevselli\u011finin bozuldu\u011fu durumlarda (ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekte zorlan\u0131yorsa ya da kendine zarar vermeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsa) mutlaka psikolog veya psikiyatrist gibi bir ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzman\u0131ndan profesyonel yard\u0131m al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Psikolojik destek, bireylerin deneyimlerini i\u015fleme koymalar\u0131na, stres ve duygusal s\u0131k\u0131nt\u0131larla ba\u015f etmelerine ve uzun vadeli ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine yard\u0131mc\u0131 olur. Baz\u0131 durumlarda travmalar kendili\u011finden iyile\u015febilir. 1 ay i\u00e7erisinde ki\u015finin belirtileri yat\u0131\u015fabilir. Ki\u015fi hayata kar\u0131\u015f\u0131r ve eski ya\u015fam\u0131na geri d\u00f6nebilir. Bu s\u00fcrecin her birey i\u00e7in benzersiz oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Hangi sorunlar tetiklenebilir?<\/b><\/p>\n

Deprem sonras\u0131nda akut ve travma sonras\u0131 stres bozuklu\u011funun ard\u0131ndan genellikle depresyon (\u00fcz\u00fcnt\u00fc, umutsuzluk duygular\u0131), keder ve kay\u0131p (aile, arkada\u015f \u00f6l\u00fcm\u00fc veya yaralanmas\u0131yla ili\u015fkili \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve kay\u0131p duygular\u0131), panik atak, alkol-madde kullan\u0131m\u0131 (ba\u015fa \u00e7\u0131kma mekanizmas\u0131 olarak artan alkol-madde kullan\u0131m\u0131) ve fiziksel belirtiler (stres ve travma ile ilgili ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131, mide sorunlar\u0131 ve yorgunluk.) ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ya\u015fanan ortak duygu \u2018korku’dur<\/b><\/p>\n

Deprem s\u0131ras\u0131ndaki ve sonras\u0131ndaki tepkiler her insanda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebildi\u011fi gibi genel olarak ya\u015fanan ortak duygu korkudur. Depremin hemen ard\u0131ndan ki\u015fi, kendini a\u015f\u0131r\u0131 korkmu\u015f, ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemez halde hissetme, duygular\u0131n\u0131 hissedememe, tepki verememe, bulundu\u011fu ortam\u0131 ya da durumu tam alg\u0131layamama gibi belirtiler ya\u015fayabilir. Ki\u015fiyi aniden etkisi alt\u0131na alan \u00f6l\u00fcm korkusu, \u00e7aresizlik ve panik duygusu yaratabilir. Belirtilerin en az 2 g\u00fcn, en fazla 4 hafta s\u00fcrmesinin psikiyatrideki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise \u2018Akut Stres Bozuklu\u011fu’dur ve anormal bir olaya verilen normal tepkiler olarak de\u011ferlendirilir. Belirtiler 1 ay\u0131n \u00fczerinde devam etti\u011finde \u2018Travma Sonras\u0131 Stres Bozuklu\u011fu’na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenebilir. \u00d6ncelikle endi\u015fe duydu\u011fumuz ve di\u011fer psikiyatrik belirtilere neden olabilecek tablo bu durumdan kaynakl\u0131d\u0131r. \u0130lerleyen d\u00f6nemde \u00f6zellikle tedavi edilmemi\u015f\u2018 Travma Sonras\u0131 Stres Bozuklu\u011fu’na depresif belirtiler e\u015flik edebilir. Panik d\u00fczeyde kayg\u0131 belirtileri ya da tam tersi organik bir nedeni bulunmayan fiziksel \u015fikayet belirtileri g\u00f6r\u00fclebilir. Kabus, depremi hat\u0131rlatan yerlerden ka\u00e7\u0131nma gibi sorunlar ya\u015fanabilir.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Psikolojimizi nas\u0131l koruyabiliriz?<\/b><\/p>\n

Bug\u00fcnlerde \u00e7o\u011fumuz ayn\u0131 anda benzer duygular\u0131 tecr\u00fcbe ediyoruz. Korku, endi\u015fe, \u00f6fke, yas gibi\u2026 Ara ara belki a\u011fl\u0131yoruz, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131za odaklanmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyoruz, geceleri uyuyam\u0131yoruz. Bu a\u015famada bunlar\u0131n hepsi normaldir. Deprem gibi kontrol\u00fcm\u00fcz\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda geli\u015fen olaylarda kontrol edebilece\u011fimiz durumlar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralayabiliriz.<\/p>\n

Haber ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek:<\/strong> Zihin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 korumak i\u00e7in bir s\u00fcre takip etti\u011finiz sayfalardan, haber kaynaklar\u0131ndan uzakla\u015f\u0131n. Haber ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 d\u00fczenleyin.<\/p>\n

Duygularla ilgili konu\u015fmak:<\/strong> Travmatik olay ve bunun sizi nas\u0131l etkiledi\u011fi hakk\u0131nda konu\u015fmak, deneyimi i\u015flemenize ve stres ve kayg\u0131 duygular\u0131n\u0131 azaltman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n

Temel ihtiya\u00e7lar\u0131 ihmal etmemek:<\/strong> Uyumaya, d\u00fczenli beslenmeye ve ki\u015fisel bak\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 devam ettirmeye gayret edin.<\/p>\n

Destek almak:<\/strong> G\u00fcvenilir bir arkada\u015f, aile \u00fcyesi ile konu\u015fmak, bir uzmandan destek almak duygular\u0131 i\u015flemeye yard\u0131mc\u0131 olur. Rahatl\u0131k ve destek duygusu sa\u011flar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Depremin psikolojik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 tetikledi\u011fini belirten Uzman Psikolog Gizem \u00dcnveren \u2018\u2018En s\u0131k g\u00f6r\u00fcleni; korku, panik d\u00fczeyde kayg\u0131 gibi i\u015faretlere neden olan \u2018Travma Sonras\u0131 Stres Bozuklu\u011fu\u2019dur. Bu problem tedavi edilmezse kal\u0131c\u0131 hale gelebilir\u2019\u2019 uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":72799,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[1238,1958,2829,2584,2134],"class_list":["post-72798","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-belirtiler","tag-deprem","tag-duygu","tag-stres","tag-travma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72798","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72798"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72798\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72800,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72798\/revisions\/72800"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/72799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}