{"id":73227,"date":"2023-03-01T13:21:07","date_gmt":"2023-03-01T13:21:07","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=73227"},"modified":"2023-03-01T13:21:07","modified_gmt":"2023-03-01T13:21:07","slug":"cinin-nukleer-atilimi-yeni-silahlanma-yarisi-korkularini-artirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=73227","title":{"rendered":"\u00c7in\u2019in n\u00fckleer at\u0131l\u0131m\u0131 yeni silahlanma yar\u0131\u015f\u0131 korkular\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n en yak\u0131ndan izlenen n\u00fckleer tesislerinden biri olan \u00c7in\u2019in Changbiao Adas\u0131\u2019nda geli\u015ftirilen \u00fcretken reakt\u00f6r ABD\u2019yi korkuttu. ABD istihbarat yetkilileri, bu y\u0131l \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayacak CFR-600 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Pekin\u2019in n\u00fckleer silahta kullan\u0131lacak pl\u00fctonyum geli\u015ftirebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>CFR-600, \u00c7in\u2019in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck n\u00fckleer enerji sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 olan ABD\u2019yi geride b\u0131rakmaya y\u00f6nelik iddial\u0131 440 milyar dolarl\u0131k n\u00fckleer program\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131. Bu reakt\u00f6rler, geleneksel hafif su reakt\u00f6rlerinden farkl\u0131 olarak, silahlarda kullan\u0131labilen zenginle\u015ftirilmi\u015f uranyum ve pl\u00fctonyum \u00fcretebiliyor.<\/p>\n<p>\u00c7in ayr\u0131ca Gansu eyaletinde, CFR-600\u2019\u00fcn kullan\u0131lm\u0131\u015f yak\u0131t\u0131ndan pl\u00fctonyum \u00e7\u0131karmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f bir tesis in\u015fa ediyor. Ayr\u0131ca Pekin\u2019in 2017\u2019den beri pl\u00fctonyum stoklar\u0131n\u0131 Uluslararas\u0131 Enerji Ajans\u0131\u2019na bildirmeyi b\u0131rakmas\u0131 da uzmanlar\u0131 korkutuyor.<\/p>\n<p><b>RUSYA\u2019DAN B\u00dcY\u00dcK \u0130HRACAT<\/b><\/p>\n<p>Bloomberg\u2019in aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Rusya ve \u00c7in aras\u0131nda geni\u015fleyen n\u00fckleer ortakl\u0131k da n\u00fckleer silahlanma yar\u0131\u015f\u0131nda \u00f6nemli bir etkiye sahip olabilir. Veriler, eyl\u00fcl ve aral\u0131k aylar\u0131 aras\u0131nda, Rusya\u2019n\u0131n CFR-600 i\u00e7in \u00c7in\u2019e, ABD ve IAEA himayesinde son otuz y\u0131lda \u00e7\u0131kar\u0131lan t\u00fcm malzemeden neredeyse yedi kat daha fazla zenginle\u015ftirilmi\u015f uranyum ihra\u00e7 etti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u0130stihbarat\u00e7\u0131lar geli\u015ftirilecek teknikle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 12 y\u0131l i\u00e7inde \u00c7in\u2019in n\u00fckleer sava\u015f ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 stokunu d\u00f6rt kat\u0131na kadar art\u0131rabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Pekin\u2019in bu \u00fcretimi yapmas\u0131 halinde \u00c7in devletinin n\u00fckleer envanteri ABD ve Rusya taraf\u0131ndan konu\u015fland\u0131r\u0131lan n\u00fckleer cephaneliklerle e\u015fitlenecek.<\/p>\n<p><b>\u00c7\u0130N ABD \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER\u0130 GER\u0130LD\u0130<\/b><\/p>\n<p>Bu yar\u0131\u015f\u0131n \u00c7in ve ABD ili\u015fkilerinin gerildi\u011fi d\u00f6neme denk gelmesi ise dikkat \u00e7ekici. Ge\u00e7ti\u011fimiz haftalarda ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Antony Blinken, \u00c7in ve ABD aras\u0131ndaki ticaret sava\u015f\u0131nda tansiyonu d\u00fc\u015f\u00fcrme \u00e7abalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak resmi ziyarete bulunacakt\u0131.<\/p>\n<p>Ancak, ABD hava sahas\u0131 \u00fczerindeki \u00c7in g\u00f6zetleme balonunun bir sava\u015f u\u00e7a\u011f\u0131 taraf\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi sonucu Blinken\u2019in gezisi iptal edildi. Bu durum iki \u00fclke aras\u0131ndaki tansiyonu daha da y\u00fckseltti. \u00c7in ABD\u2019nin balonlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrme hamlesini \u201chisterik\u201d olarak nitelendirirken Blinken Pekin\u2019i Rusya\u2019ya \u00f6l\u00fcmc\u00fcl silahlar sa\u011flamamas\u0131 konusunda uyard\u0131.<\/p>\n<p>Ayr\u0131ca ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Rusya ile ABD aras\u0131nda imzalanan ve k\u0131talararas\u0131 n\u00fckleer balistik f\u00fcze kabiliyetlerinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren Yeni Stratejik Silahlar\u0131n Azalt\u0131lmas\u0131 Anla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131n (Yeni START) ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Rusya taraf\u0131ndan ask\u0131ya al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131<\/p>\n<p><b>\u00c7\u0130N, RUSYA VE ABD\u2019Y\u0130 YAKALAMAYA \u00c7ALI\u015eIYOR<\/b><\/p>\n<p>Bir Rus silah kontrol uzman\u0131 olan Alexei Arbatov, Kremlin\u2019in kurdu\u011fu Rusya Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Konseyi ad\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 yorumda, \u201cDaha \u00f6nce \u00c7in, kendisini \u2018minimum n\u00fckleer cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k\u2019 dedi\u011fi kavramla s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Bu potansiyel, Amerika\u2019n\u0131nkinden \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc. G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re \u00c7inliler n\u00fckleer kuvvetlerin say\u0131s\u0131 ve kalitesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ABD\u2019yi ve Rusya\u2019y\u0131 yakalamaya karar verdi\u201d dedi.<\/p>\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler Silahs\u0131zlanma Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn n\u00fckleer analisti Pavel Podvig ise \u201cBu yeti\u015ftirme program\u0131n\u0131n tamamen sivil olmas\u0131 da olas\u0131. Beni endi\u015felendiren \u015fey; \u00c7in\u2019in pl\u00fctonyum stoklar\u0131n\u0131 bildirmeyi b\u0131rakmas\u0131. Bu do\u011frudan silahlanma anlam\u0131na gelmiyor ama kesinlikle iyiye i\u015faret de\u011fil\u201d dedi.<\/p>\n<p>Pentagon yetkilileri ise Rus devletine ait Rosatom \u015firketinin 12 Aral\u0131k\u2019ta 6,5 ton uranyum tedarik etmesinin, gerilimlerin artt\u0131\u011f\u0131 Asya\u2019da askeri dengeleri istikrars\u0131zla\u015ft\u0131racak bir n\u00fckleer program\u0131 besledi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7in&#8217;in Rus uranyum ithalat\u0131n\u0131 katlamas\u0131 ve n\u00fckleer yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 art\u0131rmas\u0131, silahlanma yar\u0131\u015f\u0131 korkular\u0131n\u0131 tetikliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":73228,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[11,793,2161,42,1555],"class_list":["post-73227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-abd","tag-cin","tag-nukleer","tag-rusya","tag-silah"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73227"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73229,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73227\/revisions\/73229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/73228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}