{"id":75427,"date":"2023-03-05T07:51:03","date_gmt":"2023-03-05T07:51:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=75427"},"modified":"2023-03-05T07:51:03","modified_gmt":"2023-03-05T07:51:03","slug":"deprem-atiklarinin-yonetiminde-en-buyuk-sorun-zamanla-yaris","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=75427","title":{"rendered":"Deprem at\u0131klar\u0131n\u0131n y\u00f6netiminde en b\u00fcy\u00fck sorun: Zamanla yar\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"<p>\u0130zmir Y\u00fcksek Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc (\u0130YTE) \u00c7evre M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019n\u00fcn haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u2018Afet Sonras\u0131 At\u0131klar\u0131n Y\u00f6netimi Hakk\u0131nda De\u011ferlendirme\u2019 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 hakk\u0131nda bilgi veren Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Mehmet Ali K\u00fc\u00e7\u00fcker, 6 \u015eubat\u2019ta Kahramanmara\u015f\u2019\u0131n Pazarc\u0131k ve Elbistan il\u00e7elerinde meydana gelen afetlerin \u00e7evre \u00fczerinde de \u00e7ok ciddi boyutlarda etkilere neden oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7evresel a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilmesi gereken en \u00f6nemli konulardan birisinin de deprem sonras\u0131nda olu\u015fan at\u0131klar\u0131n y\u00f6netimi oldu\u011funu anlatan K\u00fc\u00e7\u00fcker, y\u0131k\u0131lan binalardan kalan in\u015faat at\u0131klar\u0131 ve molozlar i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretilmesi gerekti\u011fini hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>Son olarak 2 Mart\u2019ta a\u00e7\u0131klanan rakamlara g\u00f6re 212 bin binan\u0131n depremde y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden K\u00fc\u00e7\u00fcker, \u201cAmerika\u2019daki veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda, 212 bin binada 170 milyon tondan fazla moloz at\u0131\u011f\u0131yla ba\u015fa \u00e7\u0131kmak zorunda kalaca\u011f\u0131z. Bunlar\u0131n i\u00e7inde sadece in\u015faat at\u0131klar\u0131 yok. Evlerimizdeki mobilyalar beyaz e\u015fyalar ve elektronik e\u015fyalar var. Bu da \u00e7eyrek milyon ton k\u00fctleye tekab\u00fcl edebilir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/05\/moloz2.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>\u2018S\u00dcRE\u00c7 3-4 YILDAN FAZLA S\u00dcRECEK\u2019<\/strong><\/p>\n<p>\u0130n\u015faat y\u0131k\u0131mlar\u0131ndan kaynakl\u0131 at\u0131klardan firmalar\u0131n metal, cam, ah\u015fap ya da kullan\u0131labilir k\u0131sm\u0131 ayr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kalan k\u0131sm\u0131n ise depolama sahalar\u0131na gitti\u011fini anlatan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi K\u00fc\u00e7\u00fcker, ancak deprem nedeniyle meydana gelen y\u0131k\u0131mlarda at\u0131klar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011funu vurgulad\u0131. At\u0131klar\u0131n i\u00e7inde \u00e7ok say\u0131da tehlikeli, insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zararl\u0131 materyal bulundu\u011funu ifade eden K\u00fc\u00e7\u00fcker, bunlar\u0131n en ba\u015f\u0131nda asbestin geldi\u011fini hat\u0131rlatarak \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrkiye\u2019de 2010 y\u0131l\u0131nda asbest kullan\u0131m\u0131 ve asbestli \u00fcr\u00fcn sat\u0131\u015f\u0131 yasakland\u0131. 2010\u2019dan \u00f6nce asbest in\u015faatlarda \u00f6zellikle izolasyon malzemesi olarak \u00e7ok kullan\u0131ld\u0131. Binalar eski oldu\u011fu i\u00e7in asbest kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bir \u00e7evre felaketi olmadan moloz at\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fczenli, planl\u0131 ve uzun soluklu bertaraf y\u00f6ntemiyle gidermek gerekiyor. Bunun T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihinde ya\u015fanan en b\u00fcy\u00fck felaket oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde bu s\u00fcre\u00e7 bug\u00fcnden yar\u0131na olmaz. Depremden etkilenen \u015fehirlerin y\u00fczde 80\u2019inden fazlas\u0131 zarar g\u00f6rd\u00fc. Bunlar\u0131n y\u00f6netimi bir anda \u00e7ok zor. Devletimiz bu konuda \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131. Yerel y\u00f6netimler moloz at\u0131klar\u0131n\u0131 bertaraf etmeye \u00e7al\u0131\u015facak. 170 milyon tondan bahsediyoruz ki bir damperli kamyonun 20-25 ton ta\u015f\u0131yabildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz bu s\u00fcre\u00e7 3-4 y\u0131ldan fazla s\u00fcrecek.\u201d<br \/><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/05\/moloz1.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>KANSER HASTALIKLARINDA ARTI\u015e UYARISI<\/strong><\/p>\n<p>Molozlar\u0131n i\u00e7inde bulunan tozun partik\u00fcl madde olarak havada as\u0131l\u0131 kalabildi\u011fini ve solundu\u011fu zaman soruna neden oldu\u011funu anlatan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi K\u00fc\u00e7\u00fcker, asbestin kansere neden olabildi\u011fini belirterek,\u00a0\u201cAsbest havada g\u00fcnlerce ask\u0131da kalabiliyor. Tozlar ta\u015f\u0131nma, depolanma ve y\u00fcklenme s\u0131ras\u0131nda kilometrelerce uzakl\u0131ktaki insanlar\u0131 veya yer alt\u0131, yer \u00fcst\u00fc su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 kirletebilir. Ya\u015fl\u0131 binalar\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgede hem \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hem de orada ya\u015famak zorunda olan insanlar\u0131n ki\u015fisel koruma ekipmanlar\u0131n\u0131 takmalar\u0131 gerekiyor. Bu elementlerin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na etkileri hemen g\u00f6zlenmez. Asbest kaynakl\u0131 kanserin g\u00f6zlenmesi 10-15 y\u0131l\u0131 al\u0131r. Etkinin boyutunu \u015fu an hemen kestiremeyiz. Ancak \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda o b\u00f6lgede kanser hastal\u0131klar\u0131nda art\u0131\u015f olabilir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/05\/mehmet-li.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi Mehmet Ali K\u00fc\u00e7\u00fcker<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>\u2018EN B\u00dcY\u00dcK SIKINTI ZAMANLA YARI\u015eIYOR OLMAMIZ\u2019<\/strong><\/p>\n<p>At\u0131klar\u0131n \u00f6nce kayna\u011f\u0131nda yok edilmesi gerekti\u011fini savunan Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi K\u00fc\u00e7\u00fcker, ta\u015f\u0131ma masraflar\u0131n\u0131n \u00e7ok y\u00fcksek olmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak b\u00f6lgeyi iyi bilen insanlar\u0131n aktif rol \u00fcstlenebilece\u011fini dile getirdi. Yerel y\u00f6netimlerin i\u015fe dahil edilerek en uygun noktalar\u0131n depolama i\u00e7in se\u00e7ilebilece\u011fini ifade eden Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi K\u00fc\u00e7\u00fcker, \u201c\u015eehrin hakim r\u00fczgarlar\u0131ndan, su kaynaklar\u0131ndan uzak b\u00f6lgeler se\u00e7ilmeli. Bu y\u00fczden jeolojik yap\u0131n\u0131n bilinmesi gerekir. Elektronik at\u0131klar toksik element i\u00e7erir. Bunlar ya\u011fmur ve r\u00fczgarla yer \u00fcst\u00fc yer alt\u0131 sular\u0131n\u0131 kirletebilir. Gerekirse depoland\u0131ktan sonra at\u0131klar\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fcn \u00f6rt\u00fclmesi sa\u011flanabilir. Bakanl\u0131k, \u00fcniversitelerin kat\u0131l\u0131m\u0131yla baz\u0131 komisyonlar kurdu. Fikir birli\u011fine var\u0131p, ortak \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretiyorlar. Ancak en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 zamanla yar\u0131\u015f\u0131yor olmam\u0131z\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>\u00dcN\u0130VERS\u0130TEDEN EK\u0130PLER SAHADA \u00c7ALI\u015eIYOR<\/strong><\/p>\n<p>\u0130YTE \u00c7evre M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc olarak \u2018Afet Sonras\u0131 At\u0131klar\u0131n Y\u00f6netimi Hakk\u0131nda De\u011ferlendirme\u2019 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile felaketin boyutunu \u00f6l\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen K\u00fc\u00e7\u00fcker, \u201cDepremin ilk \u015fokunu atlatt\u0131k. Bakt\u0131k ki ortada pek \u00e7ok sorun var. \u0130\u00e7me ve kullanma suyunun temini, kat\u0131 at\u0131k y\u00f6netimi, y\u00f6netimsel ekiplerin i\u015flerini d\u00fczg\u00fcn yapamamas\u0131 gibi fakt\u00f6rler \u00e7evre felaketine neden oluyor. Ekiplerimiz i\u00e7inde sahada \u00e7al\u0131\u015fanlar var. Bizler de onlardan ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z verilerle felaketin boyutunu \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. \u00dcniversitemiz bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 Bakanl\u0131k, Y\u00fcksek \u00d6\u011fretim Kurumu ve gerekli yerlere iletti. Buna benzer bir\u00e7ok \u00fcniversite \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131yor. Be\u015feri bilgimizi \u00fclkemize faydal\u0131 hale getirmek i\u00e7in toplay\u0131p, y\u00f6neticilere fikir verebilmesi i\u00e7in bu \u00e7al\u0131\u015fmayla ortaya koyduk\u201d diye konu\u015ftu.(DHA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uzmanlar b\u00fcy\u00fck y\u0131k\u0131ma neden olan 6 \u015fubat depremlerinin \u00e7evre \u00fczerinde de \u00e7ok ciddi boyutlarda etkilere neden oldu\u011funa dikkat \u00e7ekti. Deprem nedeniyle y\u0131k\u0131lan binalar\u0131n 170 milyon tondan fazla at\u0131\u011fa neden oldu\u011funa ve bunlar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n 3-4 y\u0131ldan fazla s\u00fcrece\u011fine i\u015faret eden Dr. Mehmet Ali K\u00fc\u00e7\u00fcker, &#8220;Komisyonlar fikir birli\u011fine var\u0131p ortak \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretiyor ancak en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131 zamanla yar\u0131\u015f\u0131yor olmam\u0131z&#8221; dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":75428,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[2758,317,247,500,5659],"class_list":["post-75427","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-asbest","tag-calisma","tag-cevre","tag-insan","tag-moloz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75427"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75427\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75429,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75427\/revisions\/75429"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/75428"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}