{"id":75913,"date":"2023-03-06T07:05:06","date_gmt":"2023-03-06T07:05:06","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=75913"},"modified":"2023-03-06T07:05:06","modified_gmt":"2023-03-06T07:05:06","slug":"omer-seyfettinin-vefatinin-uzerinden-103-sene-gecti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=75913","title":{"rendered":"\u00d6mer Seyfettin\u2019in vefat\u0131n\u0131n \u00fczerinden 103 sene ge\u00e7ti"},"content":{"rendered":"<p>Y\u00fczba\u015f\u0131 \u00d6mer \u015eevki Efendi ile Fatma Han\u0131m\u2019\u0131n o\u011flu olan \u00d6mer Seyfettin, 11 Mart 1884\u2019te Bal\u0131kesir\u2019e ba\u011fl\u0131 G\u00f6nen\u2019de d\u00fcnyaya geldi.<\/p>\n<p>Usta edebiyat\u00e7\u0131 7 ya\u015f\u0131na kadar kald\u0131\u011f\u0131 G\u00f6nen\u2019de 4 ya\u015f\u0131ndan itibaren medrese e\u011fitimi veren mahalle mektebine gitti.<\/p>\n<p>Babas\u0131n\u0131n Ayanc\u0131k\u2019a atanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan s\u00fcbyan mektebine ba\u015flayan yazar, verilen e\u011fitimi be\u011fenmeyen ailesi taraf\u0131ndan 1892\u2019de \u0130stanbul\u2019da Mekteb-i Osmani\u2019ye yazd\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>R\u00dc\u015eT\u0130YEDE T\u0130YATROYLA TANI\u015eTI<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6mer \u015eevki Efendi, kendisi gibi asker olmas\u0131n\u0131 istedi\u011fi o\u011flunu Ey\u00fcpsultan Askeri Baytar R\u00fc\u015ftiyesi\u2019ne yerle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>R\u00fc\u015ftiyedeki e\u011fitimi s\u0131ras\u0131nda tiyatroyla tan\u0131\u015fan ve yazmaya ilgi duyan Seyfettin, r\u00fc\u015ftiyeden arkada\u015f\u0131 Aka G\u00fcnd\u00fcz ile Edirne Askeri \u0130dadisi\u2019nde e\u011fitimine devam etti. Her iki okul, usta yazar\u0131n askeri kimli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra edebiyata y\u00f6nelmesinde \u00f6nemli rol oynad\u0131.<\/p>\n<p>\u0130dadinin son s\u0131n\u0131f\u0131ndayken, yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirleri \u00e7e\u015fitli dergilere g\u00f6nderen Seyfettin\u2019in ilk \u015fiiri Mecmua-i Edebiyye\u2019de yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00d6\u011eRETMENL\u0130K YAPTI<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6mer Seyfettin, 1900\u2019de \u0130stanbul Kara Harp Okulu\u2019na girdi. Okuldan 1903\u2019te mezun olan yazar, kura sonucu Ku\u015fadas\u0131 Redif Taburu\u2019na atand\u0131. Ayn\u0131 y\u0131l Ku\u015fadas\u0131 Redif Taburu\u2019nda ya\u015fanan kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar dolay\u0131s\u0131yla g\u00f6reve Ku\u015fadas\u0131\u2019nda de\u011fil Rumeli\u2019de ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Selanik ve Manast\u0131r\u2019a ba\u011fl\u0131 Pirlepe\u2019de \u00e7e\u015fitli g\u00f6revlerde bulunan Seyfettin, elde etti\u011fi ba\u015far\u0131lar nedeniyle iki liyakat madalyas\u0131yla \u00f6d\u00fcllendirildi. \u0130syan\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan 6 Eyl\u00fcl 1904\u2019te ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu taburla Ku\u015fadas\u0131\u2019na d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p>Askeri okullardaki e\u011fitimini ba\u015far\u0131yla tamamlayan Seyfettin, 1907\u2019de \u0130zmir\u2019de a\u00e7\u0131lan Jandarma Okulu\u2019nda \u00f6\u011fretmenlik yapt\u0131 ve jandarma \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn \u0130zmir\u2019deki kurulu\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yer ald\u0131. Burada \u201c\u0130zmir\u201d, \u201cAhenk\u201d ve \u201c11 Temmuz\u201d adl\u0131 gazete ve dergilerde yaz\u0131lar kaleme ald\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u00d6NEML\u0130 YAZAR VE F\u0130K\u0130R \u0130NSANLARINI TANIDI<\/strong><\/p>\n<p>Usta edebiyat\u00e7\u0131, Baha Tevfik, \u015eahabettin S\u00fcleyman ve Yakup Kadri gibi \u00f6nemli yazar ve fikir insanlar\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131 ve idadiden arkada\u015f\u0131 Aka G\u00fcnd\u00fcz\u2019den sonra edebi \u00e7evresini geni\u015fletmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Baha Tevfik\u2019in te\u015fvikiyle Frans\u0131zcas\u0131n\u0131 ilerleten Seyfettin\u2019in, yazd\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 Frans\u0131zca \u015fiir, \u201cPerviz\u201d imzas\u0131yla \u201cMercure de Soleil\u201d mecmuas\u0131nda yay\u0131nland\u0131. Ayn\u0131 y\u0131llarda, \u201cSerbest \u0130zmir\u201d, \u201cSedad\u201d ve \u201cMuktebes\u201d adl\u0131 s\u00fcreli yay\u0131n organlar\u0131nda yaz\u0131 ve \u015fiirleri okuyucuya ula\u015ft\u0131.<br \/>\u00d6mer Seyfettin, ordudaki g\u00f6revinden 1911\u2019de ayr\u0131larak Selanik\u2019e gitti. Askeri r\u00fc\u015ftiyede ba\u015flayan \u015fiir yazma merak\u0131, art\u0131k merak olmaktan \u00e7\u0131karak hayat\u0131 boyunca devam ettirmek istedi\u011fi bir u\u011fra\u015f haline geldi.<\/p>\n<p>Selanik ve Manast\u0131r\u2019da yay\u0131nlanan \u201cBah\u00e7e\u201d, \u201cKad\u0131n\u201d, \u201cH\u00fcsn ve \u015eiir\u201d, \u201cTenkid\u201d ve \u201cPiyano\u201d mecmualar\u0131na \u015fiirler g\u00f6nderen yazar, Frans\u0131z edebiyat\u0131ndan, \u00f6zellikle Catulles Mendes\u2019ten \u00e7eviriler de yapt\u0131.<\/p>\n<p><strong>Z\u0130YA G\u00d6KALP ETK\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Ziya G\u00f6kalp, Seyfettin\u2019in hayat\u0131n\u0131 yak\u0131ndan etkileyen isimlerden biri oldu.<\/p>\n<p>Edebiyat-\u0131 Cedide toplulu\u011funa uygun \u015fiirler ya da Frans\u0131z edebiyat\u0131ndan \u00e7evirilerle me\u015fgul olan usta kalem, daha \u00f6nce bir iki deneme yapt\u0131\u011f\u0131 hikayeye bir daha vazge\u00e7memek \u00fczere geri d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p>Seyfettin ve arkada\u015flar\u0131, 1911\u2019de \u201cGen\u00e7 Kalemler\u201d dergisini okurla bulu\u015fturdu. Derginin ilk say\u0131s\u0131nda Seyfettin\u2019in imzas\u0131z yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cYeni Lisan\u201d adl\u0131 ba\u015fmakale, milli edebiyat\u0131n meydana gelmesinde ilk basama\u011f\u0131 te\u015fkil etti. T\u00fcrklerde edebiyat alan\u0131nda yeni bir uyan\u0131\u015f\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine dikkat \u00e7ekilen makale ve dergi, T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n d\u00f6n\u00fcm noktalar\u0131ndan biri olarak g\u00f6sterildi.<\/p>\n<p><strong>BALKAN SAVA\u015eLARININ BA\u015eLAMASI \u00dcZER\u0130NE ORDUYA D\u00d6ND\u00dc<\/strong><\/p>\n<p>Yazar Seyfettin, Balkan Sava\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131 \u00fczerine, yakla\u015f\u0131k bir y\u0131ll\u0131k yo\u011fun matbuat ve edebi faaliyetten sonra tekrar orduya d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p>Garp ordusunda \u00f6nce Kosova\u2019da S\u0131rplara kar\u015f\u0131, sonra Yanya\u2019da Yunanl\u0131lara kar\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131k be\u015f ay sava\u015fan Seyfettin, esir d\u00fc\u015ft\u00fc ve Atina yak\u0131nlar\u0131ndaki Nafliyon kasabas\u0131nda 10 ay kadar esaret hayat\u0131 ya\u015fad\u0131. Yazar, 17 Aral\u0131k 1913\u2019te \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p>Esaret y\u0131llar\u0131n\u0131 tefekk\u00fcr d\u00f6nemi olarak de\u011ferlendiren usta edebiyat\u00e7\u0131, bir taraftan hikayeler kaleme al\u0131rken, di\u011fer taraftan dil, k\u00fclt\u00fcr ve hayat \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcncelerini geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ziya G\u00f6kalp\u2019le tan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan memleket ger\u00e7eklerine y\u00f6nelen yazar, ilk hikayesini Balkanlardaki g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda tuttu\u011fu g\u00fcnl\u00fcklerden hareketle \u201c\u0130rtica Haberi\u201d ad\u0131yla Gen\u00e7 Kalemler\u2019de yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n<p><strong>1914\u2019TE \u0130STANBUL\u2019A D\u00d6ND\u00dc<\/strong><\/p>\n<p>Seyfettin, 23 \u015eubat 1914\u2019te askerlikten bir kez daha ayr\u0131larak \u0130stanbul\u2019a d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p>K\u0131sa bir s\u00fcre sonra annesini kaybeden yazar, \u201cT\u00fcrk S\u00f6z\u00fc\u201d ile yeniden yazarl\u0131\u011fa ba\u015flad\u0131 ve bir s\u00fcre de \u201cYeni Mecmua\u201dn\u0131n yay\u0131n sorumlulu\u011funu \u00fcstlendi.<\/p>\n<p>Kabata\u015f Erkek Lisesi ve \u0130stanbul Erkek Muallim Mektebi\u2019nde \u00f6\u011fretmenlik yapan yazar Seyfettin, Ali Canip ile k\u0131sa bir s\u00fcre Tetkikat-\u0131 Lisaniye\u2019de enc\u00fcmen \u00fcyeli\u011fi yapt\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6mer Seyfettin, ders kitaplar\u0131 ve m\u00fcfredat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131ld\u0131, kaleme ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131lar\u0131nda ise yabanc\u0131 okullar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ve bunlar\u0131n yerine milli okullar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015flerini dile getirdi.<\/p>\n<p>Harbiye Nezareti\u2019nin k\u00fclt\u00fcr ve sanat adamlar\u0131 i\u00e7in 1915\u2019te \u00c7anakkale cephesine d\u00fczenledi\u011fi geziye kat\u0131lan usta kalem, ayn\u0131 y\u0131l \u0130ttihat ve Terakki F\u0131rkas\u0131\u2019n\u0131n ileri gelenlerinden Besim Ethem Bey\u2019in k\u0131z\u0131 Calibe Han\u0131m\u2019la evlendi. \u00c7iftin, Hatice Fahire G\u00fcner ad\u0131n\u0131 verdikleri k\u0131z\u0131, 1917\u2019de d\u00fcnyaya geldi. Seyfettin, \u00e7ok uzun s\u00fcrmeyen bu evlili\u011fin ard\u0131ndan 1918\u2019de yaln\u0131zl\u0131k ve bekarl\u0131k g\u00fcnlerine geri d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p><strong>1920\u2019DE VEFAT ETT\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6mer Seyfettin\u2019in Yeni Mecmua\u2019n\u0131n ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu d\u00f6nem, hikayecili\u011fi y\u00f6n\u00fcnden en \u00fcretken y\u0131llar oldu. \u201cEski Kahramanlar\u201d serisindeki hikayelerini de yazd\u0131\u011f\u0131 1917-1918\u2019de, 32 hikayesi yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n<p>Usta hikayeci \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar ge\u00e7en s\u00fcrede bir taraftan sa\u011fl\u0131k problemleriyle u\u011fra\u015f\u0131rken, di\u011fer yandan kalem faaliyetlerine ve \u00f6\u011fretmenli\u011fe devam etti. \u0130\u015fgal g\u00fcnlerinin ac\u0131 ve endi\u015fesi i\u00e7inde hastal\u0131\u011f\u0131 ilerleyerek yata\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Hen\u00fcz 36 ya\u015f\u0131ndayken 6 Mart 1920\u2019de \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle vefat eden Seyfettin, Kad\u0131k\u00f6y Ku\u015fdili Mahmut Baba Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019na defnedildi. Mezarl\u0131k tramvay garaj\u0131 yap\u0131l\u0131nca, Seyfettin\u2019in kabri 23 A\u011fustos 1939\u2019da Zincirlikuyu Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019na ta\u015f\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p><strong>150\u2019YE YAKIN H\u0130K\u00c2YE KALEME ALDI<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6mer Seyfettin, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra bulunan el yaz\u0131lar\u0131 ve arkada\u015flar\u0131na g\u00f6nderdi\u011fi mektuplarda yer alan 100\u2019e yak\u0131n \u015fiire imza att\u0131.<\/p>\n<p>Roman denemeleri \u201cAshab-\u0131 Kehfimiz\u201d, \u201cHarem\u201d, \u201cYaln\u0131z Efe\u201d ve \u201cEfruz Bey\u201d ile 150 civar\u0131nda hikayeyi kaleme alan yazar, mensur \u015fiir, f\u0131kra, hat\u0131rat, mektup, makale ve \u00e7e\u015fitli t\u00fcrlerdeki terc\u00fcmelerden olu\u015fan geni\u015f bir k\u00fclliyata imza att\u0131.<\/p>\n<p>Modern T\u00fcrk hikayecili\u011finin kurulmas\u0131nda \u00f6nc\u00fc rol \u00fcstlenen Seyfettin, hikayelerinin konular\u0131n\u0131 belirlerken sadece ki\u015fisel tecr\u00fcbesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmad\u0131.<\/p>\n<p>Seyfettin, \u00e7ocuklu\u011fundan itibaren okudu\u011fu okullar, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, gezip g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yerlerde edindi\u011fi izlenimler, duydu\u011fu, dinledi\u011fi olaylar, okudu\u011fu kitaplar\u0131n yan\u0131nda, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 devirdeki sosyal ve siyasi olaylar, T\u00fcrk tarihi, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr ve medeniyeti gibi konularla kaleme ald\u0131\u011f\u0131 hikayelerinin \u00e7er\u00e7evesini olu\u015fturdu. (AA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Ka\u015fa\u011f\u0131&#8221;, &#8220;Falaka&#8221;, &#8220;Diyet&#8221;, &#8220;Yaln\u0131z Efe&#8221;, &#8220;Pembe \u0130ncili Kaftan&#8221; ve &#8220;Perili K\u00f6\u015fk&#8221; adl\u0131 kitaplar\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu \u00e7ok say\u0131da esere imza atan, T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc kalemlerinden \u00d6mer Seyfettin&#8217;in vefat\u0131n\u0131n \u00fczerinden 103 sene ge\u00e7ti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":75914,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[274,5750,10873,8262,5557],"class_list":["post-75913","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-asker","tag-edebi","tag-seyfettin","tag-siir","tag-yazar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=75913"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75913\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75915,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/75913\/revisions\/75915"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/75914"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=75913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=75913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=75913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}