{"id":79393,"date":"2023-04-23T09:27:05","date_gmt":"2023-04-23T09:27:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=79393"},"modified":"2023-04-23T09:27:05","modified_gmt":"2023-04-23T09:27:05","slug":"boksit-yukuyle-batan-gemi-icin-uyari-maliyeti-agir-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=79393","title":{"rendered":"Boksit y\u00fck\u00fcyle batan gemi i\u00e7in uyar\u0131: Maliyeti a\u011f\u0131r olur"},"content":{"rendered":"<p>\u0130skenderun Liman\u0131\u2019ndan Ukrayna\u2019ya boksit madeni ta\u015f\u0131yan yabanc\u0131 band\u0131ral\u0131 gemi, 5 Nisan\u2019da Antalya\u2019n\u0131n Kumluca a\u00e7\u0131klar\u0131nda batt\u0131. Suriye uyruklu 14 m\u00fcrettebattan 5\u2019i kurtar\u0131ld\u0131, 1\u2019i hayat\u0131n\u0131 kaybetti, 8 ki\u015fiye ise hen\u00fcz ula\u015f\u0131lamad\u0131.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye Ulusal Risk Kalkan\u0131 Modeli Kurulu \u00dcyesi ve TTKD Bilim Dan\u0131\u015fman\u0131 Dr. Erol Kesici, 3 bin ton boksit ta\u015f\u0131yan geminin batmas\u0131n\u0131n b\u00f6lge i\u00e7in tehlike olu\u015fturdu\u011funu s\u00f6yledi. Dr. Kesici, \u201cGeminin batt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge, Bat\u0131 Akdeniz\u2019in en hassas ve biyolojik \u00e7e\u015fitlilik bak\u0131m\u0131ndan en zengin deniz kesimi. Bat\u0131k geminin \u00e7\u0131kar\u0131lmama maliyeti, \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan a\u011f\u0131r olur\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>\u2018\u00c7EVREY\u0130 EN FAZLA K\u0130RLETEN MADDE\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Al\u00fcminyum \u00fcretiminde hammaddeyi olu\u015fturan boksitin bile\u015fiminde al\u00fcminyum hidroksit ve al\u00fcminyum oksit bulundu\u011funu belirten Dr. Kesici, \u201cTopraktaki boksit mineralinden al\u00fcminyuma uzanan yolculukta; \u00e7evreyi en fazla kirleten maddedir. Ayr\u0131ca batan gemide boya, sintine, balast suyu, akaryak\u0131t, zehirli maddeler vb. kirleticilerin deniz ortam\u0131na yay\u0131lmas\u0131, suyun oksijen seviyesini d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi bal\u0131klar ve bir\u00e7ok su canl\u0131s\u0131 i\u00e7in toksik etki yaparak, ani ve kitlesel \u00f6l\u00fcmlere sebep olabilir. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz mevsim, bal\u0131klar\u0131n \u00fcreme ve geli\u015fme d\u00f6nemi olup, b\u00f6lgede de av yasaklar\u0131 s\u00f6z konusu. Kirlilik sonucu bal\u0131k verimlili\u011fi azalacakt\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/23\/3-4.jpg\"\/><\/p>\n<p>Dr. Erol Kesici<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>PETROL K\u0130RL\u0130L\u0130\u011e\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Petrol denizlerde ilk olarak y\u00fczeyi kaplad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u0131\u015f\u0131k, oksijen ve havan\u0131n suyun alt katmanlar\u0131na ge\u00e7i\u015fini engelledi\u011fini s\u00f6yleyen Dr. Kesici, \u201cOksijenin azl\u0131\u011f\u0131nda oksijen solunumu yapan canl\u0131lar ya\u015fayamaz. \u00d6zellikle sahile yak\u0131n b\u00f6lgelerde toplu \u00f6l\u00fcmlere neden olur. I\u015f\u0131\u011f\u0131n alt katmanlara ula\u015famamas\u0131 sonucunda su bitkileri fotosentez yapamaz.<\/p>\n<p>\u00d6trofikasyona (plankton ve alg varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00e7o\u011falmas\u0131) yol a\u00e7mas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, besin zincirinin en alt basama\u011f\u0131 olan bitkisel ve hayvansal plankton kay\u0131plar\u0131na neden olur. Petrol, deniz ku\u015flar\u0131n\u0131n kanatlar\u0131na yap\u0131\u015farak u\u00e7amamas\u0131na, bal\u0131klar\u0131n solunga\u00e7lar\u0131na yap\u0131\u015farak solunumunu engellemesine ve canl\u0131lar\u0131n b\u00fcnyesine girmesiyle onlar\u0131 zehirleyici etkilere neden olur. Hatta bu canl\u0131lar\u0131 avlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda petrol ve t\u00fcrevleri bizlere kadar ula\u015fabilir\u201d dedi.<\/p>\n<p><strong>DEN\u0130Z D\u0130B\u0130NDE \u2018K\u0130TLESEL \u00d6L\u00dcM\u2019 UYARISI<\/strong><\/p>\n<p>Gemi bat\u0131\u011f\u0131 nedenli a\u011f\u0131r metal ve akaryak\u0131t kirlili\u011finin, ba\u015fta bal\u0131klar olmak \u00fczere bir\u00e7ok su canl\u0131s\u0131n\u0131n beslenmesine engel oldu\u011funu dile getiren Dr. Kesici, \u201cKirlilik nedeniyle bal\u0131klar daha temiz sulara do\u011fru g\u00f6\u00e7 etmektedir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra deniz dibinde ya\u015fayan hareketsiz veya s\u0131n\u0131rl\u0131 hareket edebilen midye, istiridye, karides ve baz\u0131 dip bal\u0131\u011f\u0131 t\u00fcrleri, a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru \u00e7\u00f6ken ve dibe ula\u015fan petrolden etkilenerek kitle halinde \u00f6lmektedir.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta a\u011f\u0131r metallerin sulara bula\u015fmas\u0131, deniz ortam\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 kirlenmesine ve su canl\u0131lar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla g\u0131da zincirine ta\u015f\u0131nmas\u0131, t\u00fcm canl\u0131 sistemlerini etkiledi\u011fi gibi insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da olumsuz etkilemektedir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>\u2018K\u0130RLENEN DEN\u0130ZLERDE \u0130ST\u0130LACI T\u00dcRLER ARTAR\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Dr. Erol Kesici, deniz kirlenmesine neden olan kimyasal madde ta\u015f\u0131yan gemi bat\u0131klar\u0131n\u0131n verece\u011fi zararlar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcm ekosisteme zarar veren, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozan, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k da dahil olmak \u00fczere, denizlerdeki faaliyetleri engelleyen, denizin kullan\u0131m kalitesini olumsuzla\u015ft\u0131ran ve de\u011ferini azaltan \u00f6nemli bir etkiye sahiptir. Bat\u0131k boksit gemisi nedeniyle b\u00f6lgede g\u00f6r\u00fclen a\u015f\u0131r\u0131 kirlenme denizlerin so\u011fuma kapasitesini zay\u0131flatmakta, hava ve g\u00fcne\u015f ile temas etmeyen denizde eko-denge bozulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece denizlerin gelecekteki potansiyeli yitirilmektedir. Bunlar\u0131n sonucu ya\u015fam kaynaklar\u0131 zarar g\u00f6rmekte, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 tehdit edilmekte, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k gibi deniz faaliyetleri etkilenmekte, kullan\u0131lan deniz suyunun kalitesi bozulmakta ve deniz canl\u0131 t\u00fcrleri azalmaktad\u0131r. Kirlenen denizlerde balon bal\u0131\u011f\u0131 vb. istilac\u0131 t\u00fcrler artmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018BATI\u011eIN \u00c7IKARILMASI GEREK\u0130YOR\u2019<\/strong><\/p>\n<p>Gemiden s\u0131zan, denizde meydana gelen petrol kirlili\u011finin mekanik y\u00f6ntemlerle ya da \u2018sorbent\u2019 ad\u0131 verilen \u00f6zel s\u00fcngerle k\u0131sa s\u00fcrede temizlenmesi ve k\u0131y\u0131ya ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n engellenmesi gerekti\u011fini vurgulayan Dr. Kesici, \u201cPetrol ve a\u011f\u0131r metal kirlili\u011fi neden olan boksit y\u00fckl\u00fc bat\u0131k geminin geli\u015fen teknolojik imkanlar ile \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Geminin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndaki maddi giderin, deniz ekosisteminin ve biyolojik \u00e7e\u015fitlilik kay\u0131plar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6nemi bulunmamaktad\u0131r\u201d diye konu\u015ftu. (DHA)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye Tabiat\u0131n\u0131 Koruma Derne\u011fi (TTKD) Bilim Dan\u0131\u015fman\u0131 Dr. Erol Kesici, Antalya&#8217;n\u0131n Kumluca il\u00e7esi a\u00e7\u0131klar\u0131nda batan 3 bin ton boksit y\u00fckl\u00fc geminin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini belirterek, &#8220;Geminin batt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge, Bat\u0131 Akdeniz&#8217;in en hassas ve biyolojik \u00e7e\u015fitlilik bak\u0131m\u0131ndan en zengin deniz kesimi. Bat\u0131k geminin \u00e7\u0131kar\u0131lmama maliyeti, \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131ndan a\u011f\u0131r olur&#8221; dedi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":79394,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[2568,4921,527,3255,57],"class_list":["post-79393","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-bati","tag-canli","tag-deniz","tag-etki","tag-petrol"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=79393"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79393\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":79395,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/79393\/revisions\/79395"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/79394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=79393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=79393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=79393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}