{"id":81774,"date":"2023-04-27T09:07:05","date_gmt":"2023-04-27T09:07:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=81774"},"modified":"2023-04-27T09:07:05","modified_gmt":"2023-04-27T09:07:05","slug":"cumhurbaskani-adaylari-ve-liderlere-yargi-reformu-cagrisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=81774","title":{"rendered":"Cumhurba\u015fkan\u0131 adaylar\u0131 ve liderlere yarg\u0131 reformu \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Daha \u0130yi Yarg\u0131 Derne\u011fi taraf\u0131ndan yap\u0131lan yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamada T\u00fcrkiye&#8217;de yarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekilerek, \u201cBa\u011f\u0131ms\u0131z olmayan yarg\u0131 tarafs\u0131z da olamaz. Yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011filse demokrasi ve halk\u0131n refah\u0131 geriler.\u201d denildi.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klamada, H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulu&#8217;nun (HSK) meslekten \u00e7\u0131karma hari\u00e7 t\u00fcm kararlar\u0131n\u0131n yarg\u0131 denetimi d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fu belirtilerek, \u201cH\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131n su\u00e7lar\u0131 HSK, Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay \u00fcyelerinin su\u00e7lar\u0131 da kendi kurumlar\u0131 ve meslekta\u015flar\u0131 izin verdi\u011fi takdirde soru\u015fturulabilir. Soru\u015fturma izni verilmemesine dair kararlar\u0131 nihai ve kesindir, bu kararlara hi\u00e7bir yasal ba\u015fvuru ve denetim imk\u00e2n\u0131 bulunmamaktad\u0131r.\u201d ifadeleri kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201cYARGININ EL\u0130 KOLU BA\u011eLI\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Su\u00e7 i\u015fleyen kamu g\u00f6revlilerine kar\u015f\u0131 yarg\u0131n\u0131n eli kolu ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu belirtilen a\u00e7\u0131klamada, su\u00e7lu olanlar\u0131n soru\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in idari amirlerinin \u00f6nceden izin vermesine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ifade edildi.<\/p>\n<p><strong>\u201cANAYASAYI DE\u011e\u0130\u015eT\u0130RMEK KADAR ZOR\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 ile bakanlar\u0131n i\u015fledi\u011fi su\u00e7lar\u0131 yarg\u0131n\u0131n soru\u015fturmas\u0131n\u0131n, anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftirmek kadar zor oldu\u011fu belirtilerek, \u201cSoru\u015fturma teklifi i\u00e7in 301, soru\u015fturma karar\u0131 almak i\u00e7in 360 milletvekilinin oyu \u015fartt\u0131r. Su\u00e7 i\u015fleyen \u00fcst d\u00fczey kamu g\u00f6revlileri, cumhurba\u015fkan\u0131 veya ilgili bakan izin vermedi\u011fi takdirde soru\u015fturulamazlar. Di\u011fer memurlar\u0131n su\u00e7lar\u0131n\u0131 soru\u015fturmak i\u00e7in idari amirlerinin yarg\u0131ya izin vermesi \u015fartt\u0131r.\u201d denildi.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klamada at\u0131lacak \u00e7\u00f6z\u00fcm ad\u0131mlar\u0131 ise \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131kland\u0131:<\/p>\n<p>\u2013 Yarg\u0131 hizmetlerini d\u00fczenleyen ve yarg\u0131 sisteminin idaresinden sorumlu Adalet Yu\u0308ksek Kurumu (Kurum) kurulmal\u0131, yarg\u0131 hizmetine ili\u015fkin HSK ve Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na verilen yetkiler Kurum&#8217;a aktar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Toplumun t\u00fcm kesimleri ve meslek mensuplar\u0131 Kurum&#8217;da temsil edilmeli, \u00fcye kompozisyonu hi\u00e7bir ki\u015fi veya grubun n\u00fcfuz kuramayaca\u011f\u0131 yap\u0131da olmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn meslek mensuplar\u0131 idari y\u00f6nden sadece Kurum&#8217;a ba\u011fl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Kurum, yarg\u0131 hizmet kurumlar\u0131 ile hizmetin muhataplar\u0131ndan olu\u015fan, yarg\u0131 hizmetlerinin ihtiyaca uygunlu\u011funu isti\u015fare ederek tavsiyeler olus\u0327turan bir Daimi\u0302 Hukuk S\u0327u\u0302ras\u0131 ile desteklenmelidir.<\/p>\n<p>\u2013 Yarg\u0131n\u0131n idaresiyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc karar yarg\u0131sal denetime a\u00e7\u0131lmal\u0131, bu konuda uzman, seri yarg\u0131lama yapan Adalet Yu\u0308ksek Mahkemesi kurulmal\u0131, isteyen herkes bu mahkemede dava a\u00e7abilmelidir.<\/p>\n<p>\u2013 Anayasa Mahkemesi&#8217;nin kapasitesi art\u0131r\u0131lmal\u0131, mahkemedeki siyasile\u015fme giderilmelidir. \u0130steyen herkes, Anayasaya ayk\u0131r\u0131 her t\u00fcrl\u00fc kanunlar\u0131n, ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal (OHAL) dahil kararnamelerin, kararlar\u0131n ve i\u015flemlerin iptalini talep edebilmeli, ayn\u0131 konudaki t\u00fcm talepler tek dava halinde g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n<p><strong>GEREK\u00c7EL\u0130 VE A\u00c7IK OY ESASI<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 H\u00e2kimler ve savc\u0131lar da y\u00f6netimleri tamamen kendi mensuplar\u0131ndan olu\u015fan tam ba\u011f\u0131ms\u0131z meslek kurulu\u015flar\u0131na sahip olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u2013 Adalet Y\u00fcksek Kurumu, Adalet Y\u00fcksek Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi, Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay \u00fcyeliklerine adayl\u0131klar ve atamalarda tam \u015feffafl\u0131k sa\u011flanmal\u0131, s\u00fcrece kamuoyu mutlaka dahil edilmelidir. Aday g\u00f6sterme gerek\u00e7eli ve a\u00e7\u0131k oy esas\u0131na tabi olmal\u0131, aday adayl\u0131\u011f\u0131ndan se\u00e7me ve atamaya kadar s\u00fcrecin tamam\u0131 yarg\u0131 denetimine tabi tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u2013 Hukuk meslekleri i\u00e7in birbirine denkli\u011fini sa\u011flayacak yeknesak bir kariyer plan\u0131 olu\u015fturulmal\u0131, mesle\u011fe giri\u015f yeterlik ve \u015fartlar\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f \u00fclkeler seviyesine \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Meslek mensuplar\u0131n\u0131n uygulamada ve teoride denkle\u015fmesi ve derinle\u015fmesi sa\u011flanmal\u0131, terfiler mesleki ve akademik yetkinliklere ve kaliteli hizmet \u00fcretme performans\u0131na tabi olmal\u0131d\u0131r. Meslek mensuplar\u0131 aras\u0131nda a\u00e7\u0131k ve adil bir yar\u0131\u015f sistemi olu\u015fturulmal\u0131, h\u00e2kim, savc\u0131 ve noter se\u00e7me ve atamalar\u0131 e\u015fitler aras\u0131nda a\u00e7\u0131k yar\u0131\u015fma yoluyla yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve tarafs\u0131zl\u0131klar\u0131, k\u00fcrs\u00fc teminatlar\u0131 ve etkin hesapverirlik ile g\u00fc\u00e7lendirilmelidir. Hukuk e\u011fitiminin niteli\u011fi y\u00fckseltilmeli, niceli\u011fi \u00fclke ihtiyac\u0131na ve hedeflerine g\u00f6re, nitelikten \u00f6d\u00fcn vermeksizin belirlenmelidir.<\/p>\n<p><strong>MAHKEME SAYISI 2 B\u0130NE \u0130ND\u0130R\u0130LMEL\u0130<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 Mahkemeler 26 resm\u00ee kalk\u0131nma b\u00f6lgesinde, heyet mahkemelerini merkezlerde yo\u011funla\u015ft\u0131racak, di\u011ferlerini halk\u0131n aya\u011f\u0131nda hizmet verecek \u015fekilde d\u00fczenlenmeli, 7 bin civar\u0131ndaki mahkeme say\u0131s\u0131 2 bin civar\u0131na indirilmelidir.<\/p>\n<p>\u2013 Mill\u00ee Uyu\u015fmazl\u0131k Veri Taban\u0131 olu\u015fturularak i\u015f y\u00fck\u00fc ve gerekleri \u00f6nceden kestirilmeli, yarg\u0131n\u0131n kaynaklar\u0131 ileriye d\u00f6n\u00fck planlanmal\u0131, mahkemelerin ve meslek mensuplar\u0131n\u0131n ihtisasla\u015fmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Kalk\u0131nma ama\u00e7 ve \u00f6ncelikleri do\u011frultusunda ihtisas mahkemeleri kurulmal\u0131d\u0131r. Dava \u00f6ncesi d\u00fcr\u00fcst if\u015fa ve ibraz kurumu getirilerek, taraflar\u0131n sorumlu ileti\u015fimi, olaylar\u0131 ve delilleri d\u00fcr\u00fcst\u00e7e a\u00e7\u0131klamalar\u0131 sa\u011flanmal\u0131, dava \u00f6ncesinde sulh ve uzla\u015fma te\u015fvik edilmelidir.<\/p>\n<p>\u2013 Dava \u00f6ncesi d\u00fcr\u00fcst if\u015fa ve ibraz ve uzla\u015f\u0131lamayan davalar\u0131n dosya haz\u0131rlama s\u00fcrecine adli haz\u0131rl\u0131k mahkemeleri nezaret etmeli, uyu\u015fmazl\u0131k konusunu etkin tedbirlerle muhafaza ederken dosyalar\u0131n iyi haz\u0131rlanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmal\u0131, suistimalleri \u00f6nlemelidir. Ortalama d\u00f6rt-be\u015f sene s\u00fcren davalar, h\u0131zl\u0131 ve kaliteli yarg\u0131lama ile en gec\u0327 \u00fc\u00e7-d\u00f6rt ayda sonland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Etik yapay zek\u00e2 ile UYAP&#8217;taki bilgi ve tecr\u00fcbe birikiminden \u201cYarg\u0131 S\u00fcre\u00e7 ve Karar Destek Sistemi\u201d olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u2013 B\u00fct\u00fcn soru\u015fturma izin ve \u015fartlar\u0131 kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Cumhurba\u015fkan\u0131, bakanlar ve milletvekilleri ile kritik mevkilerdeki \u00fcst d\u00fczey yarg\u0131 ve kamu g\u00f6revlilerinin su\u00e7lar\u0131nda, m\u00fcnhas\u0131ran Adalet Yu\u0308ksek Mahkemesi yetkili olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Daha \u0130yi Yarg\u0131 Derne\u011fi, cumhurba\u015fkan\u0131 adaylar\u0131n\u0131 ve t\u00fcm siyasi parti liderlerini kamuoyuna kapsaml\u0131 bir yarg\u0131 reformu yapma s\u00f6z\u00fc vermeye ve se\u00e7imlerden sonra ilk i\u015f olarak bu reformu ger\u00e7ekle\u015ftirme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":81775,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[775,1368,580,505,460],"class_list":["post-81774","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-dava","tag-hizmet","tag-karar","tag-mahkeme","tag-yargi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=81774"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81774\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":81776,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/81774\/revisions\/81776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/81775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=81774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=81774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=81774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}