{"id":84777,"date":"2023-05-02T11:07:05","date_gmt":"2023-05-02T11:07:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=84777"},"modified":"2023-05-02T11:07:05","modified_gmt":"2023-05-02T11:07:05","slug":"cambridge-analytica-nedir-cambridge-analytica-skandali-nasil-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=84777","title":{"rendered":"Cambridge Analytica nedir? Cambridge Analytica skandal\u0131 nas\u0131l oldu?"},"content":{"rendered":"<p>Cambridge Analytica, 2013 y\u0131l\u0131nda SCL Group taraf\u0131ndan kuruldu ve Amerika Birle\u015fik Devletleri ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinde, Brexit referandumunda ve di\u011fer \u00fclkelerdeki se\u00e7imlerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Son y\u0131llarda, bir\u00e7ok \u00fclkede Cambridge Analytica\u2019n\u0131n veri madencili\u011fi ve psikometrik analiz teknikleri ile siyasi kampanyalar\u0131 manip\u00fcle etme potansiyeli tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p><strong>CAMBR\u0130DGE ANALYT\u0130CA NED\u0130R?<\/strong><\/p>\n<p>Cambridge Analytica, 2013\u2019te kurulan ve 2018\u2019de iflas eden \u0130ngiliz siyasi dan\u0131\u015fmanl\u0131k ve veri analizi \u015firketiydi. \u015eirket, b\u00fcy\u00fck veri madencili\u011fi, veri analizi ve stratejik ileti\u015fim konular\u0131nda hizmet veriyordu. Ancak Cambridge Analytica, Facebook verilerini izinsiz olarak kullanarak ki\u015fisel bilgileri toplamak ve analiz etmekle su\u00e7lanan b\u00fcy\u00fck bir veri skandal\u0131na kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00fcnl\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>2018\u2019de patlak veren skandal, Cambridge Analytica\u2019n\u0131n, Aleksandr Kogan adl\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi bir uygulama arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla milyonlarca Facebook kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n ki\u015fisel bilgilerini toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Bu bilgiler daha sonra siyasi kampanyalar i\u00e7in hedefleme ve etkile\u015fim amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Cambridge Analytica\u2019n\u0131n, ABD\u2019deki 2016 ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerinde ve \u0130ngiltere\u2019deki Brexit referandumunda etkili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Skandal, d\u00fcnya genelinde veri gizlili\u011fi, etik ve ki\u015fisel bilgilerin korunmas\u0131 konular\u0131nda b\u00fcy\u00fck tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>CAMBR\u0130DGE ANALYT\u0130CA SKANDALI NASIL VE NE ZAMAN OLDU?<\/strong><\/p>\n<p>Cambridge Analytica skandal\u0131, 2018 y\u0131l\u0131nda patlak verdi ve Facebook ile Cambridge Analytica aras\u0131ndaki ki\u015fisel verilerin izinsiz kullan\u0131m\u0131yla ilgili ciddi endi\u015feler ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Olaylar \u015fu \u015fekilde geli\u015fti:<\/p>\n<p>* 2013-2014 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, Aleksandr Kogan, Cambridge \u00dcniversitesi\u2019nde g\u00f6revli bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131, Facebook\u2019ta \u201cThis Is Your Digital Life\u201d adl\u0131 bir anket uygulamas\u0131 geli\u015ftirdi. Bu uygulama, kullan\u0131c\u0131lar\u0131n ki\u015fisel bilgilerini ve be\u011fenilerini topluyordu. Kullan\u0131c\u0131lar, anketi doldurarak bilgilerinin akademik ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131na izin veriyordu.<\/p>\n<p>* Ancak Kogan, uygulama sayesinde elde etti\u011fi verileri Cambridge Analytica ile payla\u015ft\u0131. Bu payla\u015f\u0131m, Facebook\u2019un kullan\u0131c\u0131 verilerinin kullan\u0131lma \u015fekliyle ilgili politikalar\u0131n\u0131 ihlal ediyordu. Cambridge Analytica, bu verileri milyonlarca Facebook kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n profilini olu\u015fturmak ve siyasi kampanyalar i\u00e7in hedefleme ve etkile\u015fim amac\u0131yla kullanmak \u00fczere de\u011ferlendirdi.<\/p>\n<p>* 2015\u2019te, Facebook, Kogan\u2019\u0131n uygulamas\u0131n\u0131n politikalar\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fini \u00f6\u011frendi ve uygulaman\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etti. Ayr\u0131ca, Kogan ve Cambridge Analytica\u2019dan toplanan verilerin imha edilmesini istedi.<\/p>\n<p>* 2018\u2019de, The Guardian ve The New York Times gibi gazeteler, Cambridge Analytica\u2019n\u0131n izinsiz olarak elde etti\u011fi Facebook kullan\u0131c\u0131 verilerini siyasi ama\u00e7larla kullanmakla su\u00e7layan Christopher Wylie adl\u0131 bir eski \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n if\u015faatlar\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131. Bu if\u015faatlar, skandal\u0131n d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda duyulmas\u0131na ve b\u00fcy\u00fck tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>* Skandal\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine, Facebook ve Cambridge Analytica soru\u015fturmalar ve sorgulamalarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Cambridge Analytica, 2018\u2019de iflas etti ve faaliyetlerini durdurdu. Skandal, veri gizlili\u011fi, etik ve ki\u015fisel bilgilerin korunmas\u0131 konular\u0131nda d\u00fcnya genelinde \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cambridge Analytica, siyasi kampanyalar ve di\u011fer reklam kampanyalar\u0131 i\u00e7in veri madencili\u011fi ve psikometrik analiz hizmetleri sunan bir \u0130ngiliz veri analizi firmas\u0131 olarak biliniyor. Cambridge Analytica, Facebook kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n profil verilerini toplamak i\u00e7in bir uygulama kullanarak, izinsiz olarak ki\u015fisel verileri toplam\u0131\u015f, bu verileri kullanarak, se\u00e7men davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 tahmin etmek ve politik mesajlar\u0131 \u00f6zelle\u015ftirme analizleri yaparak skandala imza atm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":84778,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[11510,2891,1257,237,909],"class_list":["post-84777","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji","tag-cambridge-analytica","tag-facebook","tag-kullanici","tag-uygulama","tag-veri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84777","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=84777"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":84779,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84777\/revisions\/84779"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/84778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=84777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=84777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=84777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}