{"id":85107,"date":"2023-05-03T02:35:03","date_gmt":"2023-05-03T02:35:03","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=85107"},"modified":"2023-05-03T02:35:03","modified_gmt":"2023-05-03T02:35:03","slug":"covid-bitti-sanmayin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=85107","title":{"rendered":"Covid bitti sanmay\u0131n"},"content":{"rendered":"<p>Uzun zamand\u0131r Covid-19 enfeksiyonunu a\u011f\u0131r ge\u00e7iren hasta say\u0131s\u0131n\u0131n azalmas\u0131yla pandemi \u00f6nlemleri fazlas\u0131yla gev\u015fetildi. Ancak sonbaharla birlikte vakalar \u00fclkemizde artmaya ba\u015flad\u0131. Bu art\u0131\u015f \u2018Covid pandemisi bitti&#8217; alg\u0131s\u0131ndan sonra \u00f6nlemlerin gev\u015fetilmesiyle ya\u015fand\u0131. \u201cBu seferki dalgada hastanelerde test yapt\u0131rma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 da azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in maalesef ki ger\u00e7ek pozitif hasta say\u0131s\u0131 yans\u0131t\u0131lam\u0131yor\u201d diyen G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Ali Vefa \u00d6zt\u00fcrk, Covid-19&#8217;un yeni etkilerini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n<div><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/02\/2-manset-doktor.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p>Ali Vefa \u00d6zt\u00fcrk<\/p>\n<\/div>\n<p><b><span>Pandemi \u00f6ncesine d\u00f6nd\u00fck<br \/><\/span><\/b><\/p>\n<p>Havalar\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131yla birlikte her ne kadar kapal\u0131 yerlerde daha az vakit ge\u00e7irilmeye ba\u015flansa da kalabal\u0131k etkinlikler ve yak\u0131n temas say\u0131s\u0131 artt\u0131. \u0130nsanlar\u0131n dikkati ve mesafe anlay\u0131\u015f\u0131 yine pandemi \u00f6ncesine d\u00f6nd\u00fc. El hijyenine g\u00f6sterilen hassasiyet de eskisine g\u00f6re daha az hale geldi. Bir y\u0131l \u00f6ncesine kadar her yerde dezenfektan ve maske bulunuyorken \u015fu anda toplu ta\u015f\u0131malarda, bina giri\u015flerinde, lokanta gibi sosyal alanlarda dezenfektan ve mesafe kurallar\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenlerden dolay\u0131 da Covid maalesef geri d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p><b><span>Kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar nelere dikkat etmeli?<\/span><\/b><\/p>\n<p>Son zamanlarda Covid-19 enfeksiyonu a\u011f\u0131r ge\u00e7irilmese de \u00f6zellikle kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar \u015fu kurallara dikkat etmeli. Maske kullanmay\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirmeli. A\u015f\u0131lar\u0131n\u0131 ihmal etmemeli. S\u00fcrekli kulland\u0131klar\u0131 ila\u00e7lar\u0131 d\u00fczenli almal\u0131. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmeye \u00f6zen g\u00f6stermeli. \u0130yi ve yeterli uyumal\u0131. Kapal\u0131 ve kalabal\u0131k yerlerden uzak durmal\u0131. Doktor kontrollerini aksatmamal\u0131.<\/p>\n<p><b><span>Hangi sorunlara yol a\u00e7abilir?<\/span><\/b><\/p>\n<p>Covid, a\u011f\u0131r belirti vermeden ge\u00e7irilse de uzun vadede akci\u011ferde ek sorunlara neden olabilir. \u00d6zellikle alerjik tepkilerde art\u0131\u015f ve kalp zar\u0131 iltihab\u0131 gibi sorunlar g\u00f6r\u00fclmektedir. Covid \u015fu s\u0131ralar akci\u011ferde bakteriyel zat\u00fcrreyi kolayla\u015ft\u0131rmakt\u0131r ve gripten, nezleden \u00e7ok daha fazla oranda bron\u015fit ve zat\u00fcrre yapmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131nda \u00e7ok bilinmeyen a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131 zat\u00fcrreler, a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131 ast\u0131m benzeri hastal\u0131klar gibi baz\u0131 sorunlara da yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu sorunlara yakalanma riskini art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/02\/02-oksuruk-11.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b><span>Bu kez kuru \u00f6ks\u00fcr\u00fckle belirti g\u00f6steriyor<\/span><\/b><\/p>\n<p>Son zamanlarda grip, nezle\u00a0\u015fik\u00e2yetleri\u00a0olan ate\u015f, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, kas a\u011fr\u0131s\u0131, halsizlik \u015fik\u00e2yetlerinin hepsi veya birka\u00e7\u0131yla gelen hastalar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun\u00a0Covid PCR\u00a0testleri pozitif \u00e7\u0131k\u0131yor. Genel olarak da \u015fik\u00e2yetler Delta ve\u00a0Omicron varyantlar\u0131ndaki gibi bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131, burun t\u0131kan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve halsizlik oluyor. Ancak\u00a0bu sefer \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00f6zellikle uzun s\u00fcren \u00f6ks\u00fcr\u00fck\u00a0\u015fik\u00e2yetidir. En az \u00fc\u00e7 hafta devam eden bu \u00f6ks\u00fcr\u00fck \u015fik\u00e2yeti genellikle kuru \u00f6ks\u00fcr\u00fck \u015feklindedir. Mevcut \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve nefes darl\u0131klar\u0131 klasik grip ila\u00e7lar\u0131 ile d\u00fczelmemektedir. Bunlar\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in kortizonlu bron\u015f a\u00e7\u0131c\u0131 ila\u00e7lar kullanmak gerekir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/02\/02-asi-31.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b><span>Ne zaman a\u015f\u0131 yapt\u0131r\u0131lmal\u0131?<\/span><\/b><\/p>\n<p>Covid-19 a\u015f\u0131s\u0131 son zamanlarda neredeyse hi\u00e7 yapt\u0131r\u0131lmamaktad\u0131r. Bundan sonra en ideali; ayn\u0131 grip a\u015f\u0131lar\u0131nda oldu\u011fu gibi sonbaharda, \u00f6zellikle Eyl\u00fcl-Ekim ay\u0131nda tek doz, her sene yenilenmi\u015f Covid a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131 yapt\u0131rmak olacakt\u0131r. Grip mevsimi ba\u015flamadan tek doz a\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131 Covid&#8217;den korunma y\u00f6ntemi olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. B\u00f6ylece Covid olma ve a\u011f\u0131r Covid ge\u00e7irme riski azalacakt\u0131r.<\/p>\n<p><b><span>A\u015f\u0131l\u0131 olmak avantaj sa\u011flad\u0131<\/span><\/b><\/p>\n<p>Eski salg\u0131nlara g\u00f6re hastaneye yatma ve yo\u011fun bak\u0131m ihtiyac\u0131 olan hasta say\u0131s\u0131 \u00e7ok nadir g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu demek oluyor ki, a\u011f\u0131r Covid ge\u00e7irenler daha az. Bunun en \u00f6nemli sebebi \u00e7o\u011fu ki\u015finin a\u015f\u0131l\u0131 olmas\u0131 veya hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7irmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Ancak a\u015f\u0131s\u0131z olanlarda a\u015f\u0131l\u0131 olanlara g\u00f6re a\u011f\u0131r hastal\u0131k ge\u00e7irme oranlar\u0131 \u00e7ok y\u00fcksektir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/02\/02-covid-61.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><b><span>Nas\u0131l korunabiliriz?<\/span><\/b><\/p>\n<p>Covid\u00a0ve di\u011fer bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klarla ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011frenmek ve hayat \u015feklini buna uygun hale getirmek gerekir. Covid\u00a0pandemisi\u00a0gibi di\u011fer salg\u0131nlardan\u00a0korunman\u0131n\u00a0en iyi yolu bu bilin\u00e7te kalmakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fu noktalara dikkat edin. Kapal\u0131 alanlarda tekrar maske kullan\u0131n. Toplu ta\u015f\u0131malarda da maske tak\u0131n ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca az kalabal\u0131k ara\u00e7lar\u0131 tercih edin. Toplu ta\u015f\u0131ma kullan\u0131rken veya\u00a0d\u0131\u015far\u0131da\u00a0vakit ge\u00e7irirken yan\u0131n\u0131zda k\u00fc\u00e7\u00fck dezenfektan ve dezenfektan\u00a0mendiller bulundurun. \u00c7ok\u00a0ki\u015finin\u00a0dokundu\u011fu y\u00fczeylerle temas etti\u011finizde dezenfektan kullan\u0131n. Ellerinizi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca s\u0131k ve uzun s\u00fcre sabunla y\u0131kay\u0131n. Hasta oldu\u011funu bildi\u011finiz\u00a0insanlardan bir\u00a0s\u00fcre uzak durun. Onlarla geni\u015f ve a\u00e7\u0131k alanlarda mesafeli\u00a0\u015fekilde\u00a0g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Maske-mesafe ve hijyen kurallar\u0131n\u0131n neredeyse unutuldu\u011fu bug\u00fcnlerde Covid-19 geri d\u00f6nd\u00fc. G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Ali Vefa \u00d6zt\u00fcrk, \u201cHastal\u0131k art\u0131k grip gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcp, \u00f6nemsenmiyor ama hafif atlat\u0131lsa bile akci\u011ferleri etkileyebiliyor\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":85108,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[5851,180,1224,159,8406],"class_list":["post-85107","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik","tag-agir","tag-asi","tag-covid","tag-hasta","tag-oksuruk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85107"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85109,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85107\/revisions\/85109"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/85108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}