{"id":85184,"date":"2023-05-04T13:53:02","date_gmt":"2023-05-04T13:53:02","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=85184"},"modified":"2023-05-04T13:53:02","modified_gmt":"2023-05-04T13:53:02","slug":"14-mayis-1950de-ne-oldu-14-mayis-1950-secimlerini-kim-kazandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=85184","title":{"rendered":"14 May\u0131s 1950\u2019de ne oldu? 14 may\u0131s 1950 se\u00e7imlerini kim kazand\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>14 May\u0131s 1950 tarihinde d\u00fczenlenen TBMM 9. d\u00f6nem milletvekillerinin belirlendi\u011fi se\u00e7im, T\u00fcrkiye tarihinin ilk demokratik se\u00e7imi olarak kabul edilir ve Demokrat Parti kazanmas\u0131yla sonu\u00e7land\u0131.<\/p>\n<p><strong>14 MAYIS 1950&#8217;DE NE OLDU?<\/strong><\/p>\n<p>14 May\u0131s 1950 y\u0131l\u0131nda \u201cGizli oy, a\u00e7\u0131k say\u0131m\u201d y\u00f6nteminin ilk kez uyguland\u0131\u011f\u0131 se\u00e7im ger\u00e7ekle\u015ftirildi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye tarihinin ilk demokratik se\u00e7imi olarak kabul edilen 1950 se\u00e7imi Cumhuriyet tarihinde tek dereceli olarak d\u00fczenlenen ve birden fazla partinin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ikinci milletvekilli\u011fi genel se\u00e7imidir.<\/p>\n<p>Liste usul\u00fc \u00e7o\u011funluk sisteminin uyguland\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerde oylar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 55&#8217;ini alan Demokrat Parti kazand\u0131\u011f\u0131 416 milletvekilli\u011fiyle TBMM&#8217;deki sandalye say\u0131s\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 85&#8217;ini elde etti. Bu se\u00e7imlerle Cumhuriyet Halk Partisi&#8217;nin 27 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131 da sona erdi.<\/p>\n<p>Bir hafta sonra a\u00e7\u0131lan TBMM\u2019de yap\u0131lan cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 oylamas\u0131 sonras\u0131 Celal Bayar, \u00c7ankaya K\u00f6\u015fk\u00fc\u2019ne \u00e7\u0131kt\u0131, h\u00fck\u00fcmeti kurma g\u00f6revi de eski bir CHP\u2019li olan Demokrat Parti Ayd\u0131n Milletvekili Adnan Menderes\u2019e verildi. Menderes, 27 May\u0131s 1960 ihtilaline kadar ba\u015fbakanl\u0131k yapt\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i01.sozcucdn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/04\/14-mayis-1950-secimleri-depo-1.jpg\" alt=\"\" title=\"\"><\/p>\n<p><strong>14 MAYIS 1950 SE\u00c7\u0130MLER\u0130N\u0130 K\u0130M KAZANDI?<\/strong><\/p>\n<p>DP&#8217;nin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyle sonu\u00e7lanan se\u00e7imler sonunda CHP 27 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131n\u0131 yitirdi. Liste usul\u00fc \u00e7o\u011funluk sistemi nedeniyle, oylar\u0131n y\u00fczde 55&#8217;ini alan DP kazand\u0131\u011f\u0131 416 milletvekilli\u011fiyle TBMM&#8217;nin y\u00fczde 85&#8217;ini elde ederken, buna kar\u015f\u0131n CHP y\u00fczde 40 oy oran\u0131yla kazand\u0131\u011f\u0131 69 milletvekilli\u011fiyle TBMM&#8217;nin ancak y\u00fczde 14&#8217;\u00fcn\u00fc elde edebildi. MP ve Ba\u011f\u0131ms\u0131zlarsa birer milletvekiliyle TBMM&#8217;ye girdiler. DP listelerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak se\u00e7imlere giren 5 aday (Ali Fuat Cebesoy (Eski\u015fehir), Halide Edib Ad\u0131var (\u0130zmir), Hamdullah Suphi Tanr\u0131\u00f6ver (Manisa), Nadir Nadi (Mu\u011fla), Sinan Tekelio\u011flu (Seyhan)) milletvekili se\u00e7ildi. Se\u00e7ime kat\u0131l\u0131m oran\u0131 %89,3 olarak ger\u00e7ekle\u015fti. 63 se\u00e7im \u00e7evresinden 52&#8217;sinde DP, 10&#8217;unda CHP, 1&#8217;inde de Ba\u011f\u0131ms\u0131zlar birinci oldu.<\/p>\n<p>22 May\u0131s 1950&#8217;de Celal Bayar T\u00fcrkiye&#8217;nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ildi. Ayn\u0131 g\u00fcn Adnan Menderes ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki ilk DP h\u00fck\u00fbmeti de kuruldu. Celal Bayar&#8217;dan bo\u015falan DP genel ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na da 9 Haziran&#8217;da Adnan Menderes getirildi.<\/p>\n<p><strong>14 May\u0131s 1950 se\u00e7imi sonu\u00e7lar\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>Toplam se\u00e7men say\u0131s\u0131: 8 milyon 905 bin 743 ki\u015fi<\/p>\n<p>Toplam kullan\u0131lan oy say\u0131s\u0131: 7 milyon 85 ki\u015fi<\/p>\n<p>Demokrat Parti ald\u0131\u011f\u0131 oy say\u0131s\u0131: 4 milyon 391 bin 694 ki\u015fi (Oy oran\u0131 y\u00fczde 55,2)<\/p>\n<p>Cumhuriyet Halk Partisi ald\u0131\u011f\u0131 oy say\u0131s\u0131: 3 milyon 148 bin 626 ki\u015fi (Oy oran\u0131 y\u00fczde 36,2)<\/p>\n<p>Millet Partisi ald\u0131\u011f\u0131 oy say\u0131s\u0131: 368 bin 537 ki\u015fi ( Oy oran\u0131 y\u00fczde 4,6)<\/p>\n<p>Ba\u011f\u0131ms\u0131zlar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 oy say\u0131s\u0131: 44 bin 537 ki\u015fi ( Oy oran\u0131 y\u00fczde 0,6)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>14 May\u0131s 1950 y\u0131l\u0131nda \u201cGizli oy, a\u00e7\u0131k say\u0131m\u201d y\u00f6nteminin ilk kez uyguland\u0131\u011f\u0131 se\u00e7im ger\u00e7ekle\u015ftirildi. T\u00fcrkiye&#8217;de 14 May\u0131s 1950 tarihinde yap\u0131lan genel se\u00e7imlerde Demokrat Parti iktidara geldi. Bu se\u00e7im sonucu T\u00fcrkiye&#8217;nin demokrasi tarihinde \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak kabul ediliyor.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":85185,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[4106,484,442,320,1513],"class_list":["post-85184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem","tag-demokrat","tag-millet","tag-parti","tag-secim","tag-tbmm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=85184"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85186,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/85184\/revisions\/85186"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/85185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=85184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=85184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=85184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}