{"id":88568,"date":"2023-05-10T12:07:06","date_gmt":"2023-05-10T12:07:06","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=88568"},"modified":"2023-05-10T12:07:06","modified_gmt":"2023-05-10T12:07:06","slug":"cagdas-turk-romaninin-usta-kalemi-sait-faik-abasiyanik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=88568","title":{"rendered":"\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrk roman\u0131n\u0131n usta kalemi: Sait Faik Abas\u0131yan\u0131k"},"content":{"rendered":"<p>Mehmet Faik Bey ile Makbule Han\u0131m\u2019\u0131n o\u011flu olan usta edebiyat\u00e7\u0131 Sait Faik Abas\u0131yan\u0131k, 23 Kas\u0131m 1906\u2019da Sakarya\u2019da do\u011fdu.<\/p>\n<p>Abas\u0131yan\u0131k, ilk\u00f6\u011frenimini yabanc\u0131 dilde e\u011fitim veren Rehber-i Terakki okulunda tamamlad\u0131.<\/p>\n<p>Adapazar\u0131 Lisesi\u2019nde okurken ilk \u015fiirini kaleme alan yazar, 1924\u2019te \u0130stanbul\u2019a ta\u015f\u0131nd\u0131ktan sonra \u0130stanbul Erkek Lisesi\u2019ne gitti. Daha sonra Bursa Lisesi\u2019ne devam eden yazar, 1928\u2019de mezun oldu.<\/p>\n<p>Bursa Lisesi\u2019nde yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cZemberekli Saat\u201d ve \u201cU\u00e7urtmalar\u201d adl\u0131 ilk hikayeleriyle \u015fiir denemelerinin ard\u0131ndan edebiyat hocas\u0131 M\u00fcmtaz Bey\u2019in te\u015fvikiyle edebiyata ilgi duymaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\u201cHamal\u201d isimli \u015fiirini ve ilk \u00f6yk\u00fcs\u00fc \u201c\u0130pekli Mendil\u201di gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda kaleme ald\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201cU\u00e7urtmalar\u201d 1929\u2019da yay\u0131mland\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Ba\u015far\u0131l\u0131 yazar, 1928\u2019de \u0130stanbul \u00dcniversitesi Dar\u00fclf\u00fcnun (Edebiyat Fak\u00fcltesi) T\u00fcrkoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019ne kayd\u0131n\u0131 yapt\u0131rd\u0131<\/p>\n<p>Bu d\u00f6nemde sanat ve edebiyat \u00e7evreleriyle tan\u0131\u015fmaya ba\u015flayan yazar\u0131n \u201cU\u00e7urtmalar\u201d adl\u0131 hikayesi, 9 Aral\u0131k 1929\u2019da Milliyet Gazetesi\u2019nin sanat sayfas\u0131nda yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p>Oturduklar\u0131 ev, fak\u00fclte ve \u015eehzadeba\u015f\u0131 k\u0131raathaneleri ayn\u0131 semtte oldu\u011fu i\u00e7in Sait Faik, zaman zaman derslere gitse de \u015eehzadeba\u015f\u0131 k\u0131raathaneleri, \u00f6zelikle o g\u00fcn\u00fcn gen\u00e7 yazarlar\u0131n\u0131n bulu\u015ftu\u011fu Halk K\u0131raathanesi onun en \u00e7ok g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerlerdendi.<\/p>\n<p>Babas\u0131n\u0131n iste\u011fiyle \u00fcniversiteden ayr\u0131lan Abas\u0131yan\u0131k, 1931\u2019de ekonomi e\u011fitimi i\u00e7in \u0130svi\u00e7re&#8217;nin Lozan kentine, oradan da Fransa&#8217;n\u0131n Grenoble \u015fehrine gitti.<\/p>\n<p>Usta yazar, 1934\u2019e kadar s\u00fcren d\u00fczensiz e\u011fitim ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bohem hayat\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, babas\u0131n\u0131n geri \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131yla diploma alamadan T\u00fcrkiye&#8217;ye d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p>Sait Faik Abas\u0131yan\u0131k, bir s\u00fcre Hal\u0131c\u0131o\u011flu Ermeni Yetim Mektebi&#8217;nde T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapt\u0131.<\/p>\n<p>Babas\u0131n\u0131n verdi\u011fi sermaye ile a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ticarethaneyi y\u00fcr\u00fctemeyen yazar, 1939&#8217;da babas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fczerine geride kalan m\u00fclklerin geliri ve yaz\u0131lar\u0131yla ge\u00e7indi.<\/p>\n<p>Abas\u0131yan\u0131k\u2019\u0131n 1934-1940 aras\u0131nda \u201cVarl\u0131k\u201d, \u201cA\u011fa\u00e7\u201d, \u201cServet-i F\u00fcnun\u201d, \u201cUyan\u0131\u015f\u201d, \u201cSes\u201d, \u201cYeni Ses\u201d, \u201cYaprak\u201d ve \u201cYenilik\u201d dergilerinde yay\u0131mlanan \u00f6yk\u00fcleri ilgi g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p><strong>\u0130lk kitab\u0131n\u0131n bas\u0131m \u00fccretini babas\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Yazar\u0131n, maliyetini babas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lamas\u0131yla yay\u0131mlanan ilk kitab\u0131 \u201cSemaver\u201d, Remzi Kitabevi\u2019nden okuyucuyla bulu\u015ftu.<\/p>\n<p>Usta edebiyat\u00e7\u0131, yazmayla aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi \u201cHaritada Bir Nokta\u201d \u00f6yk\u00fcs\u00fcnde \u015fu s\u00f6zlerle aktarm\u0131\u015ft\u0131:<\/p>\n<p>\u201cS\u00f6z vermi\u015ftim kendi kendime. Yaz\u0131 bile yazmayacakt\u0131m. Yaz\u0131 yazmak da bir h\u0131rstan ba\u015fka ne idi? Burada, namuslu insanlar\u0131n aras\u0131nda, sakin \u00f6l\u00fcm\u00fc bekleyecektim. H\u0131rs, hiddet neme gerekti? Yapamad\u0131m. Ko\u015ftum t\u00fct\u00fcnc\u00fcye. Kalem, ka\u011f\u0131t ald\u0131m. Oturdum. Adan\u0131n tenha yollar\u0131nda gezerken can\u0131m s\u0131k\u0131l\u0131rsa k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fnekler yontmak i\u00e7in cebimde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m \u00e7ak\u0131m\u0131 \u00e7\u0131kartt\u0131m. Kalemi yonttuktan sonra tuttum \u00f6pt\u00fcm. Yazmasam deli olacakt\u0131m.\u201d<\/p>\n<p>\u0130lk kez 1937\u2019de \u201cKurun\u201dda ve ard\u0131ndan 1940\u2019ta \u201cVarl\u0131k\u201dta yay\u0131mlanan \u201c\u00c7elme\u201d \u00f6yk\u00fcs\u00fc nedeniyle Askeri Mahkeme\u2019de yarg\u0131lanan ve beraat eden Abas\u0131yan\u0131k\u2019\u0131n, babas\u0131 1938\u2019de hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n<p>K\u0131\u015flar\u0131 \u015ei\u015fli\u2019deki evde, yazlar\u0131 ise Burgazada\u2019da annesiyle ya\u015famaya ba\u015flayan edebiyat\u00e7\u0131n\u0131n \u201cSarn\u0131\u00e7\u201d adl\u0131 kitab\u0131 1939\u2019da, \u201c\u015eahmerdan\u201d kitab\u0131 1940\u2019ta \u00c7\u0131\u011f\u0131r Kitabevi taraf\u0131ndan yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p>Hikaye ve yaz\u0131lar\u0131 \u201cMilliyet\u201d, \u201cKurun\u201d, \u201cVakit\u201d gazeteleri ile \u201cVarl\u0131k\u201d, \u201cA\u011fa\u00e7\u201d, \u201cB\u00fcy\u00fck Do\u011fu\u201d, \u201cY\u00fccel\u201d, \u201cYeni Mecmua\u201d, \u201cServet-i F\u00fcnun\u201d, \u201c\u0130nk\u0131lap\u00e7\u0131 Gen\u00e7lik\u201d, \u201cY\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u201d ve \u201cYedig\u00fcn\u201d dergilerinde yer buldu.<\/p>\n<p><strong>Mahkeme r\u00f6portajlar\u0131 yapt\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Abas\u0131yan\u0131k, Varl\u0131k Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan 1956\u2019da \u201cMahkeme Kap\u0131s\u0131\u201d ismiyle kitapla\u015ft\u0131r\u0131lan eserine kaynak olacak 28 mahkeme r\u00f6portaj\u0131n\u0131, \u201cHaber-Ak\u015fam Postas\u0131\u201d gazetesi i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 mahkeme muhabirli\u011fi s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n<p>D\u00fczensiz hayat\u0131 ve alkol kullan\u0131m\u0131 y\u00fcz\u00fcnden 1945\u2019te rahats\u0131zlanan Abas\u0131yan\u0131k\u2019a, 1948\u2019de siroz te\u015fhisi konuldu ve 1951\u2019de tedavi i\u00e7in Paris\u2019e gitti.<\/p>\n<p>Sait Faik, 1953\u2019te ABD\u2019de bulunan uluslararas\u0131 Mark Twain Derne\u011fi onur \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ildi. Bu ilgiyi kendisine de\u011fil, T\u00fcrk hikayecili\u011fine ba\u011flayan usta edebiyat\u00e7\u0131, \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u00f6yk\u00fclerine yans\u0131tmakla beraber Tanzimat\u2019tan beri s\u00fcregelen giri\u015f, geli\u015fme, d\u00fc\u011f\u00fcm noktas\u0131 ve sonu\u00e7 \u00e7er\u00e7eveli \u00f6yk\u00fc yap\u0131s\u0131n\u0131 ba\u015fka bir mecraya ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n<p>Acemice yaz\u0131lm\u0131\u015f zannedilen \u00f6yk\u00fcleri, Cumhuriyet d\u00f6nemi klasik \u00f6yk\u00fc gelene\u011fini y\u0131karak, T\u00fcrk \u00f6yk\u00fcc\u00fcl\u00fck sanat\u0131nda bir devrim olarak de\u011ferlendirildi.<\/p>\n<p>Usta edebiyat\u00e7\u0131, 5 May\u0131s 1954\u2019te bir kriz ge\u00e7irerek hastaneye kald\u0131r\u0131ld\u0131. Yemek borusu kanamas\u0131yla ba\u015flayan ve kan kayb\u0131 nedeniyle komaya giren usta yazar, 11 May\u0131s 1954\u2019te hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Abas\u0131yan\u0131k, Zincirlikuyu Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019na defnedildi.<\/p>\n<p>Annesi, o\u011flunun vefat\u0131ndan sonra 8 Kas\u0131m 1954\u2019te haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 vasiyetinde mal varl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun, yazar\u0131n eserlerinin telif haklar\u0131n\u0131n ve Sait Faik Abas\u0131yan\u0131k M\u00fczesi yap\u0131lmas\u0131 ko\u015fuluyla Burgazada\u2019daki k\u00f6\u015fk\u00fcn Dar\u00fc\u015f\u015fafaka Cemiyeti\u2019ne b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi.<\/p>\n<p>Makbule Han\u0131m ayr\u0131ca o\u011flu ad\u0131na her y\u0131l bir hikaye arma\u011fan\u0131 verilmesini \u015fart ko\u015ftu. <strong>(AA)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Son Ku\u015flar&#8221;, &#8220;Semaver&#8221;, &#8220;Havada Bulut&#8221;, &#8220;Sarn\u0131\u00e7&#8221;, &#8220;\u015eahmerdan&#8221;, &#8220;Kumpanya&#8221; ve &#8220;Mahalle Kahvesi&#8221;nin de aralar\u0131nda bulundu\u011fu pek \u00e7ok eseri T\u00fcrk edebiyat\u0131na miras b\u0131rakan \u015fair, \u00f6yk\u00fc ve roman yazar\u0131 Sait Faik Abas\u0131yan\u0131k&#8217;\u0131n vefat\u0131n\u0131n \u00fczerinden 69 y\u0131l ge\u00e7ti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":88569,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[10180,87,4235,371,5557],"class_list":["post-88568","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-oyku","tag-turk","tag-usta","tag-varlik","tag-yazar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88568"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88568\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88570,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88568\/revisions\/88570"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/88569"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}