{"id":89182,"date":"2023-05-11T12:07:05","date_gmt":"2023-05-11T12:07:05","guid":{"rendered":"https:\/\/haberulus.net\/?p=89182"},"modified":"2023-05-11T12:07:05","modified_gmt":"2023-05-11T12:07:05","slug":"turk-sinemasinin-usta-yonetmeni-omer-kavur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/haberulus.net\/?p=89182","title":{"rendered":"T\u00fcrk sinemas\u0131n\u0131n usta y\u00f6netmeni: \u00d6mer Kavur"},"content":{"rendered":"<p>Ankara\u2019da 18 Haziran 1944\u2019te d\u00fcnyaya gelen \u00d6mer Kavur, sanata merakl\u0131 annesi Abbase Sina Moral\u0131 ile Girit g\u00f6\u00e7meni, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda memur \u0130brahim \u015eadi Kavur\u2019un tek \u00e7ocu\u011fu olarak d\u00fcnyaya geldi.<\/p>\n<p>Kavur, babas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck el\u00e7ilik g\u00f6revi sebebiyle o d\u00f6nemki Yugoslavya\u2019da e\u011fitim hayat\u0131na ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Daha sonra ailesiyle \u0130stanbul\u2019a gelen Kavur, ilkokulu K\u0131z\u0131ltoprak\u2019ta, ortaokulu Robert Koleji\u2019nde, liseyi ise Kabata\u015f Erkek Lisesi\u2019nde tamamlad\u0131.<\/p>\n<p>Ortaokul ve lise y\u0131llar\u0131nda Fenerbah\u00e7e\u2019de basketbol oynad\u0131. Kolejde okurken hen\u00fcz 16 ya\u015f\u0131nda Michelangelo Antonioni\u2019nin \u201cLa Notte\u201d (Gece) filmini izleyerek y\u00f6netmen olmaya karar verdi.<br \/><strong><br \/>Paris\u2019te sinema e\u011fitimi ald\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Usta y\u00f6netmen, \u00fcniversite e\u011fitimi i\u00e7in Paris\u2019e gitti. Conservatoire Libre du Cinema Fran\u00e7ais\u2019de sinema, Sorbonne Haute Ecole du Journalisme\u2019de gazetecilik okudu.<\/p>\n<p>Teknik-pratik sinema e\u011fitimini Paris \u00dcniversitesi\u2019nde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi sinema tarihi y\u00fcksek lisans\u0131yla b\u00fct\u00fcnleyen Kavur, bu d\u00f6nemde \u00e7ekti\u011fi k\u0131sa filmlerle ilgi \u00e7ekti ve \u00e7e\u015fitli \u00f6d\u00fcller kazand\u0131.<\/p>\n<p>Kavur, Fransa\u2019da kald\u0131\u011f\u0131 y\u0131llarda Alain Robbe Grillet\u2019nin 1968 yap\u0131m\u0131 \u201cL Homme qui merit\u201d (Yalan S\u00f6yleyen Adam) ve Bryan Forbes\u2019un 1969 yap\u0131m\u0131 \u201cThe Madwoman of Chaillot\u201d (\u00c7\u0131lg\u0131n Kad\u0131n) filmlerinde y\u00f6netmen yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlendi.<\/p>\n<p>Master e\u011fitimini yar\u0131da b\u0131rakan Kavur, 1971\u2019de yurda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde Atat\u00fcrk ve Bo\u011fazi\u00e7i k\u00f6pr\u00fcleri ile ilgili belgeseller \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Kavur, Fransa\u2019da ya\u015farken \u201cSinemada Frans\u0131z Yeni Dalgas\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan ak\u0131mdan etkilendi. Bu durum, ilerleyen y\u0131llarda onun \u201cyarat\u0131c\u0131 y\u00f6netmen\u201d olarak an\u0131lmas\u0131na sebep oldu.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrk sinemas\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 edebiyat uyarlamalar\u0131yla dikkat \u00e7ekti<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrk sinemas\u0131nda edebiyat\u00e7\u0131larla yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f birli\u011fi ve uyarlamalar\u0131yla \u00f6nemli bir yer edinen Kavur, 1974\u2019te Refik Halit Karay\u2019\u0131n ayn\u0131 adl\u0131 eserinden uyarlanan \u201cYat\u0131k Emine\u201d filmini Necla Naz\u0131r\u2019la \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Bir s\u00fcre reklam filmlerine d\u00f6nen Kavur, 1979\u2019da \u0130stanbul\u2019daki kimsesiz \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131 konu alan \u201cYusuf ile Kenan\u201d\u0131 izleyiciyle bulu\u015fturdu. Film, d\u00f6nemin standart \u201ctoplumcu-ger\u00e7ek\u00e7i\u201d filmlerine alternatif bir eser olarak dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Kavur\u2019un toplumun itilmi\u015fleri aras\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 iki \u00e7ocu\u011fun hikayesini yal\u0131n ve etkili bir sinema diliyle anlatt\u0131\u011f\u0131 bu eser Milano Film Festivali\u2019nden b\u00fcy\u00fck \u00f6d\u00fclle d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p>Fakat filmdeki bir sokak \u00e7ocu\u011fu karakteri sebebiyle film, T\u00fcrkiye\u2019de sans\u00fcr kurulundan ceza ald\u0131. O y\u0131lki Antalya Film Festivali\u2019nde j\u00fcri sans\u00fcr\u00fc protesto ederek, festivali iptal etti.<\/p>\n<p>32 y\u0131l sonra, 1979 ve 1980 j\u00fcrilerinin ya\u015fayan \u00fcyeleri taraf\u0131ndan 2011\u2019de yap\u0131lan de\u011ferlendirme sonucu Yavuz \u00d6zkan\u2019\u0131n y\u00f6netti\u011fi \u201cDemiryol\u201d ve \u00d6mer Kavur\u2019un y\u00f6netti\u011fi \u201cYusuf ile Kenan\u201d filmi 1979\u2019un \u201cEn \u0130yi Film\u201d \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc payla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>\u201cAnayurt Oteli\u201d, T\u00fcrk sinema tarihinin ilk 10 eserinden biri kabul edildi<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6mer Kavur\u2019un yazar F\u00fcruzan\u2019\u0131n bir \u00f6yk\u00fcs\u00fcnden uyarlanan 1981 yap\u0131m\u0131 \u201cAh G\u00fczel \u0130stanbul\u201d filmi, 18. Antalya Film Festivali\u2019nde en iyi ikinci film oldu ve o y\u0131l birincilik \u00f6d\u00fcl\u00fc festivalde kimseye verilmedi.<\/p>\n<p>Kavur, 1982\u2019de Selim \u0130leri\u2019nin senaryosundan \u00e7ekti\u011fi \u201cG\u00f6l\u201d filminin i\u00e7erdi\u011fi gerilim \u00f6\u011feleriyle de T\u00fcrk sinemas\u0131nda farkl\u0131 bir denemeye imza att\u0131.<\/p>\n<p>\u201cAmans\u0131z Yol\u201d adl\u0131 1985 yap\u0131m\u0131 film, Kavur\u2019un sinemas\u0131n\u0131n ana motiflerinden \u201cyolculuk\u201d temas\u0131n\u0131n en belirgin oldu\u011fu ilk d\u00f6nem filmiydi. Senaryosunu Bar\u0131\u015f Pirhasan\u2019la haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131, Alman sinema y\u00f6netmeni Wim Wenders\u2019in etkilerini ta\u015f\u0131yan filmde Kavur, k\u00fc\u00e7\u00fck insanlar\u0131n sevgi aray\u0131\u015flar\u0131na yo\u011funla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Y\u00f6netmen Kavur, ayn\u0131 y\u0131l senaryosunu yine Pirhasan\u2019la yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cK\u00f6rebe\u201dde, ka\u00e7\u0131r\u0131lan k\u0131z\u0131n\u0131 arayan yaln\u0131z bir kad\u0131n\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcnden yola \u00e7\u0131karak, 1980 sonras\u0131 kent ya\u015fam\u0131n\u0131n etkileyici bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7izdi.<\/p>\n<p>Yusuf At\u0131lgan\u2019\u0131n roman\u0131ndan uyarlad\u0131\u011f\u0131 ve bir\u00e7ok \u00f6d\u00fcl getiren 1987 y\u0131l\u0131ndaki \u201cAnayurt Oteli\u201d filmi de unutulmayan, ba\u015far\u0131l\u0131 filmlerinden biri oldu. Bir insan\u0131n i\u00e7 gerilimini ve ta\u015fra ya\u015fam\u0131n\u0131n dura\u011fanl\u0131\u011f\u0131n\u0131, gerilim filmlerini aratmayan bir tedirginlik atmosferi i\u00e7inde yans\u0131tan yap\u0131m, yal\u0131n ama derinlikli anlat\u0131m\u0131yla dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n<p>Film ayr\u0131ca, sinema otoriteleri taraf\u0131ndan T\u00fcrk sinema tarihinin ilk 10 eserinden biri kabul edildi. \u00d6mer Kavur\u2019un ilk ba\u015fyap\u0131t\u0131 olan bu eser Venedik Film Festivali\u2019nde de g\u00f6sterildi.<\/p>\n<p><strong>Alfa Film\u2019i kurdu<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6mer Kavur, uluslararas\u0131 prod\u00fcksiyonlar ger\u00e7ekle\u015ftiren Alfa Film\u2019i kurdu. Sanat\u00e7\u0131 H\u00fcmeyra ile 1980\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda evlenen Kavur\u2019un bu evlili\u011fi 2 bu\u00e7uk y\u0131l s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Bir r\u00f6portaj\u0131nda filmlerinde kulland\u0131\u011f\u0131 temalar \u00fczerine konu\u015fan Kavur, \u015funlar\u0131 kaydetmi\u015fti:<\/p>\n<p>\u201cE\u011fer kavramdan \u00e7ok tematik \u00f6zellikler olarak ne kulland\u0131\u011f\u0131ma bak\u0131l\u0131rsa, yaln\u0131zl\u0131k, ileti\u015fimsizlik, yolculuk, ki bu hem fiziksel hem i\u00e7sel yolculuk anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r, temalar\u0131 \u00fczerinde daha fazla yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131m s\u00f6ylenebilir. Zaman kavram\u0131na bak\u0131\u015f\u0131m\u0131 farkl\u0131 noktalara ve farkl\u0131 bir alg\u0131lay\u0131\u015f bi\u00e7imine \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yleyebilirim. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz modern insan\u0131n\u0131n rasyonel ve pragmatik dilimlere ya da k\u00fc\u00e7\u00fck birimlere ayr\u0131lan zaman kavram\u0131n\u0131 reddeden, daha geni\u015f perspektifte \u00e7ok izafi olan zaman-uzan b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc i\u00e7eren bir kavramdan s\u00f6z etmek amac\u0131nday\u0131m.\u201d<\/p>\n<p>Usta sinemac\u0131, lenf kanseri nedeniyle 12 May\u0131s 2005\u2019te 60 ya\u015f\u0131nda \u0130stanbul\u2019da ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n<p>Kariyeri boyunca bir\u00e7ok festivalden \u00f6d\u00fclle d\u00f6nen \u00d6mer Kavur\u2019un y\u00f6netmen, senarist ve yap\u0131mc\u0131 olarak imza att\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 filmler \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p>\u201cGece Yolculu\u011fu\u201d, \u201cGizli Y\u00fcz\u201d, \u201cA\u015fk \u00dczerine S\u00f6ylenmemi\u015f Her \u015fey\u201d, \u201cAkrebin Yolculu\u011fu\u201d, \u201cKoltuk\u201d, \u201cPatroni\u00e7e\u201d, \u201cBe\u015f Kollu Avize\u201d, \u201cK\u0131r\u0131k Bir A\u015fk Hikayesi\u201d, \u201cAkrebin Yolculu\u011fu\u201d, \u201cK\u00f6rebe\u201d, \u201cMelekler Evi\u201d, \u201c\u0130\u00e7imizden Biri: Yunus Emre\u201d, \u201cPar\u00e7alanma\u201d, \u201cG\u00f6nl\u00fcmdeki K\u00f6\u015fk Olmasa\u201d ve \u201cKar\u015f\u0131la\u015fma\u201d <strong>(AA)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kariyerinde bir\u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 yap\u0131ma imza atan y\u00f6netmen, senarist ve yap\u0131mc\u0131 \u00d6mer Kavur&#8217;un vefat\u0131n\u0131n \u00fczerinden 18 y\u0131l ge\u00e7ti.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":89183,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[11807,118,287,4160,1284],"class_list":["post-89182","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat","tag-cekti","tag-eser","tag-film","tag-sinema","tag-yonetmen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89182","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=89182"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89182\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89184,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/89182\/revisions\/89184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/89183"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=89182"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=89182"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/haberulus.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=89182"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}